Ankara → Konya

İşte karşında Türkiye'nin ikinci büyük gölü. 1.500 km² üstünde bir alana yayılır — ama yazın su çekildiğinde inanılmaz bir kristal beyaz yüzey kalır geriye, üzerinde yürüyebilir, bir tutam tuz alabilirsin. Şereflikoçhisar yönündeki seyir terasında dur, 45 dakika sana yetecektir. Güneş gözlüğünü mutlaka tak — beyaz kristalin yansıması göz yorar, neredeyse kar körlüğü hissi verir. Çevrede Kaldırım, Koçhisar ve Kayacık tuz işletmelerinin beyaz havuzlarını göreceksin; Türkiye'nin tuz ihtiyacının büyük kısmı buradan karşılanır. İlkbahar ve yaz başında flamingo kolonilerini görme şansın var — bu göl Türkiye'nin en büyük flamingo üreme alanlarından biri, Ramsar Sözleşmesi ile koruma altında. 2000'lerin başında 5.000 çifte kadar flamingo yuva yapıyordu.

Aksaray'a vardık — burası bu rotanın opsiyonel bir nefes durağı. İki saatlik molaya zaman yoksa 30-45 dakika yetecek bir merkez turu yapabilirsin. Önce Eğri Minare (Kızıl Minareli Cami) — 13. yüzyıl Selçuklu eseri, 27 derecelik eğimiyle Türkiye'nin Pisa Kulesi diye anılır, 800 yıldır ayakta. Hemen yanında Aksaray Ulu Camii (14. yüzyıl Karamanoğlu dönemi), sade ve oturaklı bir yapı, içeri girmek ücretsiz. Vaktin varsa Zinciriye Medresesi (14. yüzyıl Karamanoğlu, bugün Aksaray Etnografya Müzesi) 30 dakikada dolaşılır. Öğle yemeği için yöresel bir fırın kebabı dene — spesifik mekan önermiyorum, yerel esnafa sor.

Vardık — Sultan Han. Ve bu sözü büyük harfle yazıyorum çünkü burası şakası olmayan bir yapı: Anadolu'nun en büyük Selçuklu kervansarayı, yaklaşık 4.800 metrekare, 1229'da Sultan Alaeddin Keykubad I tarafından yaptırılmış. Kapıdan girmeden önce taç kapıyı iyi incele: Selçuklu mimarisinin zirve eseridir — mermerden yapılmış, yüksek, sivri kemerli, üzerinde yıldız ve bitkisel geometrik bordürler. Bu kapı, Anadolu Selçuklu devletinin gücünü ve kendine olan güvenini tek bir taş parçasına yüklemiştir. İçeri girince seni devasa bir avlu karşılar — tam ortasında dört ayak üzerinde yükselen köşk camii vardır, kubbeli ve dört yöne açık. Bu, kervansarayın manevi merkezidir; kervancılar namazlarını bu üst kattaki mescide çıkarak kılarmış. Avlunun gerisinde kapalı kışlık hol seni bekler: 5 sahınlı, bazilika planlı, sütunlar ve taş tonozlarla örtülü bir salon — Avrupa'nın gotik katedrallerinden önce bu topraklarda böyle bir mekan vardı. 1-1.5 saatini ayır, hak ediyor. Ücretli giriş, Müze Kart geçerli.

Vardık — Konya. 1097-1308 arası Anadolu Selçuklu Devleti'nin başkenti ve Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin ikinci memleketi. Yarın tam gününü Konya'nın Selçuklu ve Mevlevi mirasına ayıracağız. İlk durak sabah Mevlana Müzesi — 1273'ten beri Mevlana'nın türbesi, Yeşil Kubbe (Kubbe-i Hadra) ile Konya'nın simgesi. 1928'e kadar Mevlevi dergahıydı, sonra müze oldu. Giriş ücretli, Müze Kart geçerli. Hemen yanındaki Mevlana Kültür Merkezi'nde sema gösterileri için takvim kontrol edilebilir. Sonra Alâeddin Tepesi — şehrin kalbindeki yüksek tepe, üzerinde Alâeddin Camii (1221'de tamamlanmış, 12-13. yüzyıl Selçuklu eseri, 42 antik Roma sütunu devşirme olarak kullanılmış; Selçuklu sultanlarının namazgahı ve türbesi). Tepe çevresinde üç önemli medrese var: Karatay Medresesi (1251, Çini Müzesi — ana kubbesindeki çini yıldız deseni Anadolu Selçuklu çini sanatının zirvesi), İnce Minareli Medrese (1267, Sahip Ata'nın eseri, bugün Taş ve Ahşap Eserler Müzesi), Sırçalı Medrese (1242, mezar taşları müzesi). Hepsi birbirine yürüme mesafesinde. Akşam yemeği için yöresel klasik: Konya fırın kebabı (uzun sürede pişen kuzu eti), tirit (et suyuna bandırılmış ekmekli yemek), etli ekmek. Spesifik işletme önermiyorum — yerel esnafa sor.

Vardık — Çatalhöyük. Konya'nın 55 kilometre güneydoğusunda, Çumra ilçesine bağlı düz bir ovada küçük bir höyük duruyor önünde — ama bu höyük, insanlık tarihinin belki en önemli şehir öncesi şehiridir. MÖ 7.400-6.200 arasında, yani 9.000 yıl önce bu topraklarda binlerce insan iç içe geçmiş evlerde yaşıyordu, tarıma yeni geçmişlerdi, evcil hayvan besliyorlardı, duvarlarına boyalı resimler yapıyorlardı. James Mellaart'ın 1961'de başlattığı kazılar Çatalhöyük'ü dünyaya tanıttı; sonra Ian Hodder öncülüğünde onlarca yıl sürdü. 2012'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girdi. Üç yer göreceksin: önce ziyaretçi merkezi (buluntu özetleri, Mellaart ve sonrası kazı tarihi, maketler), sonra replika Neolitik ev (kerpiçten yeniden inşa edilmiş bir 'Çatalhöyük evi' — damdan merdivenle inilir, çünkü evlerin kapısı damdaydı), sonra ören yerinin kendisi (kuzey ve güney höyükler, üstleri örtülü kazı alanları). Çatalhöyük duvar resimlerinin çoğu bugün Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ndedir (hatırlarsan dün onları gördük) — burada orijinal katmanları ve mimariyi göreceksin. Yarım gününü ayır, hak ediyor.