Gaziantep → Antalya

Kahramanmaraş'a indiğinde şehrin sembolü kalenin gölgesi ovanın üzerinde dururken çarşıda dondurmacı ustaların uzun metal çubuklarla dondurmayı havada çevirdiğini görürsün. Burada dondurma salep ve keçi sütüyle yapılan, kesildiğinde çatırdayan ve havada dönerken düşmeyen o ünlü Maraş dondurması. İlk durağın Germanicia Antik Kenti. 2007'de bir inşaat kazısı sırasında tesadüfen ortaya çıkan bu kent, Roma-Erken Bizans dönemi mozaikleriyle (MS 3-5. yy) ünlü. Kazı alanı Dulkadiroğlu ilçesinde, 4.000 m² üzerinde yayılıyor; taban mozaiklerinin süslü av sahneleri ve geometrik desenleri hâlâ canlı. Sonra Maraş Kalesi tepesine çık, oradan Ahır Dağı ve ovayı gör. Ulu Camii (14. yüzyıl Dulkadiroğlu dönemi) ve Kapalıçarşı'nın bakır atölyelerinden geç. Dondurmayı dövmeli esnaftan al — ustanın uzun metal kepçeyi kaldırırken dondurma ile birlikte müşteriyi havada çevirmesi yerel teatral gelenek.

Adana'ya giriyorsun — ova şehri, Çukurova'nın merkezi. Seyhan Nehri'nin iki yakasında uzayan şehirde ilk dikkatini çeken, 1998'de açılan Sabancı Merkez Camii'nin 6 minaresi ve iki sıra mavi kubbesi. Türkiye'nin Çamlıca'dan sonra en büyük camisi; 28.500 kişi namaz kılabiliyor. Nehre inince 2. yüzyıl Roma Taş Köprüsü seni karşılar. Hadrianus ya da Septimius Severus dönemi olduğu tartışılan köprü 14 gözlü, 319 metre uzunluğunda; 1850 yıldan fazla hizmet ediyor ve hâlâ yaya geçişine açık. Köprünün taşlarına dokun, su üstünde ayakta duran bu mühendislik dehası senin önemsizliğini hissettirecek. Kebapçılar için şehir merkezinde yüzlerce seçenek var ama Adana kebabı (coğrafi işaret 2005) için gerçek ölçüt: kuyruk yağı oranı (%25-30), kıyma zırhla el ile kıyılmış olmalı, odun ateşi. Restoran adı veremem ama yerel halka hangisini söylüyorlar diye sor — odun ateşi kokusu çıkmayan yeri atla.

Mersin akşamı — araç bir otoparkta, sen sahile inmişsin. 3 km'lik düzenlenmiş sahil şeridi yürüyüş parkurları, palmiyeler ve akşam serinliği. Gündoğdu Caddesi'ndeki Atatürk Evi (1938 Atatürk'ün ziyareti hatırasına) ve Deniz Feneri sahil yürüyüşünün iki ucu. Vaktin varsa şehrin 12 km batısındaki Soli Pompeiopolis antik kentine uğra — MÖ 700 Rodoslu kolonistler tarafından kurulmuş, Pompey Magnus'un MÖ 66'da restore ettirdiği 'soloi' (kirli Yunanca) sütunlu caddesi hâlâ ayakta; 200 metre boyunca tek hatta 41 sütun, günbatımında fotoğrafı inanılmaz. Akşam yemeği için sahilde balık — sardalye, çipura, levrek; Mersin tantunisi ve cezerye (havuçlu pekmez tatlısı, yerel coğrafi işaret) tadılmalı.

Silifke'ye yaklaştığında tepede gri Bizans kalesinin silueti görünür. Şehir, antik Seleukeia ad Calycadnum (MÖ 300, Seleukos Nikator kuruluşu). Kale tepeden Akdeniz ovasına bakar. Asıl hedefin Aya Tekla (Meryemlik) — Silifke merkezine 3 km güneyde, Hristiyanlığın ilk önemli kaya kilise kompleksi. Tekla (Aziz Pavlus'un havarisi) 4. yüzyılda burada azize olmuş, 5. yy'da devasa bir bazilika inşa edilmiş — sadece temelleri ayakta ama altındaki kaya mağarası (kripta) el değmeden korunmuş. Bir merdivenden aşağı indiğinde sessiz, serin, kırmızı-toprak rengi duvarlar seni sarar. Sonra 15 km batıya Kızkalesi'ne. Sahile ulaştığında karşında denizin ortasında, sahilden 200 metre açıkta bir kale göreceksin. 1199 Bizans-Ermeni dönemi deniz kalesi; efsaneye göre bir kral kızını kaderden korumak için adaya yerleştirmiş ama yine de yılan ısırması ile ölmüş. Açık-denizdeki kaleye sandal ile gidebilirsin (yaz sezonu, 5-10 TL). Karşıdaki Korykos Kalesi de gezilir — ikisi arasında tarihsel bağ mevcut.

Anamur'a vardığında sahilde uzanan Mamure Kalesi'nin 39 kulesi karşında olur. Türkiye'nin en iyi korunmuş sahil kalelerinden biri; 10. yüzyılda Abbasiler yapmış, sonra Ermeniler, Selçuklular, Karamanoğulları ve Osmanlılar genişletmiş. Deniz kenarına sıfır oturmuş 23.500 m² alan, dış-iç-üçüncü üç avluya bölünmüş. İçerinde küçük bir cami, hamam kalıntısı ve camekan koruyuculu hendek. Duvarlardan yürüdüğünde bir yanında Akdeniz, diğer yanında muz ve portakal bahçeleri. 5 km doğusunda Anemurium antik kenti — MÖ 4. yy fenikeli kolonisi, Roma-Bizans dönemi tiyatrosu, hamamı ve mezar yapılarıyla hâlâ duruyor. Anamur muzu ile ünlü — Türkiye'de yetişen muzun ilk üretildiği yer, coğrafi işaret tescilli.

Alanya — Selçuklu'nun Akdeniz aynası. Şehrin üzerinde 250 metre yükselen burun tepesinde Alaeddin Keykubad'ın 1221-1226 arası inşa ettirdiği kale; 6.5 km iç surlar, 3 avlu. Karşında sahile sıfır 1226 Kızıl Kule — 33 metre yüksekliğinde, sekiz yüzlü, Selçuklu askeri mimarisinin imzası. Ustası Halepli Ebu Ali bin Abdullah bin Muhammed bin Mehhevi Reha. Kuleye çıkarken taşların kırmızı tonu güneşle dönüştüğünü görürsün. Kızıl Kule'nin hemen yanında 1228'de inşa edilen Selçuklu Tersanesi — 5 gözlü, 56 m uzunluğunda, Akdeniz'de varlığını sürdüren tek Selçuklu tersanesi. Tersaneyi ve Kızıl Kule'yi UNESCO Geçici Listesi'ne 2000'de önerildi. Kale tepesine kablolu teleferik ile çıkabilirsin; tepede Ehmedek iç kalesi, Arap Evliyası Mezarı ve panorama. Akşam için Damlataş Mağarası — astım için iyileştirici nem ve havasıyla ünlü, 1948'de keşfedildi. Sahil tarafında Kleopatra Plajı — 2 km sarı kum, Mısır prensesine atfedilen efsanesi var.

Antalya Kaleiçi'ne girdiğinde 770 km önce Gaziantep Zeugma salonlarında başlayan yolculuk burada son bulur. Kaleiçi'nin dar sokaklarında Osmanlı cumbalı evleri çiçekli avlular, turuncu kiremitli çatılar. Yolu kesip Yivli Minare'ye bak — Alaeddin Keykubad döneminde (13. yy başı) inşası başlamış, sekiz yivli gövdesiyle 38 metre yükselir, turuncu-kırmızı tuğladan. UNESCO Geçici Listesi'nde (2009'dan). Minarenin dibindeki camii Selçuklu döneminden kalma; kırmızı taş ve tuğla karışımı yapı. Güneye doğru yürüdüğünde Hadrian Kapısı — MS 130'da Roma İmparatoru Hadrianus'un Antalya ziyareti onuruna yaptırılmış. Üç kemerli mermer yapı, Korint başlıklı dört sütun üzerinde. Kapının altında Roma dönemi tekerlek izlerini gör — 1900 yıl boyunca arabaların taşta bıraktığı oyuklar. Son durağın Hıdırlık Kulesi — Roma dönemi (MS 2. yy), 14 metre yüksekliğinde silindirik kule, deniz feneri veya anıt mezar olduğu tartışılır. Kulenin üstünden Antalya Körfezi, Beydağları, Konyaaltı Plajı açılır. Güneş Toroslar'ın arkasına inerken sen Alanya'dan Kızıl Kule'yi hatırlar, Gaziantep'in mozaik salonlarını, Kahramanmaraş'taki dondurmacının metal kepçesini, Kızkalesi'nin denizin ortasındaki duvarlarını, Mamure'nin 39 kulesini aklından geçirirsin.