Kırşehir → Nevşehir

Çiçekdağı adı gibi kısa — ilçe merkezinden geçişte sağdaki benzincide dur, tankı doldur. Hacıbektaş sonrasında istasyon ararsın ama bulamayabilirsin; bu son rahat durak. Kasabanın çıkışında Kırşehir ovasının son geniş manzarası açılır; güneyde Hacıbektaş platosu yükselmekte. Buradan sonra yol karakterini değiştiriyor — daha dağlık, daha dingin.

Hacıbektaş kasabasına girince trafik yavaşlar ve kasaba sana kendini tanıtır — bütün bu sokaklar, bütün bu çarşı bu dergaha adanmış. Kapıdan içeri geçince Üçler Çeşmesi'nin sesi karşılar; üç ayrı gözden akan su, üç ilkeyi simgeler: Allah, Muhammed, Ali. Hacı Bektaş Veli (1209-1271) Horasan'dan geldi, bu toprakta yaşadı ve öğretti; kurduğu Bektaşi Tarikatı Anadolu'nun heterodoks düşüncesinin omurgası oldu. Türbe avlusundaki çınar ağaçları 700 yıllıktır; onların altında bir an oturduğunda zamanın nasıl katlandığını hissediyorsun. Her yıl Ağustos'ta buraya düzenlenen törene on binlerce kişi geliyor — bu kasabanın o sessizliği geçici.

Avanos'a Kızılırmak köprüsünden girersin — köprünün üzerinde dur: nehrin rengi gerçekten kızıldır; taşıdığı demir oksitli kil binlerce yıldır bu kasabanın hem adını hem geçimini belirledi. Hitit döneminden gelen çömlekçilik geleneği bugün canlı atölyelerde yaşıyor; bir usta çömlekçi çarkını döndürürken elinin kili nasıl şekillendirdiğini izlemek, zamansız bir konsantrasyona tanıklık etmek. Avanos burada başka türlü görünüyor: Göreme'nin kalabalığından, Ürgüp'ün şaraphanelerinden önce, Kapadokya'yı Kızılırmak'la iç içe gören bu kasabada bir fincanlık mola bile rotaya değer katar.

Nevşehir'e kuzeyden girmek, çoğu turistin bilmediği bir avantaj; Ankara ya da İstanbul güzergahının kalabalığı yerine şehrin kendi dokusunu ilk görüyorsun. Damat İbrahim Paşa bu şehirde doğdu; Lale Devri'nin baş mimarı olan bu sadrazam 1727'de memleketi Muşkara'ya bir külliye yaptırdı ve adını Nevşehir'e çevirdi. Kale tepesinden bakınca 2011'de keşfedilen Kayaşehir ağzı gözükür; Nevşehir Kalesi'nin tam altında arkeologların hâlâ kazdığı devasa bir yeraltı kentinin girişi var — Derinkuyu'dan da büyük olduğu düşünülüyor. Kapadokya'yı yarın gez; bu akşam Nevşehir'in kendi hikayesine bak.