Kütahya → Afyonkarahisar
Kütahya çini sanatından Aizanoi Zeus Tapınağı'na, oradan Afyonkarahisar'ın taş konaklarına uzanan 100 km'lik Frig Ovası yolculuğu.
Kütahya'dan Afyon'a giderken yol, Türkiye'nin en az keşfedilmiş tarihi katmanlarından birinin içinden geçer; Frig medeniyeti. MÖ 9-6. yüzyıllarda bu ovada at yetiştiren, mükemmel işlenmiş seramik yapan ve kendi yazılarını geliştiren bir uygarlık yaşadı. Onlardan geriye kalan en büyük miras ise bugün UNESCO Geçici Listesi'nde bekleyen Aizanoi antik kenti — içinde Zeus Tapınağı, Roma hamamı, ticaret borsası ve dünyanın ilk bilinen fiyat listesiyle. Tatilpanosu.net bu 100 km'lik güzergahı, iki farklı tarihin —çini sanatının başkenti Kütahya ile gözaltı evlerinin ve kale silüetinin şehri Afyon— arasındaki o sessiz ovayı keşfetmek için tasarladı.
Tur Planlayıcı
Başlangıç saatini seç, plan otomatik hesaplansın
Kütahya → Afyonkarahisar Yolculuk Hazırlığı
Aizanoi Ziyareti
Afyon'da Yenilecekler
Pratik
Yol Güzergahı
Haritada bir durağa tıkla veya kartları aşağı kaydırarak harita otomatik o noktaya yaklaşır.
Kütahya Merkez
Kütahya sabahlarının çini fırınlarının serin havasıyla başlaması tesadüf değil; şehrin hafızası toprak ve ateşle yazılmış. Vacidiye Medresesi (1314), bugün Kütahya Çini Müzesi olarak hizmet veriyor — ve içindeki koleksiyona baktığında, bir çininin salt dekorasyon olmadığını anlıyorsun; o kobalt mavisinin her tonu birer karar, birer el titremesi. Kütahya Kalesi'nden şehre bakarken, Macar devrimci Lajos Kossuth'un 1849'da burada sığınma hakkıyla ikamet ettiğini, evin hâlâ ayakta durduğunu ve şu an müze olduğunu düşün. Bazı şehirler ziyaretçilerini korur; Kütahya bunu çini kadar güzel yapıyor.
- ›Vacidiye Medresesi Çini Müzesi hafta içi 08:30-17:00, Salı kapalı
- ›Kossuth Evi (1849) şehir merkezinde, Atatürk Bulvarı üzerinde
- ›Büyük Bedesten'de özgün el yapımı çini tabak satın alabilirsin
- ›Kütahya pazarı Perşembe günleri Ulu Cami yakınında
Aizanoi / Çavdarhisar
Çavdarhisar'a dönersin ve yolun bittiği yerde bir köy görürsün. Köyün tam ortasında, öyle sıradan bir tarladan beklemeyeceğin şekilde, MS 2. yüzyıla ait bir tapınak yükselir. Aizanoi'nin Zeus Tapınağı sadece ayaktaki en iyi korunmuş Anadolu Roma tapınaklarından biri değil; Roma tiyatrosu, stadyum, agora, hamamlar ve dünyanın bilinen ilk fiyat listesini taşıyan sütun kalıntılarıyla birlikte bütünsel bir antik şehir. Diocletianus'un fiyat fermanı MÖ değil MS 301 tarihli — yani imparator enflasyonu frenlemek için fiyat kontrolü uyguladı ve bunu Aizanoi'daki sütuna kazdırdı. Arkeoloji bize bazen ekonomi tarihi öğretir. Burayı boş vakitli gez; acele edersen çok şeyi kaçırırsın.
Aizanoi, MÖ 3000'lerden itibaren iskân görse de parlayan dönemi Roma İmparatorluğu'nun ilk yüzyıllarıdır. Hadrianus döneminde (MS 117-138) şehre verilen vergi muafiyetleri, büyük yapı projelerini mümkün kıldı. Zeus Tapınağı'nın bodrum katı ise daha eskiye, Frig dönemi Kybele kültüne uzanır — Roma tapınağı adeta eski inanç üzerine inşa edilmiş. MS 3. yüzyılda Diocletianus, imparatorluk çapında enflasyonla mücadele için Edictum de Pretiis Rerum Venalium (Malların Azami Fiyat Fermanı) çıkardı; bu fermanın en iyi korunmuş kopyası Aizanoi'daki sütunlardadır.
- ›Aizanoi her gün gün doğumundan gün batımına kadar açık, giriş ücretsiz
- ›Sabah erken saatleri en iyi fotoğraf ışığı ve en az ziyaretçi
- ›Tapınak altındaki bodrum katına inin — Kybele kültüne ait
- ›Zeus Tapınağı'nın tamamı MS 2. yüzyılda inşa edildi, mimar bilinmiyor
Aizanoi'de ne kadar zaman harcayacaksın?
Tam ziyaret — tapınak, tiyatro, stadyum, agora — 2-3 saat ister. Sadece Zeus Tapınağı fotoğrafı 45 dakika. Afyon'da akşam gezisi planın varsa zamanı hesapla.
Sincanlı
Sincanlı geçişi kısa bir mola noktası — ama Afyon Ovasına bakış açısı olarak değer taşır. Haşhaş tarlalarının (yasal sanayi üretimi için) döneminde beyaza kestiği bu ova, Osmanlı döneminde opium ticaretinin merkezi olarak kayıtlara geçti; bugün ise Türkiye'nin tıbbi morfin üretiminin büyük kısmı buradan geliyor. Afyon'a yaklaştıkça kalenin silüeti ufukta belirmeye başlar — siyah kayalığın üstünde bir taç gibi.
- ›Karayolu kenarında çay ocakları mevcut, 10-15 dakika mola yeterli
- ›Afyon'a 20 km kaldığında kale silueti görünmeye başlar
Afyonkarahisar
Afyonkarahisar'a girdiğinde ilk gören kale kayasıdır; 226 metre yükselen volkanik bazalt kütlesi, şehrin adını hak ediyor — kara hisar, yani kara kale. Frgler bu kayanın üzerine dinî merkez kurmuş; Romalılar kale yapmış; Osmanlılar savunma burcu eklemişler. Ulu Cami (1272), Anadolu Selçukluları'nın kırk ahşap sütunlu hanı, içine girdiğinde tavanın yaprak oymasına bakarak kaybolabilirsin. Şehrin alt kısmında Mısri Çarşısı hâlâ işler — pastırma ve sucukların kokusu, lokum vitrinlerinin parıltısı, çay bardaklarının sesi. Afyon kaymağı, yüzde kırk yağ oranıyla Türkiye'nin en meşhuru; sabah erken saatlerde fırına gitmeyi ihmal etme.
Afyonkarahisar'ın tarihi, Frig uygarlığıyla başlar; MÖ 8-7. yüzyıllarda Frigya'nın önemli bir dinî ve siyasi merkeziydi. Romalılar şehre Akroinos adını verdi. İkonoklazm döneminde (MS 730-843) Bizans iç savaşında kritik çarpışmalar bu ovada yaşandı. Osmanlı döneminde ise önemini sürdürdü; özellikle Kurtuluş Savaşı'nda Büyük Taarruz'un (26-30 Ağustos 1922) başladığı cephede yer alan şehir, Zafer Meydan Muharebesi'nin sembolü haline geldi.
- ›Afyon Kalesi'ne çıkış sabah veya akşamüstü (yaz ortasında öğlen sıcak)
- ›Ulu Cami 1272 tarihli, 40 ahşap sütun — Türkiye'nin en eski camilerinden
- ›Kaymak için tarihi fırınlar çarşı merkezinde, sabah 07:00'den itibaren açık
- ›Afyon Müzesi Gedik Ahmet Paşa İmareti'nde, arkeoloji koleksiyonu güçlü
Tüm yolculuk tek bakışta
Yukarıda dakika dakika anlatılan tüm rotanın gün-gün kısa özeti. Tatilpanosu.net rehberi Gül Dinç'in dengelediği tempo — yola çıkmadan önce tek bakışta gözden geçirebilir, paylaşabilir veya yazdırabilirsin.
Kütahya'dan Afyon'a: Çini'den Zeus'a, Zeus'tan Kaleye
- 108:30 — Kütahya Vacidiye Medresesi ve Çini Müzesi
- 210:00 — Çıkış, Çavdarhisar yönü (55 km)
- 311:00 — Aizanoi Zeus Tapınağı, tiyatro, stadyum, agora (2-3 saat)
- 414:00 — Sincanlı molası
- 515:00 — Afyonkarahisar girişi, kale çıkışı
- 617:00 — Ulu Cami ve Mısri Çarşısı
- 718:30 — Afyon'da geceleme veya dönüş
Kütahya - Afyonkarahisar hakkında
merak edilenler
Rehber olmadan da rahat gezilebilir; Türkçe ve İngilizce bilgi panoları mevcut. Ancak arkeoloji müzesi ve Aizanoi Araştırma Merkezi fuarları için yerel rehber anlam katabilir.
Evet — sabah erken kaledeki gün doğumunu ve şehrin çarşısını deneyimlemek için geceleme önerilir. Tek gün yetişse de aceleci olur.
Aizanoi her mevsim açık ama kış aylarında zemin ıslak ve kaygan olabilir. İlkbahar ve sonbahar en ideal; Afyon ise kış turizminde kaymak için ayrı bir anlam taşır.
Aizanoi Antik Kenti, Türkiye'nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir. Henüz resmi Liste'ye alınmamış ama adaylık süreci devam ediyor.
Daha fazla rota ve seyahat rehberi için Tatilpanosu.net Yollar
Vardık.
Vardık.
Bu güzergah, büyük turizm otoyollarının hiç uğramadığı bir Anadolu dilimini sunar sana. Aizanoi'da sabahın erken saatlerinde tapınağın gölgesinde tek başına oturmak, İstanbul veya İzmir'in kalabalık müzelerinde hissedemeyeceğin bir şey; yalnızlıkla büyümüş bir tarihin serinliği. Afyon'da ise pazartesi sabahı çarşıya girdiğinde başka bir Türkiye'nin sesini duyarsın — lokum, kaymak, pastırma ve eski ahşap konak. Tatilpanosu.net bu iki şehri bağlayan yolun, sence de değerinin çok altında göründüğünü düşünüyor.
Yolculuğa Devam Et
İlgili Yazılar
İstanbul’u Birde Bogaz Yolculuğu İle Gezin
Beylerbeyi ve Ortaköy boğazın her iki yakasında yer alan iki güzide semt. Önemli özelliklerine karşı ortak, benzer tarafları ise oldukça fazla. Öncelikle her ikisi de boğaz köprüsü ayakları altında yer alıyor. İkisinde de birer yalı camisi var. Beylerbeyinde Beylerbeyi Sarayı, Ortaköy de Çırağan Sarayı rekabeti daha da artırıyor. İki semtte de Saraylar, camiler gece ışıl […]
Ege Bölgesi İlleri
Ege bölgesine olan ilgimiz ve yazmış olduğumuz makaleler devam ediyor. Tatil Panosu olarak ilk web sayfamızı açtığımız yer olan “Ege Bölgesi” ile ilgili tüm işinize yarayacak konuları bu kısımda izler için eklemek istiyoruz. Daha önceden yazmış olduğumuz Ege Bölgesi Haritası konusuna da göz atabilirsiniz. Ege Bölgesi İlleri Listesi İzmir Manisa Afyonkarahisar Aydın Denizli Kütahya Uşak […]
Ege Bölgesi Özellikleri
Bu konu “Ege Bölgesi Özellikleri” için ünlü sözlük WikiPedia’dan yaralanılarak hazırlanmıştır. Bu güzel derleme ve değerli bilgiler için teşekkürler WikiPedia. Ege Denizi’nin yerinde eskiden Ege karası bulunmaktaydı. Bu kara parçasının çökmesi sonucunda bugünkü adalar ve yarımadalar meydana geldi. Bölge dağları kıyıya dik uzandığı için kıyı girintili-çıkıntılı olan Enine Kıyı Tipidir. Kıyıda birçok körfez, koy, yarımada […]