Muğla → Antalya

Dalyan'da Köyceğiz Gölü'nün çayı Akdeniz'e ulaşmadan önce bataklıklar ve sazlıklar arasında yayılır — bu delta, dünyada sayılı olan caretta caretta (deniz kaplumbağası) yuvalama alanlarından biridir. Tekneye binip çayı aşağı inince Kaunos kaya mezarları sol kıyıdan kayaya oyulmuş tapınak cepheleriyle belirir; MÖ 4. yüzyıldan kalma bu anıtlar, gün batımında kaya yüzeyinde turuncu alev gibi yansıyan bir manzara kurar. İztuzu Plajı teknenin durduğu yerden yürüyerek ulaşılır; mayıs-ekim arası gece kaplumbağa yuvalama sezonu nedeniyle plaj 20:00'dan sonra kapatılır.

Fethiye'de iki şeyi yan yana görürsün: kasabanın tam ortasındaki Amyntas Kaya Mezarı (MÖ 350, tapınak cepheli İyon düzeni anıt) ve arkasında modern marina. 1923 Türk-Yunan nüfus mübadelesinde boşaltılan Kayaköy (Levissi), Fethiye'ye 8 km; taş evlerin duvarları hâlâ ayakta ama çatılar çökmüş — bir bütün köy, kimse yokken taşlaşmış. Ölüdeniz ise Kayaköy'ün hemen ardında: lagünün kapalı turkuaz kolu, arkaplanında Babadağ'dan (1969 m) yamaç paraşütleri süzülür. Fethiye sahili yaz aylarında yoğun; Ölüdeniz sabah 08:00 öncesi boş gezilebilir.

Patara'ya inerken yol aniden geniş bir düzlüğe çıkar ve önünde kumul tepeleri belirir. 18 kilometre boyunca hiç kesmeden uzanan plaj, Türkiye'nin en uzun kumullu sahilidir; caretta caretta yuvalama alanı olduğundan korunuyor ve büyük otel gelişiminden uzak kalıyor. Plajın hemen gerisinde antik Patara: Likya Birliği'nin (MÖ 168) başkenti, Likya Meclisi'nin toplandığı şehir, MS 4. yüzyılda Aziz Nikola'nın doğduğu yer — dünyanın Noel Baba'nın gerçek doğum yeri olarak bildiği şehir. Liman agora, meclis binası ve hamam kalıntıları kazı alanında görülebilir.

Kaş'ta (antik Antiphellos) dar sokaklar arasında yürürken ayağın bir Likya lahidine takılabilir — şaka değil. Şehrin içinde birkaç MÖ 4. yüzyıl Likya lahdi hâlâ yerli yerinde duruyor; duvar dibine sıkışmış, çiçek saksılarıyla çevrili. Denize bakan antik amfi tiyatro küçük ama konumu emsalsiz: sahne önünden Ege ve karşıda Meis Adası (Yunan Kastelorizo) görünür. Kaş, Kekova tekne turları için doğal başlangıç noktası; tur tekneleri sabah erkenden kalkıyor.

Kekova'ya tekneyle yaklaşırken önce adanın kaya kıyılarında bir şeylerin farklı olduğunu fark edersin — su altında duvarlar, kapı söveleri, sütun başlıkları. MS 2. yüzyılda bir deprem ve tsunami, Simena kentinin sahil mahallesini su altında bıraktı; bugün tekneden bakınca sığ suda antik yapıların izini görmek mümkün. Karşı kıyıda Kaleköy, kayaya asılı küçük Osmanlı kalesi ve birkaç ev. Demre'de ise (antik Myra) Aziz Nikola Kilisesi bekliyor: MS 4. yüzyılda Nikola'nın piskoposluk yaptığı, mezarının bulunduğu kilise — dünyanın her köşesinden ziyaretçi çeker.

Yanartaş'a gece çıkmak gerekir — gündüz alevler soluk görünür; karanlıkta ise dağ yamacındaki onlarca doğalgaz meşalesinin arasında yürürsün. Homeros'un İlyada'sında anlatılan Khimaira (Chimaera) canavarı burada yaşardı; ön tarafı aslan, orta kısmı keçi, arka tarafı yılandı ve ağzından alev saçardı. Gerçekte bu alev, metanın yüzeyden çıkışıyla oluşan tabii doğalgaz — binlerce yıldır sönmüyor. Birkaç yüz metre aşağıda antik Olympos kentinin kalıntıları plaja kadar uzanıyor; roma hamam, bazilika ve mezar kitabeleri bitki örtüsüne karışmış. Çıralı, Olympos'un hemen yanındaki küçük köy; caretta caretta plajı ve küçük pansiyonlar.

Antalya'ya Likya kıyısından girerken şehrin kalabalığı ve ışığı seni bir anda farklı ölçeğe taşır. Ama Kaleiçi'ne adım atınca ritim yavaşlar. Hadrian Kapısı'nın üç kemerinin altından geçerken tavan kasetlerine bak — MS 130'da Roma İmparatoru Hadrianus için inşa edilmiş; iki bin yıl boyunca bu şehre giriş kapısı oldu. Liman ortaçağdan bu yana aktif; bugün yelkenliler ve tekneler arasında kafeler sıralanmış. Hıdırlık Kulesi (MS 2. yüzyıl Roma yapısı), sahil burnunda denize bakan noktada; akşam günbatımı için ideal. Antalya Müzesi, Perge ve Side'den getirilen heykellerin öne çıktığı Türkiye'nin en önemli müzelerinden.