Eskişehir
Gezi Rehberi
Türkiye'nin en yaratıcı dönüşüm şehri — Anadolu Üniversitesi'nin gençlik şehri: UNESCO Tentative Odunpazarı Tarihi Kenti (renkli ahşap Osmanlı evleri), Frigya Vadisi & MÖ 7. yy Yazılıkaya Midas Anıtı, Sazova Bilim Sanat Kültür Parkı, Eskişehir Lületaşı (CGİ — dünyanın en kaliteli), Pessinus Antik Kenti (Frig dini başkenti), Porsuk Çayı kıyısında modern kent kültürü, Eskişehir Çiböreği (CGİ).
Eskişehir, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nin kuzey-batı kapısında, İstanbul-Ankara hattı üzerinde 915 bin nüfuslu modern bir gençlik ve kültür şehridir. 13.960 km² yüzölçümü ve 915.000 nüfusu; şehir merkezi 792 m rakımda, Porsuk Çayı vadisinde. Komşu illeri 6 tane: Bilecik (kuzey-batı), Kütahya (güney), Afyonkarahisar (güney-batı), Konya (güney-doğu), Ankara (doğu), Bolu (kuzey). Türkiye'nin "Avrupası" lakabıyla bilinir; Anadolu Üniversitesi (1958, açıköğretim 4 milyon öğrenci), modern kent altyapısı, Porsuk Çayı kıyısı düzenlemeleri. ==Yılmaz Büyükerşen 35 yıl boyunca (1989-2024) belediye başkanlığı yaptı*==; "Eskişehir mucizesi" olarak bilinen kentsel dönüşümün öncüsü*.
Odunpazarı Tarihi Kenti — UNESCO Geçici Liste 2012. Osmanlı'nın 16.-19. yy ahşap-kerpiç-taş ev geleneğini yaşatan tarihi mahalle; renkli boyalı ahşap evler, dar taş sokaklar, cumbalı pencereler. Türkiye'nin en iyi korunan Osmanlı mahallelerinden — Cumalıkızık (Bursa) ve Mudurnu (Bolu) ile aynı miras dokusunda. Kurşunlu Külliyesi (16. yy) mahallenin merkezinde, yöresel atölyeler ve müzeler. Sokak Lambası ve Lületaşı Müzeleri Odunpazarı'nın iç içe geçmiş kültür dokusu.
Frigya Vadisi ve Yazılıkaya Midas Anıtı. Eskişehir'in güneyinde, Han ilçesinde antik Frig kültürünün başkent bölgesi; MÖ 8.-7. yy Frig krallığının kalıntıları. Yazılıkaya Anıtı (Midas Anıtı) MÖ 7. yy — Frig kralı Midas için yapılan kayalara oyulmuş anıt cephe; 17 m yükseklik, görkemli geometrik desenli süsleme. Midas Şehri (Yazılıkaya köyü) — Frig kalıntıları, kayalara oyulmuş yapılar, Kybele sunağı, su sarnıcı. Türkiye'nin "Kapadokya benzeri" Frig kaya formasyonları.
Pessinus Antik Kenti — Frig dini başkenti. Eskişehir'in Sivrihisar ilçesinde (sınır); MÖ 5. yy'dan MS 5. yy'a Frig-Galat-Roma-Bizans katmanlı kent. Ana Tanrıça Kybele kültünün ana merkezi; Roma çağında Galatya'nın önemli kentlerinden. Tapınak kalıntıları, Roma dönemi yapıları; Belçika Gent Üniversitesi kazıları (1967'den beri).
Sazova Bilim Sanat ve Kültür Parkı. Eskişehir'in kuzey-doğusunda 400.000 m² eğlence-kültür alanı; Masal Şatosu, Yılan Adası, Korsan Gemisi, Esminiaturk (Türkiye minyatür park). Türkiye'nin çocuk dostu en gelişmiş tematik parklarından; Yılmaz Büyükerşen döneminin (1989-2024) en sembolik projelerinden. Hafta sonları aile şenliği.
Eskişehir Lületaşı — Türk Patent Coğrafi İşareti. Beyaz, hafif, gözenekli sepiolite mineralinin Eskişehir Beylik bölgesindeki dünyada en kaliteli kaynağı; Dünya lületaşı üretiminin %75'i Eskişehir'de. Pipoları dünya çapında ünlü; tespih, biblo, oyma figürler. Yöresel atölyelerde el yapımı işçilik, Eskişehir Lületaşı Müzesi'nde sergi.
Anadolu Üniversitesi (1958). Türkiye'nin en bilinen üniversitelerinden; Açıköğretim Fakültesi 4 milyon öğrenciye ulaşır. Türkiye'nin en yaygın yükseköğretim kurumu; Eskişehir'in "gençlik şehri" kimliğini şekillendiren ana kurum. Anadolu Üniversitesi Havacılık Parkı — uçaklar açık alanda sergileniyor; Eskişehir Türkiye'nin önemli askerî havacılık üslerinden (1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı).
Porsuk Çayı — Eskişehir'in hayat damarı. Şehir merkezini boydan boya keser; Yılmaz Büyükerşen döneminde modern kent kıyısı düzenlemesi yapıldı. Porsuk üzerinde dekoratif köprüler, kafeler, gondol turları; Eskişehir'in Avrupa şehirlerinden ödünç aldığı dekoratif elemanlar. Türkiye'de "şehir nehir kıyısı" düzenlemesinin başyapıt örneği.
Sivrihisar İlçesi. Eskişehir'in güney ilçesi; Sivrihisar Ulu Camii (13. yy ahşap direkli Selçuklu), kayalık tepede Sivrihisar Kalesi; dar taş sokaklar, eski Osmanlı evleri. Sivrihisar Mantısı Anadolu'nun en küçük tane mantılarından — Coğrafi İşaret adayı. Sivrihisar yakınlarında Pessinus Antik Kenti.
Diğer önemli noktalar: - Kurşunlu Külliyesi (16. yy) Odunpazarı merkezinde - Şarhöyük (antik Dorylaeum) — Roma-Bizans dönemi kent kalıntıları; 1097 ve 1147 Haçlı Seferleri'nde önemli savaşlar - Sakarılıca Kaplıcaları (jeotermal) - Sazova Şehir Hayvanat Bahçesi - Bardakçı Tabiat Parkı - Mihalıççık ilçesi (Mihalgazi yöresel) - Çiçektepe (şehir manzarası) - Şehir Müzesi (Atatürk Bulvarı) - Eti Arkeoloji Müzesi - Cam Sanatları Müzesi
Yöresel mutfak Türkiye'nin en yaratıcı genç şehrinin damak hafızasıdır. Eskişehir Çiböreği (Türk Patent Coğrafi İşareti); Tatar mutfağından gelen ince hamur, kıyma içli yağda kızartılmış börek; Eskişehir'in imza yemeği — Tatar göçmenlerin Anadolu'ya getirdiği lezzet. Sivrihisar Mantısı; Anadolu'nun en küçük mantılarından, tek lokmalık taneler; yağlı tereyağı, yoğurt, sumak. Eskişehir Lületaşı (CGİ) zanaat ürünü. Met Helva (yöresel un + tereyağı + bal), Kalburabastı, Tarhana çorbası, Mihalıççık tarhanası.
Tarihsel katmanlar: Frig Krallığı (MÖ 8.-7. yy) — Midas, Yazılıkaya, Pessinus → Pers, Helenistik (Galatya kültürü) → Roma (Dorylaeum) → Bizans — 1097 ve 1147 Haçlı Seferleri'nde Dorylaion Savaşları → Selçuklu (1071+) → Osmanlı (14. yy başı) → Klasik Osmanlı sancağı (16. yy Kurşunlu Külliyesi, 16.-19. yy Odunpazarı evleri) → 1402 Ankara Savaşı civarı geçiş bölgesi → Cumhuriyet (1923) → 1958 Anadolu Üniversitesi → 1989-2024 Yılmaz Büyükerşen "Eskişehir mucizesi" dönemi.
Sonuç olarak Eskişehir'e gelen gezgin dört yolculuğu birleştirir: bir UNESCO Odunpazarı pelegrinajı (Renkli ahşap Osmanlı evleri + Kurşunlu Külliyesi + Lületaşı Müzesi), bir Frigya antik kent rotası (Yazılıkaya Midas Anıtı + Midas Şehri + Pessinus + Frig Vadisi), bir modern kent kültürü deneyimi (Sazova Park + Porsuk Çayı kıyısı + Anadolu Üniversitesi + tematik müzeler), ve bir damak ve zanaat keşfi (Çiböreği (CGİ) + Lületaşı (CGİ) + Sivrihisar Mantısı + Met Helva). Eskişehir'i sevenler, Türkiye'nin geleneksel ve moderni dengeli yaşatan en yaratıcı şehirlerinden birini fark edenlerdir; 2 gün Odunpazarı + Sazova + şehir, 3 gün Frigya Vadisi + Pessinus dahil.
— Eskişehir editör notlarından, son ziyarette derlenmiştir.
İmza Ürünler
Eskişehir Üzerinden Geçen Çağlar
MÖ 8. yy - MÖ 6. yy
Midas, Yazılıkaya ve Pessinus
Frigya Krallığı
MÖ 8.-7. yüzyıl Frig Krallığı'nın ana yerleşim alanı. Frig kralı Midas (MÖ 738-696); ünlü "her dokunduğu altın olan kral" efsanesinin sahibi. MÖ 7. yy Yazılıkaya Anıtı Midas için inşa edildi — 17 m yüksek, kayalara oyulmuş anıt cephe, geometrik desenler. Midas Şehri (Yazılıkaya köyü) — Frig kalıntıları, Kybele sunağı, su sarnıcı, kayalara oyulmuş yapılar. Pessinus (Sivrihisar) — Frig dini başkenti, Ana Tanrıça Kybele kültünün ana merkezi. Frig kültürü Türkiye Cumhuriyeti'nin antik kimliğinin temel bileşenlerinden.
MS 1. yy - 1071
Dorylaeum ve Haçlı Savaşları
Roma & Bizans
MS 1. yüzyıl Roma'nın Anatolikon teması. Roma adı "Dorylaeum"; İstanbul-Anadolu yol ağında stratejik kavşak. Bizans çağında piskoposluk merkezi. 1097 Birinci Haçlı Seferi Dorylaion Savaşı — Haçlılar Selçuklu Türklerini yendi, Anadolu'ya açılan kapı. 1147 İkinci Haçlı Seferi Dorylaion Savaşı — Bu kez Selçuklu Türkleri Haçlıları yendi. Eskişehir'in eski adı "Dorylaion" Bizans dönemi; bugünkü Şarhöyük antik Dorylaeum kalıntılarını barındırır. MS 9.-11. yy bölgede çok sayıda termal kaynak ve "antik şifa şehri" işlevi.
1071 - 1402
Türk Yerleşimi ve Anadolu Beylikleri
Selçuklu & Beylikler
1071 Malazgirt sonrası bölge Türk yönetimine geçti. Selçuklu döneminde Eskişehir küçük bir kasaba; 13.-14. yy Anadolu Beylikleri'nin etki alanı. Sivrihisar Ulu Camii (13. yy) — Selçuklu döneminin ahşap direkli camisi. 1402 Ankara Savaşı'nın yakınında — Timur'un Yıldırım Bayezid'i yendiği bölge; Eskişehir bölgesi savaş sonrası dönemin yerleşim merkezi olarak büyüdü.
1402 - 1923
Sancak Eskişehir ve Odunpazarı
Osmanlı
Osmanlı döneminde Eskişehir Anadolu Eyaleti'ne bağlı sancak. 15.-16. yy şehir gelişti; 16. yy Kurşunlu Külliyesi. 17.-19. yy Odunpazarı tarihi mahallesi şekillendi; renkli ahşap-kerpiç-taş Osmanlı evleri. 19. yy Eskişehir tren hattı (1894) — Anadolu Bağdat Demiryolu'nun önemli durağı; şehir tren-sanayi merkezi olarak büyüdü. 1893 Tatar göçmenlerin Eskişehir'e yerleşmesi; Çiböreği geleneğini Anadolu'ya getirdiler.
1923 - 1989
Anadolu Üniversitesi ve Sanayi Şehri
Cumhuriyet ve Üniversite
1923 Cumhuriyet'le birlikte il statüsü. 1925 Şeker Fabrikası (Türkiye'nin ilk büyük şeker fabrikalarından). 1958 Anadolu Üniversitesi kuruldu — Türkiye'nin önemli üniversitelerinden; 1981 Açıköğretim Fakültesi 4 milyon öğrenciye ulaştı. 1955 Eskişehir Hava Üssü. 1960'lar Türk Lokomotif ve Motor Sanayi (TÜLOMSAŞ) — Türkiye'nin önemli demiryolu sanayi merkezlerinden. 20. yy Eskişehir bir sanayi-üniversite şehri olarak büyüdü.
1989 - 2024
35 Yıllık Kentsel Dönüşüm — "Eskişehir Mucizesi"
Yılmaz Büyükerşen Dönemi
1989'da Yılmaz Büyükerşen Eskişehir Belediye Başkanı seçildi. 35 yıl boyunca (1989-2024) — Türkiye'nin en uzun süre belediye başkanlığı yapan kişilerinden. "Eskişehir Mucizesi": Porsuk Çayı kıyısı düzenlemesi (1990'lar) Avrupa şehirlerine benzetilen modern kent altyapısı, Sazova Bilim Sanat Kültür Parkı (2008), Yılan Adası, gondol turları, dekoratif köprüler. Türkiye'de "şehir dönüşümü" anlamında en başarılı belediye yönetimlerinden biri. Anadolu Üniversitesi ile birlikte Eskişehir gençlik kültür hayatı zenginleşti; 2012 Odunpazarı UNESCO Tentative tescili, 2010'lardan itibaren Coğrafi İşaret tescilleri (Çiböreği, Lületaşı).
Coğrafi Mihenkler
Frigya Vadisi (Phrygian Valley)
Eskişehir-Afyonkarahisar-Kütahya üçgeninde Frig kültürü antik bölgesi. Volkanik tüf kayalardan oyulmuş kaya yerleşimleri; Kapadokya benzeri ama daha az tanınan. Yazılıkaya Anıtı, Midas Şehri, Aslantaş, Yapıldak, Çukurca çevresinde Frig dönemi anıtsal kayalar. Eskişehir'in Han ilçesi içinde; MÖ 8.-7. yy.
En iyi zaman · Mayıs - Ekim
Porsuk Çayı (Şehir Merkezi)
Eskişehir'in hayat damarı, şehir merkezini boydan boya keser. Yılmaz Büyükerşen döneminde modern kent kıyısı düzenlemesi yapıldı; Porsuk üzerinde dekoratif köprüler, kafeler, gondol turları. Türkiye'de "şehir nehir kıyısı" düzenlemesinin başyapıt örneği. Yaz akşamları gondol veya tekne turu; kış aylarında karlı manzara.
En iyi zaman · Tüm yıl
Sazova Bilim Sanat ve Kültür Parkı
Türkiye'nin en gelişmiş tematik park projelerinden — 400.000 m². 2008'de Yılmaz Büyükerşen tarafından açıldı; Masal Şatosu, Yılan Adası, Korsan Gemisi, Esminiaturk (Türkiye minyatür park). Çocuk dostu; hafta sonu aile etkinlikleri. Eskişehir'in modern kent kültürünün simge yapısı.
En iyi zaman · Tüm yıl
Sakarılıca Kaplıcaları
Eskişehir'in kuzey-doğusunda Sakarya Nehri kıyısında doğal sıcak su kaynakları. Roma çağından beri kullanılan termal kaplıcalar; romatizmal, cilt rahatsızlıkları için tedavi merkezi. Yıl boyu açık; yöresel halkın sağlık turizmi adresi.
En iyi zaman · Tüm yıl
Bardakçı Tabiat Parkı
Eskişehir'in güneyinde Türkmenbaba Dağı eteklerinde tabiat parkı. Yürüyüş yolları, piknik alanları, fotoğrafçılık; yöresel halkın doğa kaçışı. Türkmenbaba Dağı 1.825 m zirvesi yakını.
En iyi zaman · Mayıs - Ekim
Sakarya Nehri (Mihalıççık)
Türkiye'nin en uzun nehirlerinden Sakarya Eskişehir'in kuzey-doğu sınırından geçer. Mihalıççık ilçesinde Sakarya'nın yatağı verimli vadi; rafting potansiyeli, balıkçılık. Ankara sınırına yakın.
En iyi zaman · Mayıs - Ekim
Türkmenbaba Dağı
Eskişehir'in güneyinde Türkmenbaba Dağı 1.825 m. Bursa-Bilecik-Eskişehir sınırına yakın; Türk-İslam tasavvuf geleneğinde adı geçen "Türkmen Baba" velisinin kabri zirveye yakın. Bardakçı Tabiat Parkı yamacında, dağ yürüyüş rotaları.
En iyi zaman · Haziran - Eylül
Eskişehir'den
geçen 16 rota
Bu şehirden başlayan ya da buraya uğrayan kürate yol rehberlerimiz. Dakika dakika nerede durulur, ne yenir, ne görülür — Tatilpanosu.net editör ekibi yazdı, biz de fiilen sürdük.
Tüm Yollar
Nereler Gezilir?
Odunpazarı Tarihi Kenti (UNESCO Tentative)
UNESCO Geçici Liste 2012 — Osmanlı 16.-19. yy ahşap-kerpiç-taş ev geleneği. Renkli boyalı ahşap evler, dar taş sokaklar, cumbalı pencereler; Türkiye'nin en iyi korunan Osmanlı mahallelerinden. Cumalıkızık (Bursa) ve Mudurnu (Bolu) ile aynı miras dokusunda. Kurşunlu Külliyesi (16. yy) merkezde, yöresel atölyeler, müzeler, kafeler.
Yazılıkaya Midas Anıtı (MÖ 7. yy)
Frig kralı Midas için yapılan kayalara oyulmuş anıt cephe. 17 m yükseklik, görkemli geometrik desenli süsleme; MÖ 7. yy Frig krallığının en önemli arkeolojik eseri. Türkiye'nin antik mirasının dünya çapındaki başyapıt örneklerinden. Han ilçesinde, Eskişehir merkez 95 km güney.
Midas Şehri (Yazılıkaya Köyü)
Frig krallığının başkent şehri kalıntıları. Kayalara oyulmuş yapılar, su sarnıcı, Kybele sunağı, mağaralar; MÖ 8.-7. yy Frig kültürünün açık hava müzesi. Yazılıkaya Anıtı'nın yanında, yürüyüş patikaları, fotoğrafçılık. Türkiye'nin "Frigya Kapadokyası".
Pessinus Antik Kenti (Sivrihisar)
Frig dini başkenti — Ana Tanrıça Kybele kültünün ana merkezi. MÖ 5. yy'dan MS 5. yy'a Frig-Galat-Roma-Bizans katmanlı kent; Tapınak kalıntıları, Roma dönemi yapıları. Belçika Gent Üniversitesi kazıları (1967'den beri). Sivrihisar ilçesinde, Eskişehir merkez 130 km güney-doğu.
Sazova Bilim Sanat Kültür Parkı
Türkiye'nin en gelişmiş tematik park projelerinden — 400.000 m². Masal Şatosu, Yılan Adası, Korsan Gemisi, Esminiaturk (Türkiye minyatür park); çocuk dostu. Yılmaz Büyükerşen döneminin (2008) en sembolik projelerinden; Eskişehir modern kent kültürünün simgesi.
Porsuk Çayı Kıyısı ve Gondol Turları
Türkiye'de "şehir nehir kıyısı" düzenlemesinin başyapıt örneği. Yılmaz Büyükerşen döneminde Avrupa şehirlerine benzetilen modern kent altyapısı; dekoratif köprüler, kafeler, gondol turları. Yaz akşamları en güzel hâli; Eskişehir'in "Avrupası" kimliğinin somut tanığı.
Kurşunlu Külliyesi (16. yy)
Odunpazarı merkezinde 16. yüzyıl Osmanlı külliyesi. Cami, medrese, hamam ve imaret; Sadrazam Çoban Mustafa Paşa için yaptırıldı (rivayet). Odunpazarı tarihi mahallesinin merkezi; yöresel hediyelik dükkanlar, atölyeler çevresinde. UNESCO Tentative Odunpazarı'nın anıt yapısı.
Eskişehir Lületaşı Müzesi & Atölyeleri
Türk Patent Coğrafi İşaretli Lületaşı'nın atölye ve müzesi. Beyaz, hafif, gözenekli sepiolite mineralinin Eskişehir Beylik bölgesinde dünyada en kaliteli kaynağı; dünya lületaşı üretiminin %75'i Eskişehir'de. Pipoları dünya çapında ünlü; Odunpazarı atölyelerinde el yapımı işçilik.
Sivrihisar Ulu Camii (13. yy)
Anadolu Selçuklu döneminin ahşap direkli camisi. Sivrihisar ilçesinde, 13. yy yapımı; 40 ahşap direkli, sade mimari. Anadolu'nun ahşap direkli camilerinin önemli örneklerinden; Beyşehir Eşrefoğlu Camii benzeri.
Anadolu Üniversitesi Yerleşkesi
Türkiye'nin en bilinen üniversitelerinden — 1958'den beri. Açıköğretim Fakültesi 4 milyon öğrenciye ulaşır; Türkiye'nin en yaygın yükseköğretim kurumu. Anadolu Üniversitesi Havacılık Parkı; uçaklar açık alanda sergileniyor. Eskişehir'in "gençlik şehri" kimliğini şekillendiren ana kurum.
Şarhöyük (Antik Dorylaeum)
Roma-Bizans dönemi Dorylaeum kent kalıntıları. 1097 ve 1147 Haçlı Seferleri'nin önemli savaş alanları; bugün arkeolojik park. Eskişehir'in antik adının (Dorylaion) somut tanığı; Bizans dönemi piskoposluk merkezinin kalıntıları.
Eti Arkeoloji Müzesi & Cam Sanatları Müzesi
Eskişehir'in çoklu temalı müze koleksiyonu. Eti Arkeoloji Müzesi'nde Frig, Roma, Bizans buluntular; Cam Sanatları Müzesi yöresel cam eserleri. Odunpazarı çevresinde yöresel müzeler; Eskişehir'in 4.000 yıllık tarih hafızasının özet sergisi.
Eskişehir'in İlçe ve Kasabaları
Tepebaşı (Merkez)
320.000Eskişehir'in modern merkez ilçesi, Porsuk Çayı'nın kuzeyinde. Anadolu Üniversitesi yerleşkesi, modern alışveriş, oteller; şehrin gençlik ve kültür yaşamının kalbi. Yılmaz Büyükerşen döneminde modernleşen ana ilçe.
- Anadolu Üniversitesi
- Porsuk Çayı kuzey kıyısı
- Modern Eskişehir
Odunpazarı (Tarihi Merkez)
410.000UNESCO Geçici Liste tarihi mahalle. Renkli ahşap Osmanlı evleri, dar taş sokaklar; Kurşunlu Külliyesi, Lületaşı atölyeleri, müzeler. Eskişehir'in tarihsel kalbi, gece manzarası özellikle güzel.
- Odunpazarı UNESCO Tentative
- Kurşunlu Külliyesi (16. yy)
- Lületaşı atölyeleri
- Renkli ahşap evler
Sivrihisar (Pessinus)
25.000Pessinus Antik Kenti'nin (Frig dini başkenti) ilçesi. 13. yy Sivrihisar Ulu Camii (Anadolu Selçuklu ahşap direkli); kayalık tepede Sivrihisar Kalesi, Sivrihisar Mantısı (CGİ adayı). Eskişehir merkez 130 km güney-doğu.
- Pessinus Antik Kenti
- Sivrihisar Ulu Camii (13. yy)
- Sivrihisar Kalesi
- Sivrihisar Mantısı
Han (Frigya Vadisi)
4.000Yazılıkaya Midas Anıtı ve Midas Şehri'nin ilçesi. MÖ 7. yy Frig kültürü kalıntıları; Frigya Vadisi kaya formasyonları. Eskişehir merkez 95 km güney, Türkiye'nin en küçük ilçelerinden ama tarihi açıdan en zengin.
- Yazılıkaya Midas Anıtı
- Midas Şehri (Frig kültürü)
- Frigya Vadisi kaya formasyonları
Mihalıççık
16.000Eskişehir'in doğu ilçesi, Sakarya Nehri kıyısında. Mihalıççık Tarhanası yöresel ürün; dağlık coğrafya, yöresel köy mutfağı. Mihalgazi Beyliği'nin merkezi olduğu rivayet edilir*.
- Mihalıççık Tarhanası
- Sakarya Nehri kıyısı
- Yöresel köy mutfağı
Mahmudiye
9.000Eskişehir'in güney ilçesi, tarımsal ova. Eskişehir Şekeri (yöresel) burada üretilir; küçük ilçe merkezi, modern altyapı.
- Eskişehir Şekeri yöresel
- Tarımsal ova
Çifteler
13.000Eskişehir'in güney-doğu ilçesi. Sakarbaşı Sakarya Nehri kaynak alanı yakını; çiftliklerin ilçesi, geleneksel tarım merkezi.
- Sakarya Nehri kaynak alanı
- Tarım ve çiftlik geleneği
Seyitgazi
11.000Eyüpsultan benzeri tarihsel merkez — Battal Gazi Türbesi. Battal Gazi (8. yy Bizans Müslüman akıncısı) türbesi; Selçuklu/Osmanlı külliye yapısı. Yöresel hac noktası.
- Battal Gazi Türbesi
- Selçuklu/Osmanlı külliye
- Yöresel hac merkezi
İnönü (1921 Muharebeleri)
6.5001921 I. ve II. İnönü Muharebeleri'nin yapıldığı yer. Türk Kurtuluş Savaşı'nın önemli zaferleri; İnönü Şehitliği yıllık anma. Bilecik sınırına yakın.
- İnönü Muharebeleri (1921)
- Şehitlik anıt
- Türk Kurtuluş Savaşı
Eskişehir'de Ne Yenir?
Eskişehir Çiböreği
CGR İşaretiSokak lezzeti · Eskişehir
Eskişehir'in imza yemeği — Türk Patent Coğrafi İşareti. Tatar mutfağından gelen ince hamur, kıyma içli yağda kızartılmış börek; 1893 sonrası Tatar göçmenlerin Anadolu'ya getirdiği lezzet. Eskişehir'in damak imzası; Anadolu'nun başka hiçbir yerinde böyle yaygın değil. Yöresel ocaklarda bulutsu hamuru ile servis.
Eskişehir Lületaşı
CGR İşaretiSokak lezzeti · Eskişehir (Beylik bölgesi)
Türk Patent Coğrafi İşareti — dünyanın en kaliteli lületaşı. Beyaz, hafif, gözenekli sepiolite mineralinin Eskişehir Beylik bölgesindeki kaynağı; dünya lületaşı üretiminin %75'i Eskişehir'de. Pipoları dünya çapında ünlü, tespih, biblo, oyma figürler; el yapımı atölyelerde işlenir, Odunpazarı'nda hediyelik.
Sivrihisar Mantısı
Ana yemek · Sivrihisar (Eskişehir)
Anadolu'nun en küçük tane mantılarından. Sivrihisar ilçesinin geleneği; tek lokmalık taneler, ince hamur, kıyma içli. Yağlı tereyağı, yoğurt, sumak yanında; Coğrafi İşaret adayı, Türkiye'nin en küçük mantısı olarak bilinir (Kayseri'nin yarısı kadar).
Mihalıççık Tarhanası
Çorba · Mihalıççık (Eskişehir)
Mihalıççık ilçesinin yöresel tarhanası. Mihalgazi Beyliği geleneğinden günümüze; yoğurt, buğday unu, baharatlarla mayalandırılır. Eskişehir kış mutfağının demirbaşı.
Met Helva
Tatlı · Eskişehir
Eskişehir'in yöresel tatlısı. Un, tereyağı, bal karışımı; kavrulmuş un esaslı, sade ama lezzetli. Düğün ve özel günlerin tatlısı; Tatar göçmen mutfağından geçmiş.
Kalburabastı
Tatlı
Yöresel cevizli + şerbetli tatlı — kalburla pişirilmiş. Kabuklu görünümlü, içi cevizli; Eskişehir pastanelerinin marka ürünü. Çay yanında geleneksel servis.
Eskişehir Şekeri
Tatlı · Mahmudiye (Eskişehir)
1925 Eskişehir Şeker Fabrikası'nın ürünü. Türkiye'nin ilk büyük şeker fabrikalarından; yöresel pancar şekeri. Mahmudiye ilçesinden çıkan.
Tarhana Çorbası (Eskişehir Versiyon)
Çorba
Yöresel tarhana çorbası — Mihalıççık Tarhanası ile. Yoğurt, baharatlarla; kış aylarının demirbaşı. Çiböreği ile birlikte sıcak öğün.
Yöresel lezzetleri tadabileceğin spesifik mekanları bu sayfada listelemiyoruz — yerel tercihler değişkendir, gerçek deneyim için bölge esnafına sormak en iyisi.
Hangi Ay Ne Yapılır?
Eskişehir karasal İç Anadolu iklimi ile Marmara geçişini birlikte yaşar. 792 m rakımda yazları sıcak ve kuru (gündüz 28-32°C), kışları soğuk ve karlıdır (-3 ile 5°C). Porsuk Çayı şehir iklimini biraz yumuşatır; Frigya Vadisi yüksek rakımlı, kış aylarında zaman zaman kar. Gezi sezonu nisan-ekim; Odunpazarı yıl boyu aktif, Frigya Vadisi için mayıs-ekim ideal.
Ocak
-3 ile 5°C, kış, az karOdunpazarı iç sokak ziyareti rahat (kalabalık az), sıcak Çiböreği ve Tarhana çorbası
Şubat
-1 ile 7°C, hâlâ soğukSazova Park kapalı sergiler, Lületaşı atölyeleri ziyareti
Mart
3 ile 11°C, bahar başlangıcıPorsuk Çayı kıyısı yürüyüşleri, çiçekler açar
Nisan
7 ile 16°C, ılımanFrigya Vadisi açılır — Yazılıkaya Midas + Midas Şehri ziyaret idealdir
Mayıs
12 ile 22°C, en güzel ayPessinus + Frigya Vadisi tüm rota açık, Sazova Park bahar şenlikleri
Haziran
15 ile 26°C, yaz başlarEskişehir Uluslararası Festivali — tiyatro, sanat etkinlikleri
Temmuz
18 ile 30°C, yaz zirvesiPorsuk gondol turları akşam serinliği, Anadolu Üniversitesi yaz okulu
Ağustos
18 ile 30°C, yaz devamSazova Park yaz festivalleri, açık hava sinema, gece etkinlikleri
Eylül
13 ile 24°C, sonbahar başlangıcı, festival ayıEn ideal gezi ayı — tüm rota açık, Eskişehir Müzik Festivali
Ekim
8 ile 18°C, sonbahar zirvesiOdunpazarı renkli ahşap evler altın ışık, Lületaşı festivali
Kasım
3 ile 11°C, soğuk başlarSıcak Çiböreği sezonu, müze gezileri rahat
Aralık
-1 ile 6°C, kışYıl sonu Eskişehir kent ışıkları, Sazova Park yılbaşı süslemesi
Festivaller & Anmalar
Eskişehir Uluslararası Tiyatro Festivali
Türkiye'nin en bilinen tiyatro festivallerinden. Anadolu Üniversitesi öncülüğünde; uluslararası tiyatro toplulukları, sergi, atölyeler. 2000'lerden itibaren Eskişehir'in kültür kimliğinin önemli etkinliklerinden.
Eskişehir Müzik Festivali
Klasik müzik, opera, halk müziği festivali. Anadolu Üniversitesi Konservatuvarı işbirliği; Eskişehir Atatürk Kültür Merkezi etkinlikleri.
Lületaşı ve El Sanatları Festivali
Coğrafi İşaretli Eskişehir Lületaşı'nın yıllık tanıtım festivali. Atölye gösterileri, yöresel mücevher sergisi, pipo yarışmaları; dünya lületaşı üretiminin %75'inin Eskişehir'de olduğu kutlaması.
Sazova Çocuk ve Aile Şenlikleri
Türkiye'nin en gelişmiş tematik parkı Sazova'da yaz sezonu boyunca etkinlikler. Çocuk dostu konser, sirk, masal anlatımları; Eskişehir aile turizminin ana etkinlikleri.
1921 İnönü Muharebeleri Anma
1921'den beriI. ve II. İnönü Muharebelerinin yıldönümleri (10 Ocak ve 31 Mart 1921). İnönü Şehitliği'nde resmî tören; Türk Kurtuluş Savaşı'nın önemli zafer günleri.
Eskişehir'e Nasıl Gidilir?
Havalimanı
Eskişehir Hasan Polatkan Havalimanı (AOE) (AOE) — Şehir merkezine 30 km — 30 dk. İstanbul, Ankara, İzmir bağlantısı sınırlı. YHT en pratik seçenek
Otobüs
Eskişehir Otogarı şehir merkezinin batısında. İstanbul, Ankara, Bursa, İzmir hatları yoğun; Ankara'ya günde 30+ otobüs (3 saat), İstanbul'a 4.5 saat. İlçelere düzenli dolmuş.
Tren
Eskişehir Tren Garı — YHT Türkiye'nin en yoğun istasyonlarından. Ankara-İstanbul YHT'nin ana durağı; Ankara-Eskişehir 1.5 saat, İstanbul Pendik-Eskişehir 2.5 saat. Türkiye'nin en pratik şehirler arası ulaşım merkezlerinden.
Şehir İçi
Eskişehir Tramvayı (Estram) — şehir merkezi modern ulaşım. Anadolu Üniversitesi - Odunpazarı - Sazova hattı; Türkiye'nin en gelişmiş şehir tramvay sistemlerinden. Şehir merkezi yürüyerek de dolaşılır (Odunpazarı + Porsuk + Anadolu Üniversitesi 30 dk).
Eskişehir'i Kaç Günde Gezeyim?
Eskişehir Hafta Sonu — Odunpazarı + Sazova (2 Gün)
Modern kent kültürü ve UNESCO meraklıları
1. Gün: Odunpazarı (UNESCO Tentative)
UNESCO Geçici Liste 2012 — Osmanlı 16.-19. yy ahşap-kerpiç-taş ev geleneği. Renkli boyalı ahşap evler, dar taş sokaklar; Kurşunlu Külliyesi (16. yy), Lületaşı atölyeleri (CGİ). Sokak Lambası Müzesi, Cam Sanatları Müzesi; yöresel hediyelik dükkanlar. Öğle yemeği yöresel Eskişehir Çiböreği (CGİ)***.
Sazova Bilim Sanat Kültür Parkı
Türkiye'nin en gelişmiş tematik park projelerinden. Masal Şatosu, Yılan Adası, Korsan Gemisi, Esminiaturk; çocuk dostu. Yılmaz Büyükerşen döneminin (2008) sembolik projesi.
Porsuk Çayı Kıyısı + Gondol Turu
Türkiye'de "şehir nehir kıyısı" düzenlemesinin başyapıt örneği. Yılmaz Büyükerşen döneminin modern kent kıyısı; gondol veya tekne turu, kafeler ve dekoratif köprüler. Akşam yöresel mutfak — Sivrihisar Mantısı.
2. Gün: Anadolu Üniversitesi + Müzeler
Anadolu Üniversitesi Yerleşkesi + Havacılık Parkı (uçaklar açık alanda). Eti Arkeoloji Müzesi (Frig + Roma + Bizans buluntular). Şarhöyük (antik Dorylaeum) — 1097 ve 1147 Haçlı Seferleri savaş alanı.
Yöresel Atölyeler + Yola Çıkış
Lületaşı atölyelerinde demonstrasyon — el yapımı pipo izleme. Hediyelik alışveriş — Lületaşı tespihler, Çiböreği malzemesi, Met Helva; yola çıkış.
Eskişehir Tam Kapsamlı — Frigya + Pessinus + Modern Kent (3 Gün)
Antik kent + UNESCO + modern kent
Şehir Merkezi (Odunpazarı + Sazova + Porsuk)
Odunpazarı + Sazova + Porsuk + Anadolu Üniversitesi tam tur.
Frigya Vadisi (Yazılıkaya Midas + Midas Şehri)
Han ilçesine 95 km — Yazılıkaya Midas Anıtı + Midas Şehri Frig kültürü kalıntıları. MÖ 7. yy; kayalara oyulmuş yapılar, su sarnıcı, Kybele sunağı. Türkiye'nin "Frigya Kapadokyası".
Sivrihisar (Pessinus + Ulu Camii)
Sivrihisar'a 130 km — Pessinus Antik Kenti (Frig dini başkenti). Sivrihisar Ulu Camii (13. yy ahşap direkli); Sivrihisar Mantısı yöresel öğle. Yola çıkış.
Eskişehir Tek Gün — Odunpazarı + Çiböreği
İstanbul/Ankara'dan günübirlik (YHT 1.5-2.5 saat)
Odunpazarı (UNESCO Tentative)
Renkli ahşap Osmanlı evleri + Kurşunlu Külliyesi + Lületaşı atölyeleri. 2-3 saatlik yürüyüş + müze ziyareti; Türkiye'nin en otantik tarihi mahallelerinden.
Öğle: Eskişehir Çiböreği (CGİ)
Eskişehir'in imza yemeği — Türk Patent Coğrafi İşareti. Tatar mutfağından gelen ince hamur, kıyma içli yağda kızartılmış börek; yöresel ocaklarda klasik servis.
Sazova Park + Porsuk Çayı
Sazova Bilim Sanat Kültür Parkı + Porsuk Çayı gondol turu. Yılmaz Büyükerşen döneminin sembol projeleri; modern Eskişehir kimliği.
Yola Çıkış (YHT)
Eskişehir Tren Garı — Ankara 1.5 saat, İstanbul Pendik 2.5 saat. Yola çıkmadan Lületaşı tespihler (CGİ) + Met Helva son alışveriş.
Bunu Bilirsen İyi Olur
Odunpazarı en güzel akşam ışığı (16:00-19:00) — renkli ahşap evler altın ışıkta dramatik fotoğraf; gece aydınlatması da güzel, yöresel kafelerde otur.
Eskişehir Çiböreği (CGİ) sahteciliği yüksek — Türk Patent damgalı yöresel ocaklarda; Tatar göçmen ailelerinin geleneği, Anadolu'nun başka yerinde aynısı yok.
Lületaşı atölyelerinde el yapımı pipo + tespih — Odunpazarı ve şehir merkezinde; dünyanın %75'i Eskişehir'de, Coğrafi İşaret damgası kontrol edin. Fabrika imitasyonları var, gerçek el yapımı tercih edilir.
YHT İstanbul-Eskişehir 2.5 saat — günübirlik gezi mümkün; Pendik'ten kalkar, sabah erken çık akşam dön.
Sazova Park hafta sonu çok kalabalık — hafta içi sabah çocuk dostu daha rahat; giriş ücretli ama uygun fiyatlı.
Frigya Vadisi (Han ilçesi) Eskişehir merkez 95 km — özel araç şart, dolmuş seferleri sınırlı; rehberli tur önerilir, Yazılıkaya Anıtı + Midas Şehri kombo.
Pessinus (Sivrihisar) 130 km — Frigya Vadisi'nden farklı yön — aynı günde ikisini birden gezmek zor; Sivrihisar günübirlik plan, Sivrihisar Mantısı öğle.
Porsuk gondol turu akşam serinliği — yaz akşamları en güzel; Yılmaz Büyükerşen döneminin Avrupa şehirlerine benzetilen modern düzenlemesi.
Eskişehir Hakkında Kısa Notlar
UNESCO Tentative Odunpazarı Tarihi Kenti (2012); renkli ahşap Osmanlı evleri 16.-19. yy; Cumalıkızık (Bursa) ve Mudurnu (Bolu) ile aynı miras dokusunda.
Yazılıkaya Midas Anıtı MÖ 7. yy; Frig kralı Midas için yapılan kayalara oyulmuş 17 m anıt cephe.
Eskişehir Lületaşı Coğrafi İşaret; dünya lületaşı üretiminin %75'i Eskişehir'de çıkar (Beylik bölgesi).
Yılmaz Büyükerşen 35 yıl belediye başkanlığı yaptı (1989-2024); "Eskişehir Mucizesi" kentsel dönüşümün öncüsü.
Anadolu Üniversitesi (1958) Açıköğretim Fakültesi 4 milyon öğrenciye ulaşır — Türkiye'nin en yaygın yükseköğretim kurumu.
1097 ve 1147 Haçlı Seferleri'nde Dorylaion Savaşları; Eskişehir'in eski Bizans adı Dorylaion, Şarhöyük kalıntıları.
Rehber Arşivimiz
Pınar Termal Tatil Köyü
Termalin başkenti Afyon’a büyük bir yatırım daha, Pınar Termal Tatil Köyü kendi tarzınca termal ve tatil köyü konseptini birleştirip hizmetlerine başladı. Bir süredir Afyon halkı tarafından da beklenen tatil köyü şimdi tatilcileri beklemekteler. Uygun fiyata, tatili ve sağlıklı bir günü sunan Pınar Termal, lüks odaları ve lezzetli yemekleri ile misafirlerini bekliyor. Farklı ve benzersiz oda tasarımlarıyla […]
Eskişehir Hakkında Merak Edilenler
Eskişehir'e nasıl ulaşırım?
+
YHT en pratik — Ankara-Eskişehir 1.5 saat, İstanbul Pendik-Eskişehir 2.5 saat. Türkiye'nin en yoğun YHT istasyonlarından. Otobüsle Ankara 3 saat, İstanbul 4.5 saat; Eskişehir Hasan Polatkan Havalimanı (AOE) sefer sınırlı.
Eskişehir'de kaç gün yeter?
+
2 gün ideal — Odunpazarı + Sazova + Porsuk + Anadolu Üniversitesi. 3 gün = + Frigya Vadisi (Yazılıkaya Midas) + Pessinus (Sivrihisar). Tek gün YHT günübirlik mümkün (Odunpazarı + Çiböreği + Sazova).
Eskişehir'i ne zaman ziyaret etmeli?
+
Yıl boyu açık — modern kent yapısı yıl boyu işliyor. Yaz aylarında Porsuk gondol turu en güzel, kış aylarında müze ziyareti rahat; eylül-ekim sonbahar ışığı Odunpazarı için ideal. Tiyatro Festivali haziran, Müzik Festivali eylül.
Mutlaka tatmam gereken yerel lezzet hangisi?
+
Eskişehir Çiböreği (CGİ) — Tatar mutfağından gelen ince hamur, kıyma içli; Eskişehir'in damak imzası. Sivrihisar Mantısı (Anadolu'nun en küçük), Lületaşı (CGİ — el yapımı pipo), Met Helva, Mihalıççık Tarhanası.
Odunpazarı'nı neden ziyaret etmeliyim?
+
UNESCO Geçici Liste (2012) — Türkiye'nin en iyi korunan Osmanlı mahallelerinden. Renkli boyalı ahşap evler, dar taş sokaklar, cumbalı pencereler; 16.-19. yy Osmanlı ev geleneği. Cumalıkızık (Bursa) ve Mudurnu (Bolu) ile aynı miras dokusunda, ama Eskişehir'in modern kent kültürü ile iç içe yaşar; Lületaşı atölyeleri ve müzelerle kombo deneyimi.
Frigya Vadisi nerede, nasıl gidilir?
+
Han ilçesinde — Eskişehir merkez 95 km güney, 1.5 saatlik özel araç. Yazılıkaya Midas Anıtı (MÖ 7. yy), Midas Şehri (Frig kalıntıları). Rehberli tur önerilir — yol işaretleri sınırlı; mayıs-ekim ideal mevsim. Türkiye'nin "Kapadokyası" Frig kaya formasyonları.
Lületaşı nedir, nereden alınır?
+
Beyaz, hafif, gözenekli sepiolite minerali — dünyanın en kaliteli kaynağı Eskişehir Beylik bölgesinde. Dünya üretiminin %75'i; Türk Patent Coğrafi İşareti. Pipoları dünya çapında ünlü, tespih ve oyma figürler de yapılır. Odunpazarı ve şehir merkezi atölyelerinde; el yapımı (CGİ damgalı) tercih edilir — fabrika imitasyonu yaygın.
Eskişehir'den hangi şehirlere kolay geçilir?
+
Ankara 230 km, İstanbul 330 km, Bursa 200 km, Kütahya 80 km, Afyonkarahisar 145 km. 6 komşu il; YHT ile İstanbul-Ankara hattının kalbi. Bursa-Eskişehir-Konya rotası klasik İç Anadolu turu; Frigya Vadisi (Eskişehir) + Aizanoi (Kütahya) + Pamukkale (Denizli) Frig-Roma rotası.
Kaynaklar & Atıflar
Son güncelleme: 29 Nisan 2026- [1]Wikipedia — Eskişehir
- [2]Wikipedia — Eskişehir Province (EN)
- [3]UNESCO Tentative — Odunpazarı
- [4]Wikipedia — Odunpazarı
- [5]Wikipedia — Yazılıkaya (Frigya)
- [6]Wikipedia — Midas Şehri
- [7]Wikipedia — Pessinus
- [8]Wikipedia — Frigya
- [9]Wikipedia — Sazova Bilim Sanat ve Kültür Parkı
- [10]Wikipedia — Lületaşı
- [11]Wikipedia — Çiböreği
- [12]Wikipedia — Anadolu Üniversitesi
- [13]Wikipedia — Yılmaz Büyükerşen
- [14]Wikipedia — Dorylaion Savaşları
- [15]Wikipedia — Sivrihisar
- [16]Türk Patent ve Marka Kurumu — Coğrafi İşaretler
- [17]TÜİK — Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi
- [18]Eskişehir Büyükşehir Belediyesi
Bu sayfadaki tarih, nüfus ve UNESCO referansları yukarıdaki kamuya açık kaynaklarla doğrulanmıştır. Restoran, otel veya işletme adı barındırmıyoruz; gerçek deneyim için yerel rehbere danışın.