TatilPanosu
Hatay
31 · Akdeniz Bölgesi

Hatay

Gezi Rehberi

Üç dinin, on uygarlığın ve dünya mutfağının başkenti — Antakya yeniden ayağa kalkıyor

Kimlik Kartı
Nüfus
Yüzölçümü
5.524 km²
Rakım
88 m
Sahil
187 km
İklim
Akdeniz iklimi
Görülecek
12 yer

Hatay, MÖ 300'de Seleukos I. Nikator'un kurduğu Antiocheia ad Orontem'in mirasçısıdır: Roma'nın Asya başkenti, Hıristiyanlığın ilk kilise topluluğunun adresi, Bizans, Memlûk, Osmanlı geçmişinin üst üste yığıldığı şehir; 1939'da Hatay Devleti referandumuyla Türkiye'ye katıldı — Atatürk'ün gördüğü son toprak kazancı.

Hatay Arkeoloji Müzesi'nde =dünyanın en geniş Roma mozaiği koleksiyonu bulunur — 2.500 m²'yi aşan parke yüzeyleri, MS 2-5. yy villalarından sökülmüş Yargıç Sahnesi, Megalopsychia, Soteria, Yarım Kalmış İskelet mozaikleri. Müze 2014'te açılan yeni binada, deprem yönetmeliğine uygun inşa edilmişti ve sağlam kaldı; ziyarete açık.

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremi Antakya tarihî merkezini yaraladı — =bu rehber o gerçeği saklamaz. Uzun Çarşı, Habib-i Neccar Camii civarı, tarihî mahalleler ağır hasar gördü; binlerce hayat kaybedildi. Yine de Hatay Arkeoloji Müzesi, St. Pierre Kilisesi mağara kısmı, Harbiye Şelaleleri, Samandağ-Vakıflıköy, Titus Tüneli, St. Simeon Manastırı büyük ölçüde ziyarete açık. Antakya yeniden ayağa kalkıyor; ziyaret etmek hem deneyim hem yerel ekonomiye destektir.

Mutfak Türkiye'de Gaziantep ile birlikte zirvededir: Antakya Künefesi, Antakya Tepsi Kebabı, Antakya Cevizli Biberi, Antakya Sürkü, Antakya Zahteri (kekik salatası), Hatay Sumakı, Antakya Oruk (içli köfte), Hatay Defne Sabunu, Antakya Kabak Tatlısı — hepsi Türk Patent Coğrafi İşareti. Sokak künefecileri yeni adreslerde devam ediyor; tepside dövülen ham kadayıf + taze peynir + şerbet hâlâ dünyanın en iyisi.

Samandağ ilçesinde başka bir Hatay seni bekliyor: MS 1. yy Roma su tüneli Titus Tüneli (1.380 m kayadan oyma), Türkiye'nin tek aktif Ermeni köyü Vakıflı, St. Simeon Manastırı'nın oktagon kilisesi tepenin üstünde durur, Samandağ kumsalı** yeşil deniz kaplumbağasının yumurtlama sahili.

İskenderun sahil promenadı + Atatürk Anıtı (depremde ayakta), Belen Geçidi İpekyolu'nun Akdeniz'e indiği geçit, Reyhanlı (Tell Açana) Bronze Age Mukish Krallığı kalıntıları, Erzin =kaçak yapıya izin vermediği için tek bir bina yıkılmamış mucize ilçe. Tatilpanosu.net'te Hatay'ı bir hafta sonuna sığdırmak yerine dört güne yaymanı öneririz — Türkiye'nin en derin şehri ancak böyle açılır.

Hatay editör notlarından, son ziyarette derlenmiştir.

Tatilpanosu.net

İmza Ürünler

Antakya Künefesi (CGİ)Antakya Tepsi Kebabı (CGİ)Antakya Cevizli Biberi (CGİ)Antakya Sürkü (CGİ)Hatay Defne Sabunu (CGİ)Antakya Kabak Tatlısı (CGİ)Antakya Zahteri (CGİ)Hatay Sumakı (CGİ)Antakya Oruk (CGİ aday)
Tarihsel Katmanlar

Hatay Üzerinden Geçen Çağlar

MÖ 2000–1200

Alalakh: Geç Tunç Çağı Mukish Başkenti

Bronze Age — Mukish Krallığı

Reyhanlı yakınlarındaki Tell Açana (Alalakh), Mukish Krallığı'nın başkentiydi. Hitit-Mitanni-Suriye kültür geçiş bölgesi olarak Bronz Çağı'nın stratejik düğümü; çiviyazılı tabletler, saray kompleksi temelleri, idari ve dini yapı kalıntıları. MÖ 2000-1200 arasında Geç Tunç döneminin Kuzey Suriye-Anadolu eklemlenme noktası; Hatay Arkeoloji Müzesi bu eserlerin önemli kısmını sergiler.

MÖ 300–MS 638

Roma'nın Dördüncü Büyük Şehri

Antiocheia ad Orontem — Roma Asya Başkenti

Roma'nın Dördüncü Büyük Şehri

MÖ 300'de Seleukos I. Nikator tarafından kuruldu. Roma döneminde Suriye eyaleti başkenti; imparatorluğun 4. büyük şehri (Roma, İskenderiye, sonra Antiocheia). MS 47'de Aziz Pavlus + Barnaba ilk büyük Hıristiyan cemaatini kurdu — Hıristiyan kelimesi ilk burada kullanıldı (Resullerin İşleri 11:26). Antakya beş Patrikhaneden biriydi; MS 526 büyük depremi şehri yıktı, Justinianus yeniden inşa ettirdi.

638–1098

Halife Ömer'den Nikephoros Phokas'a

Erken İslam & Bizans Geri Alımı

MS 638'de Halife Ömer döneminde fethedildi. Habib-i Neccar Camii Anadolu'nun ilk camisi olarak kiliseden dönüştürüldü; bugün hâlâ ayakta (deprem hasarı sonrası restorasyonda). 969'da Bizans Nikephoros Phokas tarafından geri alındı, Bizans Antakya Strategos'u yeniden kuruldu. İslam-Hıristiyan geçişlerinin somut yaşandığı şehir; her iki uygarlık iç içe izler bıraktı.

1098–1268

Latin Devleti ve Memlûk Yıkımı

Antakya Prensliği — Haçlılar

Birinci Haçlı Seferi'nde 1098'de Bohemund tarafından alındı; 170 yıl Antakya Latin Prensliği yönetimi. St. Pierre Kilisesi'nin ön cephesi bu dönemde (12. yy) inşa edildi. Avrupa-Ortadoğu kültür alışverişinin yoğun dönemi. 1268'de Memlûk Sultanı Baybars tarafından alındı, şehir büyük yıkıma uğradı, kalıcı düşüş başladı.

1268–1918

Yüzyıllık Sessizlik ve Çoğulculuk

Memlûk & Osmanlı

Memlûk yıkımı sonrası şehir yüzyıllarca kasaba boyutunda kaldı. 1517'de Yavuz Sultan Selim Mısır seferi sırasında Osmanlı'ya kattı; Halep eyaletine bağlı sancak. Osmanlı geç döneminde Ortodoks-Katolik-Yahudi-Ermeni cemaatleri yan yana yaşadı; Antakya çoğulcu kültür dokusunun zirvesini gördü. Künefe, tepsi kebabı, oruk gibi yöresel mutfak bu dönemde olgunlaştı.

1918–1939

Atatürk'ün Son Toprak Kazancı

Sancak Sorunu — Hatay Devleti

Birinci Dünya Savaşı sonrası 1920'de Fransız mandası altına girdi; İskenderun Sancağı özerk statüde. Atatürk'ün diplomatik çabasıyla 2 Eylül 1938'de Hatay Devleti ilan edildi (Cumhurbaşkanı: Tayfur Sökmen). 29 Haziran 1939'da TBMM kararıyla Türkiye'ye katıldıAtatürk'ün gördüğü son toprak kazancı (kendisi 10 Kasım 1938'de vefat etmişti). Sembolik ve duygusal anlamı bugün hâlâ büyük.

1939–2023

Mozaik Müzesi ve Kültürel Yenileniş

Cumhuriyet Hatay

1939 katılımı sonrası vilayet. Çoğulcu kültür dokusu (Sünni, Alevi/Nusayri, Ortodoks, Katolik, Ermeni, Yahudi, Süryani) korundu. 2014'te yeni Hatay Arkeoloji Müzesi açıldıdünyanın en büyük mozaik koleksiyonu. Antakya'nın 'mutfak başkenti', 'üç dinin şehri', kültürel mirası UNESCO Geçici Listesi'nde kimliği güçlendi. Türkiye gastronomi turizminin merkezlerinden biri olarak öne çıktı.

2023–günümüz

Yıkım, Anma, Yeniden Doğuş

6 Şubat 2023 Depremi & Yeniden İnşa

Kahramanmaraş merkezli 7,7 + 7,6 büyüklüğündeki ikiz depremler Hatay'ı en ağır vuran iller arasında bıraktı. Antakya tarihî merkezi — Uzun Çarşı, Habib-i Neccar Camii, tarihî evler — yıkıldı veya ağır hasar gördü. On binlerce hayat kaybedildi. Hatay Arkeoloji Müzesi mozaikleri sağlam kaldı. Restorasyon ve yeniden inşa süreci sürüyor; şehir yeniden ayakta — ama uzun bir yolculuk. Erzin ilçesi denetimli yapılaşmanın hayat kurtardığını gösterdi.

Doğa

Coğrafi Mihenkler

mountain
En yüksek nokta: Mığır Dağı 2.262 m

Amanos (Nur) Dağları

Hatay'ı doğu-batı doğrultusunda kateden, deniz-kıta iklim sınırını çizen dağ silsilesi. 2.262 m'lik Mığır Dağı zirvesi. Endemik bitkiler, kızılçam ormanları, yaylalar. Belen Geçidi en bilinen geçidi. Amanos dağcılık ve doğa yürüyüşleri için Türkiye'nin az bilinen mücevheridir.

En iyi zaman · Nisan-Ekim

river
Toplam uzunluk 571 km, Hatay içinde ~80 km

Asi (Orontes) Nehri

Lübnan'dan doğup Suriye üzerinden Hatay'a giren, Samandağ'da Akdeniz'e dökülen 571 km uzunluğundaki sınır aşan nehir. Antakya merkezini ortadan ikiye böler. Tarih boyunca tarımın ve şehirleşmenin damarı.

plateau
Yaklaşık 700 km² verimli tarım alanı

Amik Ovası

Hatay'ın kuzeyinde, Asi Nehri'nin oluşturduğu verimli ova. Antik Amik Gölü 1970'lerde kurutuldu — biyoçeşitlilik kaybı tartışmalı bir tarih. Bugün narenciye, pamuk, sebze tarımı. Reyhanlı, Kırıkhan, Kumlu ilçeleri ova üzerinde.

Harbiye Vadisi (Daphne)
canyon
Antik Daphne — Apollon-Daphne mitinin sahnesi

Harbiye Vadisi (Daphne)

Defne ilçe merkezinde, defne ağaçlarıyla kaplı dik kanyon ve şelaleler dizisi. Antik Daphne kutsal alanı. Apollon-Daphne mitolojisinin sahnesi. Yöresel mutfağın en yoğun olduğu konaklama bölgesi.

En iyi zaman · Mart-Ekim

sea
~14 km düz kumsal, Chelonia mydas yumurtlama alanı

Samandağ Sahili

Türkiye'nin en uzun düz kumsallarından biri (~14 km). Yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) yumurtlama alanı — Mayıs-Eylül koruma altında. Asi Nehri ağzı sulak alan; göçmen kuş geçişi.

En iyi zaman · Mayıs-Eylül

mountain
506 m, Antakya panoraması

Habib-i Neccar Dağı

Antakya'nın güneyinde 506 m'lik koni dağ. St. Pierre Kilisesi, eski Demir Kapı kale duvarları, eski Antakya nekropolleri. Tepeden Asi Vadisi'nin tam panoraması. Yürüyüş ve dağ kahvesi keyfi.

mountain
1.736 m, antik kutsal dağ Hazzi

Akra (Cebel-i Akra) Dağı

Hatay'ın güney sınırında, Suriye sınırına yakın 1.736 m'lik dağ. Eski adıyla Cebel-i Akra; Hitit-Hurri panteonunda kutsal dağ Hazzi. Ziyaretçi erişimi sınır hassasiyeti nedeniyle kısıtlı.

Mutlaka Görülecek 12 Yer

Nereler Gezilir?

Hatay Arkeoloji Müzesi

Hatay Arkeoloji Müzesi

Antakya merkezde, dünyanın en geniş Roma mozaikleri koleksiyonu. 2.500 m²'yi aşan parke yüzeyleri, 'Yargıç Sahnesi', 'Soteria', 'Megalopsychia', 'Yarım Kalmış İskelet' gibi MS 2-5. yy villa mozaikleri. 35.000+ arkeolojik eser. 2014'te taşınan yeni binası depremde sağlam kaldı; mozaikler güvende, ziyarete açık.

Google Maps
St. Pierre Kilisesi

St. Pierre Kilisesi

UNESCO Geçici Liste. Aziz Petrus'un bizzat vaaz verdiği rivayet edilen mağara — dünyanın bilinen ilk Hıristiyan ibadet yerlerinden. Habib-i Neccar Dağı'nın eteğinde, kayaya oyulmuş; ön cephesini Haçlılar 12. yy'da yapmış. 2023 depreminde mağara kısmı sağlam, ön cephede çatlaklar var; ziyarete açık.

Google Maps
Habib-i Neccar Camii

Habib-i Neccar Camii

Anadolu'nun ilk camisi. MS 638'de Halife Ömer döneminde kiliseden çevrildi; altında Roma tapınağı + Bizans kilisesi + erken İslam camisi katmanları. 2023 depremi minare ve cemaat alanını ağır hasara uğrattı; restorasyon sürüyor, dış cephe görülebilir, içeri girilemez. Antakya'nın simgelerinden.

Google Maps
Antakya Uzun Çarşı & Eski Mahalleler

Antakya Uzun Çarşı & Eski Mahalleler

Yüzyıllar boyu zanaatkârın, baharatçının, künefecinin merkezi. Ortodoks-Katolik-Sünni-Alevi-Ermeni-Yahudi cemaatlerinin yan yana yaşadığı tarihî mahalle dokusu. 2023 depremi büyük bölümünü ağır hasara uğrattı; restorasyon devam ediyor. Bazı esnaf yeni yerlerde açık; gezi mümkün.

Google Maps
Harbiye (Defne) Şelaleleri

Harbiye (Defne) Şelaleleri

Antik Daphne. Mitolojide Apollon'un Daphne'yi kovaladığı, Daphne'nin defne ağacına dönüştüğü yer. Defne ağaçları arasında akan soğuk pınar suları, kanyon-vadi. Yöresel humus + cevizli biber + zahter sofraları. Antakya merkeze 8 km. Depremden minimum etkilendi.

Google Maps
Titus Tüneli & Beşikli Mağara

Titus Tüneli & Beşikli Mağara

Roma İmparatoru Vespasianus'un başlatıp oğlu Titus'un MS 1. yy'da tamamlattırdığı, Seleukeia Pieria limanını taşkın sularından korumak için kayadan oyulmuş 1.380 m uzunluğunda su tüneli. Yanı başında Beşikli Mağara nekropolü — Roma kaya mezarları. Samandağ ilçesinde, Antakya'ya 35 km.

Google Maps
St. Simeon Manastırı

St. Simeon Manastırı

UNESCO Geçici Liste. Genç Simeon (MS 521-592) — kırk yıl bir sütunun tepesinde yaşamış stilit aziz. Manastırın oktagon planlı kilise kalıntıları Samandağ tepesinde, deniz görünür. MS 6. yy mimari özellikleri. Erken Bizans hac merkezi.

Google Maps
Vakıflıköy

Vakıflıköy

Türkiye'nin tek aktif Ermeni köyü; yaklaşık 130 hanesiyle Musa Dağı eteklerinde. Surp Asdvadzadzin Kilisesi, taze çekilmiş tahin, organik portakal-mandalina. Yerel halk Türkçe + Ermenice konuşur. Köyün kahvesinde otur, hikâyeleri dinle. Samandağ merkeze 12 km.

Google Maps
İskenderun & Sahil Promenadı

İskenderun & Sahil Promenadı

Antakya'ya 60 km. Akdeniz'in derin suyu, sahil yürüyüşü, Atatürk Anıtı (depremde ayakta), eski liman, balıkçı tezgâhları. Ülkenin en büyük çelik limanı. 2023 depremi sahil bölgesinde hasar bıraktı ama çoğu yapı ayakta. Akşam günbatımı + balık + Hatay rakısı.

Google Maps
Belen Geçidi

Belen Geçidi

Amanos (Nur) Dağları'nı aşıp Akdeniz'i Amik Ovası'na bağlayan tarihî İpekyolu geçidi; MS 1. yy'dan beri kervanların yolu. Belen ilçesinde 740 m rakım. Akdeniz manzaralı duraklar, eski han kalıntıları, Belen sabunhaneleri. Antakya-İskenderun yolunda fotoğraf molası için ideal.

Google Maps

Reyhanlı (Tell Açana / Alalakh)

Reyhanlı ilçesinde, Bronze Age Mukish Krallığı (MÖ 2000-1200) başkenti Alalakh kalıntıları. Hitit-Mitanni-Suriye geçiş kültürünün katmanları. Çiviyazılı tabletler, saray temelleri. Suriye sınırına 5 km — geçiş hassas bölge. Hatay Arkeoloji Müzesi'nde Tell Açana eserleri sergileniyor.

Google Maps

Erzin İlçesi

6 Şubat 2023 depreminde Türkiye'de en az hasar gören tarımsal ilçe — kaçak yapılaşmaya izin verilmemesi sonucu binalar ayakta kaldı, can kaybı minimum oldu. Yapılaşma denetiminin somut sonucu. Erzin merkezi, Hatay'ın kuzey ucunda, Adana sınırında; portakal bahçeleri ve düz cadde dokusu.

Google Maps
Şehrin Parçaları

Hatay'in İlçe ve Kasabaları

Merkez

Antakya (Merkez/Defne)

İl merkezi, tarihî Antiocheia. 2023 depreminde tarihî merkez ağır hasar; restorasyon sürüyor. Hatay Arkeoloji Müzesi, St. Pierre, Habib-i Neccar, Uzun Çarşı, eski mahalleler burada.

  • Hatay Arkeoloji Müzesi (mozaikler)
  • St. Pierre Kilisesi
  • Habib-i Neccar Camii (restorasyonda)
  • Uzun Çarşı ve eski mahalleler
İlçe

Defne (Harbiye)

Antakya'nın güney mahallelerinin ilçeleştirildiği yeni ilçe (2013). Harbiye Şelaleleri burada — Antakya'ya 8 km. Antik Daphne. En çok yöresel konaklama tesisleri.

  • Harbiye Şelaleleri (Daphne)
  • Defne ağaçları kanyon yürüyüşü
  • Yöresel mutfak konaklamaları
Sahil

Samandağ

Asi Nehri'nin denize döküldüğü kıyı ilçesi. Titus Tüneli, St. Simeon Manastırı, Vakıflıköy ve uzun kumsal. Antakya'ya 25 km. Yöresel künefenin de güçlü olduğu ikinci merkez.

  • Titus Tüneli (Roma su tüneli)
  • Vakıflıköy (Türkiye'nin tek Ermeni köyü)
  • St. Simeon Manastırı
  • 14 km Samandağ kumsalı
Sahil

İskenderun

Hatay'ın 2. büyük şehri, derin su limanı, çelik fabrikası. Sahil promenadı, Atatürk Anıtı. Antakya'ya 60 km. Belen Geçidi'nin Akdeniz tarafı.

  • Sahil promenadı ve günbatımı
  • Atatürk Anıtı (depremde ayakta)
  • Eski liman ve balık restoranları
İlçe

Reyhanlı

Suriye sınırına yaslanan ilçe; Tell Açana (Alalakh) Bronz Çağı kalıntıları. Mülteci yoğunluğu yüksek; sınır geçiş hassas. Tarımsal ova ilçesi.

  • Tell Açana (Alalakh) — Mukish Krallığı kalıntıları
  • Amik Ovası tarımı
  • Sınır kültürü
İlçe

Belen

Amanos Dağları'nın geçit ilçesi; tarihî İpekyolu üzerinde. Belen sabunhaneleri (defne sabunu üretimi), eski hanlar. Antakya-İskenderun yolu üzerinde durak.

  • Belen Geçidi (740 m, İpekyolu)
  • Defne sabunu sabunhaneleri
  • Akdeniz manzaralı duraklar
İlçe

Erzin

Hatay'ın kuzey ucu, Adana sınırında. 2023 depreminde kaçak yapılaşmaya izin verilmediği için tek bina yıkılmamış mucize ilçe. Portakal bahçeleri, sakin atmosfer.

  • Sıfır yıkım — denetimli yapılaşma
  • Portakal bahçeleri
  • Adana sınırı
İlçe

Kırıkhan

Amik Ovası'nın doğu kanadı, Suriye sınırına yakın. Tarımsal ilçe. Reyhanlı ile birlikte ovanın ekonomik damarı.

  • Amik Ovası tarımı
  • Suriye sınır ticareti
  • Yöresel pazar
Sahil

Dörtyol

İskenderun'un kuzeyinde sahil ilçesi. Atatürk'ün ilk askerî birliğine atandığı yer (1909). Portakal bahçeleri, sahil. Kuvayı Milliye'nin başlangıç noktalarından.

  • Atatürk'ün ilk göreve atandığı yer (1909)
  • Portakal bahçeleri
  • Sahil
İlçe

Yayladağı

Suriye sınırının en güney noktası; Akdeniz'e bakan dağ ilçesi. Sınır geçişi (Cilvegözü), tarihî kervansaray izleri. Kıyıya 30 km, Kessab (Suriye) ile yakın.

  • Cilvegözü sınır kapısı
  • Akra Dağı (1.736 m, antik Hazzi)
  • Tarihî İpekyolu izleri
Yöresel Mutfak

Hatay'de Ne Yenir?

Antakya Künefesi

CGR İşareti

Tatlı · Antakya

Türk Patent Coğrafi İşaretli. Ham kadayıf + taze tuzlu künefelik peynir + sade yağ + şerbet. Tepside ateş üstünde döndürülerek kızartılır, üzerine şerbet dökülür. Türkiye'nin en bilinen tatlısı; Antakya orijinidir.

Antakya Tepsi Kebabı

CGR İşareti

Ana yemek · Antakya

Türk Patent Coğrafi İşaretli. Kıyma + ince doğranmış soğan + sumak + maydanoz + biber + nar ekşisi karışımı, geniş tepside elle yayılıp taş fırında pişer. Üzerine taze sumak ve maydanoz. Antakya sokak mutfağının zirvesi.

Antakya Cevizli Biberi

CGR İşareti

Meze · Antakya

Türk Patent Coğrafi İşaretli (acı/tatlı çeşitleri). Kuru kırmızı biber + ceviz + zeytinyağı + kekik geleneksel taş havanda dövülerek yapılır. Kahvaltıda taze ekmekle, mezeyle, lahmacunun üzerine — Hatay'ın imza tadıdır.

Antakya Sürkü

CGR İşareti

Meze · Antakya

Türk Patent Coğrafi İşaretli. Kuru çökelek + biber salçası + zahter + kekik + zeytinyağı karışımı; yuvarlak topaklar hâlinde kurutulup saklanır. Acımtırak ve baharatlı. Kuzey Suriye-Antakya geleneksel beslenmesinin parçası.

Antakya Oruk (İçli Köfte)

Ana yemek · Antakya

Antakya'nın içli köftesi: ince bulgur kabuğun içinde kıyma, soğan, ceviz, baharat. Yarım ay biçimde kapatılır, fırında pişirilir veya yağda kızartılır. Düğün ve bayram sofrasının imza yemeği.

Zahter Salatası

Meze · Antakya

Taze yabani kekik (zahter) + ceviz + soğan + nar ekşisi + zeytinyağı; bahar başlangıcında en çok yenir. Antakya'nın en kendine özgü mezesi. Künefe öncesi 'taze yeşillik' isteyene rehberin önereceği şey budur.

Hatay Defne Sabunu

CGR İşareti

Coğrafi işaret · Belen / Antakya

Türk Patent Coğrafi İşaretli. Belen ve Antakya sabunhaneleri zeytinyağı + defne yağı geleneksel kaynatma yöntemiyle yapar. Yeşil-koyu renkli sert kalıplar; temizlik + cilt bakımı. Hatay yadigârı.

Antakya Kabak Tatlısı

CGR İşareti

Tatlı · Antakya

Türk Patent Coğrafi İşaretli. Kestane kabağının küçük dilimleri sönmemiş kireçle sertleştirilir, şekerle pişirilir, üzerine tahin + ceviz. Antakya'nın imza ev tatlısı.

Hatay Künefelik Peyniri

Kahvaltı · Hatay

Künefenin ruhu olan tuzlu, lifli, eriyebilen peynir; geleneksel tulumdan ya da küçük kalıplardan satılır. Künefe için en ideal eriyebilen peynir bu peynirdir.

Yöresel lezzetleri tadabileceğin spesifik mekanları bu sayfada listelemiyoruz — yerel tercihler değişkendir, gerçek deneyim için bölge esnafına sormak en iyisi.

Mevsim Takvimi

Hangi Ay Ne Yapılır?

Tipik Akdeniz iklimi: yazları sıcak ve nemli, kışları yumuşak ve yağışlı. Amanos dağ silsilesi nedeniyle iç ile sahil arasında belirgin fark.

Ocak

8-15°C, yağışlı, ılıman Akdeniz kışı

Antakya gezisi mümkün; müzeler tenha. Künefe sıcak, sokaklar boş.

Şubat

9-16°C, yağışlı

6 Şubat anma günü — depremin yıldönümü. Şehir hassas; ziyaretler için en uygun ay değil.

6 Şubat Deprem Anma

Mart

11-20°C, bahar başlangıcı

Harbiye Şelalelerinin debisi yüksek. Taze zahter ortaya çıkar — zahter salatası mevsimi.

Nisan

14-23°C, narenciye çiçeği

En güzel ay. Amik Ovasında portakal-mandalina çiçeği kokusu. Samandağ + Vakıflıköy yeşilin zirvesi.

Mayıs

18-26°C, deniz ısınmaya başlar

Samandağ kumsalında deniz kaplumbağası yumurtlama mevsimi başlar — koruma alanlarına saygı.

Haziran

23-32°C, sıcak ama bunaltıcı değil

St. Pierre Yortusu (29 Haziran). Akdeniz turizm sezonu başlar; künefeci sokağı dolu.

St. Pierre Yortusu (29 Haziran)

Temmuz

26-34°C, nemli sıcak

23 Temmuz Hatay Kurtuluş Günü. Şehir merkezi sabah erken ve akşam serin saatleri tercih edin.

Hatay Kurtuluş Günü (23 Temmuz)

Ağustos

27-35°C, yılın en sıcağı

Vakıflıköy üzüm hasat bayramı. Sahil ve dağ ilçelerinde (Belen, Yayladağı) görece serin.

Vakıflıköy Üzüm Hasat Bayramı

Eylül

24-31°C, deniz hâlâ sıcak (~26°C)

Şehir gezmek için ideal ay. Yaz sıcağı kırılır, kalabalık azalır.

Ekim

20-27°C, bahar gibi

Hatay Mozaik Tatlandırma Festivali. Hasat zamanı, narenciye toplanır.

Hatay Mozaik Tatlandırma Festivali

Kasım

15-22°C, yağış başlar

Müzeler ve kilise gezileri için ideal — kalabalıksız, sakin. Yöresel yemeklerin sıcak servisi.

Aralık

10-17°C, yağmurlu

Antakya restorasyonu sürüyor; kış kuru ziyaret için iyi. Künefe iki kat keyifli.

Yıllık Etkinlikler

Festivaller & Anmalar

Ekim

Hatay Mozaik Tatlandırma Festivali

Antakya merkezde her yıl gerçekleştirilen mutfak festivali; künefe yarışmaları, tepsi kebabı atölyeleri, Coğrafi İşaretli ürün tanıtımları. Şehrin gastronomi kimliğini öne çıkaran etkinlik. 2023 depremi sonrası küçültülerek devam etmektedir.

Ağustos

Vakıflıköy Üzüm Hasat Bayramı

Türkiye'nin tek aktif Ermeni köyü Vakıflıköy'de geleneksel hasat ve şarap kutlaması. Köyün küçük kilisesinde litürji, geleneksel halay, taze tahin servisi. Az sayıda ziyaretçi alır — köyle önceden iletişim kurmak gerekir.

Haziran

St. Pierre Yortusu

St. Pierre Kilisesi'nde 29 Haziran Aziz Petrus Yortusu kutlaması; Türkiye Hıristiyan cemaatinden ve dünyadan hacılar. Litürji, mum yakma. Kilise mağaranın ön cephesi sağlam, etkinlik sürüyor.

Temmuz

Hatay Kurtuluş Günü

1939'den beri

23 Temmuz, Hatay'ın anavatana katılımının yıldönümü. Antakya merkezinde resmî tören, yürüyüş, konserler. 1939'un Hatay Devleti'nden Türkiye Cumhuriyeti'ne geçiş anısı.

Ulaşım

Hatay'e Nasıl Gidilir?

Havalimanı

Hatay Havalimanı (HTY) — Antakya merkeze 23 km. İstanbul, Ankara, İzmir, Adana karşılıklı uçuşları. Deprem sonrası kapanan havalimanı 2024 itibarıyla yeniden faaliyette.

Otobüs

Antakya Otogarı (Antakya İlçesi merkez) ve İskenderun Otogarı Hatay'ın iki ana terminali. İstanbul, Ankara, Adana, Gaziantep doğrudan hatlar; Adana 2,5 saat, Gaziantep 2,5 saat, İstanbul 12-14 saat.

Şehir İçi

Antakya merkez yürüyerek dolaşılır; arkeoloji müzesi merkeze 5 dk. Samandağ, Defne, İskenderun arası dolmuş + servis; Antakya-Samandağ ~25 dk, Antakya-İskenderun ~60 dk. Özel araç Hatay'ın tamamı için ideal.

Editör Planı

Hatay'i Kaç Günde Gezeyim?

1
Gün

Bir Günde Antakya Özü — Mozaik + Mutfak

Geçişte 1 gün ayıranlar

09:002,5 saat

Hatay Arkeoloji Müzesi

Yeni binada 2.500 m² Roma mozaiği. Yargıç Sahnesi, Megalopsychia, Yarım Kalmış İskelet — her birinin önünde 5-10 dk dur. 2-3 saat ayır, koleksiyonun büyüklüğü yorgunluk verir.

12:001 saat

Antakya Uzun Çarşı (yeniden inşa hâli)

Tarihî çarşının deprem sonrası restore edilen bölümleri. Esnaf yeni adreslerde devam; künefeci sokağını sor, bul. Yerel halka geçmiş olsun de, sonra alışverişine başla.

14:001 saat

Tepsi Kebabı Öğle Yemeği

Antakya tepsi kebabı (CGİ) + zahter salatası + cevizli biber + ayran. Türkiye'nin en yoğun lezzet anlarından birini yaşa. Kıyma + sumak + nar ekşisi karışımı taş fırında pişer — ekmeğe sar, tat.

16:001 saat

St. Pierre Kilisesi

Habib-i Neccar Dağı eteğinde. Mağara kısmı sağlam, ön cephe çatlak ama ziyarete açık. Aziz Petrus'un vaaz verdiği rivayet edilen mağaraküçük bir mum yak, 1.500 yıl öncesini düşün.

17:3030 dakika

Habib-i Neccar Camii (dış cephe)

Cami restorasyonda — içeri girilemez, ama dışarıdan görüp Anadolu'nun ilk camisinin yerini hissedebilirsin.

19:001 saat

Künefe ve Akşam

Habib-i Neccar civarındaki künefeci dükkânlarından birinde tepside dövülmüş ham kadayıf + taze peynir + şerbet. Bir günde Antakya'nın özünü almış olursun.

2
Gün

İki Günde Hatay Genişlemesi — Antakya + Samandağ + Harbiye

Hafta sonu

Gün 1Tam gün

Antakya Merkezi (1 günlük plan)

Müze + St. Pierre + Habib-i Neccar dış cephe + Uzun Çarşı + tepsi kebabı + künefe. Gece Antakya'da konaklayın — depremde ayakta kalan modern oteller var.

Gün 2 — 09:002 saat

Samandağ — Titus Tüneli

Antakya'ya 35 km, 45 dk. Roma su tüneli 1.380 m kayadan oyma. Yürüyüş 1-1,5 saat; Beşikli Mağara nekropolü hemen yanında.

Gün 2 — 12:001,5 saat

Vakıflıköy

Türkiye'nin tek aktif Ermeni köyü. Surp Asdvadzadzin Kilisesi, taze tahin, organik portakal. 1-1,5 saat ayırın, köy küçüktür ama atmosferi büyüktür.

Gün 2 — 14:301,5 saat

St. Simeon Manastırı

Samandağ tepesinde, deniz manzaralı. Bizans 6. yy oktagon kilise. Yarım saat tırmanış, 45 dk ziyaret. Genç Simeon kırk yıl bir sütunun tepesinde yaşamıştı.

Gün 2 — 17:002-3 saat

Harbiye (Defne) Şelaleleri

Antakya'ya 8 km. Defne ağaçları altında akan soğuk pınarlar. Yöresel humus + cevizli biber + zahter sofrası. 2-3 saat keyif.

4
Gün

Dört Günde Hatay Tamamı — Akdeniz'den Suriye Sınırına

Derinlik turu

Gün 1Tam gün

Antakya Merkezi

Müze + St. Pierre + Habib-i Neccar + Uzun Çarşı + Eski Mahalleler. Künefe + tepsi kebabı. Gece Antakya'da konaklama.

Gün 2Tam gün

Samandağ Üçgeni

Titus Tüneli + Vakıflıköy + St. Simeon Manastırı + Samandağ kumsalı. Akşam Samandağ'da deniz manzaralı yemek.

Gün 3 — Sabah4 saat

Harbiye + Belen

Sabah Harbiye Şelaleleri (3 saat). Öğleden sonra Belen Geçidi üzerinden İskenderun'a iniş. Belen sabunhanesi durağı.

Gün 3 — AkşamAkşam

İskenderun

Sahil promenadı, Atatürk Anıtı, akşam balık + Hatay rakısı + günbatımı. Geceyi İskenderun'da geçirebilirsin.

Gün 4Tam gün

Reyhanlı + Erzin Dönüşü

Reyhanlı (Tell Açana)Bronz Çağı kalıntıları; Suriye sınırı manzarası (ihtiyatlı). Sonra kuzeye Erzin'e — depremde ayakta kalan ilçenin sokaklarında 30 dk yürü, ders çıkar. Buradan Adana'ya/İstanbul'a dönüş.

Yerel Bilgi

Bunu Bilirsen İyi Olur

  • 6 Şubat 2023 depremi gerçeği saklayamayacağın bir şeydir; Antakyalı esnafa "geçmiş olsun" demekle başla, sonra alışverişine başla.

  • Antakya merkezde tarihî mahallelerin büyük bölümü hâlâ şantiye; rehber kullanmadan da gezilebilir, ama eski rotaları kapalı bulabilirsinGoogle Maps "doğrulanmamış" sokakları gösterebilir.

  • Künefeci sokağı (Habib-i Neccar civarı) deprem öncesi 50+ dükkândı; şu an 15-20 dükkân yeni adreslerde açık. Yerel halka "en iyi künefe" diye sor — onlar bilir.

  • Samandağ'da Vakıflıköy'e gidiyorsan gün içi gel; köy küçük (130 hane), akşamüstü esnaf erken kapatır. Köy meydanındaki kahvede 1 saat geçir.

  • Titus Tüneli yürünebilir ama spor ayakkabı zorunlu; tünel içinde su olabilir, kayalık zemin. Çocukla 8 yaş üstü güvenli.

  • Hatay Arkeoloji Müzesi'ne en az 2 saat ayır; kalabalık zaman pazartesi kapalı (kontrol et), sabah ilk saat en sakin.

  • Erzin'e gitmeyi yol üstü düşünme; küçük bir ilçe ama sembolik değeri büyükkaçak yapı izni vermeyen belediyenin sonucu somut görülür.

  • Yayladağı veya Reyhanlı Suriye sınırı bölgesi2026 itibarıyla durum değişken; gitmeden önce güncel güvenlik bilgisi al.

Bunu Biliyor muydun?

Hatay Hakkında Kısa Notlar

Hatay plaka 31, Akdeniz Bölgesi, 5.524 km² yüzölçümü, ~187 km Akdeniz kıyısı.

Antakya MÖ 300'de Seleukos I. Nikator tarafından kuruldu; Roma'nın 4. büyük şehri olmuş.

Hatay Arkeoloji Müzesi dünyanın en geniş Roma mozaiği koleksiyonuna sahip; 2.500 m²+ parke yüzey.

MS 47'de Aziz Pavlus + Barnaba Antakya'da ilk Hıristiyan cemaatini kurdu; Hıristiyan kelimesi ilk burada kullanıldı (Resullerin İşleri 11:26).

Hatay Devleti 29 Haziran 1939'da TBMM kararıyla Türkiye'ye katıldı; Atatürk'ün gördüğü son toprak kazancı.

6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri Hatay'ı en ağır vurdu; Antakya tarihî merkezi ağır hasarda, restorasyon sürüyor.

Hatay yazıları

Rehber Arşivimiz

1927 Eski Türkiye Haritası

1927 Eski Türkiye Haritası

Türkiye’nin henüz koca koca şehirleri olduğu 1927 yılındaki ilk haritayı sizlerle paylaşalım istedim. Henüz daha bir çok şehir doğmamış olunan bu yıllarda büyük şehirlerle daha güçlü bir Türkiye görünümü var sanki. Kim bilir belki çok çok ilerde bazı şehirler birleşir ve mega şehirleri kurarlar. 1927 yılı 30 Ağustos bayramı için yapılan Türkiye Haritasında en önemli […]

Devamını Oku
Has Turizm

Has Turizm

Ülkemizin önde gelen otobüs işletmelerinden biriside Has Turizm’dir. Ülke içi ve dışında önemli yatırımlar yapan firma, önemli döviz girdiside sağlamaktadır. Türkiye ve Rusya‘da pazar liderliğine oynayan firmanın profosyonel işletme mantığına sahiptir. Has Turizm ülkemizin önemli otobüs işletmelerindendir. Güvenle rezervasyonlarınızı yapabilirsiniz. Müşteri Hizmetleri Has Turizm Telefon Numarası : 444 0 631  (Rezervasyon) Müşteri hizmetleri konusunda her […]

Devamını Oku
Akdeniz Bölgesi İlleri

Akdeniz Bölgesi İlleri

Sıkça Sorulan Sorular kısmında gelen bir soru üzerine küçük bir araştırma yaptık. Akdeniz bölgesinde ve Akdeniz bölgesi özelligini taşıyan yerler hakkında bilgi istediler. Siyah kalın halde yazılan iller Akdeniz Bölgesi dahilinde bulunan illerdir. Diğer Mavi kalın renkte yazılı olan yerler ise kısmi olarak Akdeniz bölgesi özellikleri içerisinde yer alırlar. Adana Antalya Burdur Hatay Isparta Mersin […]

Devamını Oku
Sıkça Sorulanlar

Hatay Hakkında Merak Edilenler

6 Şubat 2023 depreminden sonra Hatay ziyaret edilebilir mi?

+

Evet, ama bilinçli planlama gerekir. Hatay Arkeoloji Müzesi, St. Pierre Kilisesi, Harbiye Şelaleleri, Samandağ (Titus Tüneli, Vakıflıköy, St. Simeon Manastırı), İskenderun sahili, Belen Geçidi büyük ölçüde ziyarete açık. Antakya tarihî merkezi (Uzun Çarşı, Habib-i Neccar Camii çevresi, eski mahalleler) hâlâ restorasyon altında — gezilebilir ama 'şantiye şehri' atmosferinde. Şehri ziyaret etmek hem kişisel deneyim hem yerel ekonomiye destek için anlamlıdır.

Antakya künefesi nerede yenir, nereler hâlâ açık?

+

Tarihî künefeci sokağı Habib-i Neccar Camii civarındaydı; deprem birçok dükkânı yıktı veya hasara uğrattı. 2026 itibarıyla yaklaşık 15-20 dükkân yeni adreslerde (Cumhuriyet Caddesi, Saray Caddesi, Atatürk Caddesi çevresi) açık. Yerel halka 'en iyisi nerede' diye sor — onlar bilir. Samandağ ilçesinde de güçlü künefeciler var.

Hatay Arkeoloji Müzesi depremde hasar gördü mü?

+

Hayır. Müzenin 2014'te açılan yeni binası (Antakya merkezi, Reyhanlı yolu girişinde) deprem yönetmeliğine uygun inşa edilmişti ve sağlam kaldı. Mozaikler ve tüm koleksiyon güvende. Müze 2023 sonrası tekrar açıldı, ziyarete hazır.

Vakıflıköy nasıl ziyaret edilir?

+

Samandağ ilçesinden 12 km, Antakya merkezden 40 km. Yaklaşık 130 hanesi olan küçük bir köy; özel araçla 30 dk gezilir. Surp Asdvadzadzin Kilisesi, köy meydanı, taze tahin satan dükkânlar. Saygılı ziyaretçi her zaman karşılanır; köy halkı Türkçe + Ermenice konuşur. Önceden iletişim gerekmiyor ama büyük gruplarla giderseniz haber verin.

Hatay'da en az kaç gün geçirmek gerekir?

+

Sadece Antakya merkezi için 1 gün yeterli ama yetersiz. Antakya + Samandağ + Harbiye için 2 gün ideal. Hatay'ın tamamı (İskenderun, Belen, Reyhanlı, Erzin dahil) için 4 gün gerek. Yöresel mutfağı tatmak için en az 3 gün — çünkü künefe + tepsi kebabı + oruk + zahter aynı öğüne sığmaz.

Suriye sınır bölgeleri (Reyhanlı, Yayladağı) güvenli mi?

+

2026 itibarıyla sınır hattı genel olarak güvenli ama dinamik bir bölge. Reyhanlı şehir merkezi ve Tell Açana (Alalakh) ören yeri ziyaret edilebilir. Yayladağı'nın Cilvegözü gümrük kapısı civarına çok yaklaşmayın. Gitmeden önce güncel güvenlik bilgisini AFAD veya yerel rehberden teyit edin.

St. Pierre Kilisesi giriş ücretli mi?

+

Evet, Müzeler Genel Müdürlüğü'ne bağlı. MüzeKart geçerli. 2026 standart bilet 2025 fiyatlandırmasıyla ~80-100 TL bandında — güncel için resmî müze sayfasına bak. Ziyaret saatleri sabah 8:30-akşam 17:00 (yaz dönemi uzar).

Hatay'a havayolu/karayolu ulaşım nasıl?

+

Hatay Havalimanı (HTY) Antakya'ya 23 km — İstanbul, Ankara, İzmir, Adana karşılıklı uçuşları. Karayolu: Adana-Hatay (~190 km, 2,5 saat); Gaziantep-Hatay (~200 km, 2,5 saat); İstanbul-Hatay (~1.130 km, 12-14 saat). Demiryolu: doğrudan yolcu hattı yok, en yakın istasyon İskenderun (yük ağırlıklı).