Karaman → Mersin

Sertavul Geçidi'ne gelince virajın başında dur ve iki yöne bak. Arkanda bıraktığın sarı-kahve kuru plato ve önünde açılan derin yeşil vadisi — bu iki görüntü aynı anda görebileceğin en keskin iklim sınırlarından birini temsil ediyor. Toros'un bu güney yamaçlarında yağış birdenbire artar; aşağıda çam ve sedir ormanları görünüyor, daha aşağıda Göksu'nun mavi-yeşil suyu parlıyor. Burası ~1.130 metre; önünde deniz seviyesine iniş başlıyor. Havanın değiştiğini duyuyorsun — hafif nem, bitkinin kokusu. Buradan sonra Akdeniz başlıyor.

Mut'a inince birden fark edersin: hava sıcak ve nemli, portakal ağaçları yol kenarlarında. Toros geçidinin soğuğundan 15 dakikada Akdeniz bahçelerine geldik. Bu küçük kasaba Göksu Nehri kıyısında kurulu; nehrin suyu burada hızlanıyor, kanyona giriyor ve Silifke'ye kadar kendini gösteriyor. Mut Kalesi'nin kalıntıları kasabanın üzerindeki tepede görünüyor — Ortaçağ müstahkem yapısı, Karamanoğulları ve daha önceki güçlerin bu geçiş noktasını kontrol etme ihtiyacını gösteriyor. Kasabada bir mola ver; çay veya portakal suyu iç ve devam et. Göksu'nun asıl sahnesi önümüzde başlıyor.

Bu kesimde yol dar bir kanyonun içinde; sağda ve solda dik Toros kaya duvarları, altında Göksu'nun mavi-yeşil ipliği. Friedrich Barbarossa 1190'da bu suların içinde boğuldu — burada tarih sadece kağıt üstünde değil, ayakların altındaki toprakta ve şu anda aktığın nehrin sesinde. Toros'un bu güney yamaçları Kilikya olarak anılırdı antik çağda; Romalılar, Bizanslılar, Ermeni Krallığı ve Osmanlı orduları bu dar boğazdan geçti. Yol güvenli ve bakımlı; ama bir noktada dur, araçtan çık ve sadece dinle: suyun gürültüsü ve kuş sesleri. Aşağıya bak: nehir bu kaya arasında ne sakin görünüyor.

Silifke'ye girerken tepenin üzerindeki kaleye bak: Bizans ve Haçlı surları hâlâ ayakta, şehri asırlardır bekliyor. Bu şehri Seleukos I (Büyük İskender'in generallerinden, sonradan kendi imparatorluğunu kuran) MÖ 4. yüzyılda kurdu; o günden bu yana isim biraz değişti ama yer değişmedi. Silifke Kalesi'ne çıkınca Göksu deltasının ve Akdeniz'in birleştiği noktayı görüyorsun — kuzeyden gelen nehir suyu, güneyde mavi Akdeniz. Aya Tekla mağara kilisesi (Azize Tekla'ya adanmış, 4. yüzyıl) 4 km dışarıda; erken Hristiyanlığın bu kayaya oyulmuş küçük kutsallığı, Hac güzergahlarının erken dönem haritasında işaret noktasıydı. Zeus Olbios tapınağının devasa granit sütunları Uzuncaburç'ta — 25 km kuzey, ek gezi. Silifke'de nereye gideceğin sana bağlı.

Kızkalesi kasabasına girerken arabayı bırakıp sahile yürü; sonra denize bak. Suyun içinden çıkmış bir kale var orada. Korykos Deniz Kalesi — Bizans döneminde inşa edilmiş, Ermeni Kilikya Krallığı tarafından güçlendirilmiş küçük ada kalesi. Sahilde ise kara kalesi; ikisi birbirine zincir ve tekneyle bağlanırdı, aralarındaki mesafe kısa ama suda. Bu ikilinin karşılıklı duruşu, denizi kontrol etmenin mimari ifadesidir. Efsane şöyle: bir kral, kızını yılan ısırmasından korumak için deniz kalesine gönderiyor; doğal olarak kader bir meyve sepeti içindeki yılanla ulaşıyor. Efsaneler mantığa değil, coğrafyanın ruhuna cevap verir. Ben her seferinde şu soruyu soruyorum: bu kale suda mı, yoksa su kalenin içinde mi? Akşama doğru gün ışığı değişince cevap değişiyor.

Mersin'e girerken liman görünüyor: konteynerler, yük gemileri, vinçler — Doğu Akdeniz'in en büyük ve en işlek limanlarından biri. Bu şehirde tarihi kent dokusunu aramak doğru yol değil; Mersin modern ve fonksiyonel, tarihi katmanları ancak ara sokaklarda hissedilir. Ama sahil yürüyüş yolu güzel — uzun bir kumsalın arkasında palmiyeler, akşam yürüyüşçüleri, tuzlu Akdeniz esintisi. Soli-Pompeiopolis antik alanı şehrin 12 km batısında (Mezitli); Roma döneminin Korinth sütunlarıyla çevrili alanı az bilinen ama değerli bir ziyaret. Atatürk Evi müzesi küçük ama içtendir. Taze balık için sahil lokantaları çalışıyor; levrek, çipura, karides — bu kıyının bolluk sofrası.