Kastamonu → Sinop

Bu noktada yol dar orman şeridinin içine girer; kayın ağaçları yazın tünel gibi kapanır üstüne, sonbaharda turuncu-sarı alev gibi yanar. Küre Dağları, 2000'de ilan edilen milli park; 37.753 hektarlık alana Horma Kanyonu ve Valla Kanyonu dahil — bunlara ayrı günler gerekir. Bu sabah sadece geçiyorsun ama dağ sisin içinde vadiye inerken motoru biraz kapat, pencereyi aç ve nemli ormanın kokusunu içine çek. Bu koku başka hiçbir yerde bu kadar keskin değil.

İnebolu'ya girince rıhtıma yönel. 27 Ağustos 1925 — Atatürk bu rıhtımda gemiden indi, Panama şapkasıyla yürüdü ve etraftaki Karadeniz halkı Türkiye'nin değiştiğini o gün gördü. Bir gün sonra Kastamonu Meydanı'nda meşhur konuşma yapıldı ama bu devrim bir gece önce burada başladı. İnebolu küçük ve dingin bir kasaba; balıkçı tekneleri rıhtımda, eski ahşap konaklar tepelere tırmanıyor. Kurtuluş Savaşı'nda gizlice silah ve cephane taşıyan kasabaya İstiklal Madalyası verildi — o madalyaların anıtı meydanda duruyor.

Abana'ya girerken Ezine Deresi köprüsünden geçersin; küçük bir su deresinin denizle buluşması burada. Yazın bu kıyı Karadeniz tatilcisiyle dolar ama sabah erken gelince kasaba gerçek halindedir: yaşlı balıkçılar tekneleri topluyordur, çay ocağı yeni açılıyordur. Bu tür kasabalarda Türkiye'nin Karadeniz sahili kendini "köy havası + deniz" denkleminde kurar — İnebolu'dan sonraki her kasaba biraz böyle; ayırt edici olanı Karadeniz'in gri-mavi rengi ve orman kokusunun deniz tuzuyla karışması.

Sinop yarımadasına girerken surlar yolun solunda belirir — bir antik kentin dışa bakan kalkanı. Bu duvarların ilk taşları MÖ 7. yüzyılda Miletli kolonistler tarafından konuldu; Pontus Krallığı, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlılar birer birer üstüne kattı. Denizin önünde yürüyünce içinde bulunduğun toprak "Türkiye'nin en kuzey kara noktası"dır — bu gerçek ayakların altında taş ve su olarak somutlaşır.

Sinop şehri bir yarımada üzerinde oturur; doğuya, batıya ve kuzeye deniz görünür. Diogenes — sinik felsefenin kurucusu, fıçıda yaşayan bilge, İskender'in gölgesini geçmesini istediği adam — MÖ 412 ya da 404'te burada doğdu. Heykeli limanda duruyor; bir süre ona bak. Tarihi Cezaevi (1887-2000) şehrin tam merkezinde; Sabahattin Ali bu koğuşlarda tutuldu ve zamanın baskısı duvarlarına işledi. Alaaddin Camii (1267) içindeki karanlık ve ağır Selçuklu atmosferini duyuyorsun — tarihin bu yarımadada tek bir katmana sığmadığını anlıyorsun.