Amasya → Çorum

Vardık — ikinci günün ilk durağı, Alacahöyük. Bu höyük Türkiye'nin ilk yerli arkeolojik kazısının yapıldığı yer (1907'den beri kazılıyor). Höyüğün altından Erken Tunç Çağı'na (MÖ 2.500) ait kral mezarları çıktı — Hitit öncesi, yani bu topraklar daha Hititler bile gelmeden önce bir ileri uygarlığa sahipti. Mezarlardan çıkan güneş kursları, boğa heykelcikleri bugün Türkiye'nin amblemlerinden birinin ilham kaynağı. Ören yerinde seni karşılayacak ilk şey Sfenks Kapısı: iki tarafında insan başlı aslan gövdeli sfenksler, arasında meşhur çift başlı kartal kabartması (Selçuklu'nun da sembolü olacak figürün atası). Orijinal sfenksler Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde, burada gördüklerin replika — ama yerleri orijinal. Höyüğün üzerine çık, 4500 yıllık taş temelleri gör. Ören yerinin yanındaki küçük Alacahöyük Müzesi'ne de mutlaka gir, kazı buluntuları burada.

Vardık — rotanın en büyük durağı, Hattuşa. 1986'dan beri UNESCO Dünya Mirası listesinde. Burası MÖ 17. yüzyıldan MÖ 13. yüzyıla kadar Hitit İmparatorluğu'nun başkenti, yani Mısır'la Kadeş Antlaşması'nı imzalayan, tarihin ilk yazılı uluslararası barış antlaşmasını yapan devletin merkezi. Saha çok geniş — yaklaşık 4 kilometrekare — aracını ören yeri içinde dolaştırabilirsin, işaretli bir güzergah var. Mutlaka görmen gereken 4 nokta: Büyük Tapınak (Fırtına Tanrısı'na adanmış, girişteki yeşil kayaya dokun, rivayete göre uğurlu), Aslanlı Kapı (şehir surunun güneybatı kapısı, iki taşa oyulmuş aslan figürü bekçi), Kral Kapısı (güneydoğu kapı, orijinal röliyef Ankara Müzesi'nde — burada replika), ve Yer Kapı Poterne (surun altından geçen 70 metrelik taş tünel — içine girebilir, öbür taraftan çıkabilirsin, harika bir deneyim). Yürüyerek hepsi 3-4 saat sürer; araçla 2-2.5 saatte olur.

Vardık — Yazılıkaya. Adı 'yazılı kaya' çünkü doğal kaya odalarının duvarları Hitit tanrılar panteonunun kabartmalarıyla kaplı, adeta taşa oyulmuş bir tanrılar galerisi. İki ana kaya odası var: Oda A daha büyük, 42 erkek tanrı ve 21 dişi tanrı kabartmasıyla, karşılıklı yürüyen tanrılar panteonunun kral Tuthaliya IV'ün önünde toplandığı sahneyi anlatır. Oda B ise ölü kralın anısına törensel bir şapel — kılıç tanrısı Nergal kabartması ve 12 yeraltı dünyası tanrısının yürüyüşü burada. Kayaların arasında, doğanın içinde bir açık hava tapınağı — turistin az, sessizliğin çok olduğu bir yer. Saha küçük, 45 dakika yetiyor. Hattuşa'yla aynı bilet geçerli. Çıkmadan oda duvarlarına bir daha bak — 3200 yıl geriye bakıyorsun.

Vardık — yolculuğun sonu, Çorum. Bu şehir belki ilk duyduğunda sana 'leblebi şehri' diye gelebilir, haklısın da — leblebi yapımı Çorum'da bir zanaat haline gelmiş, merkezde sayısız leblebi dükkanı göreceksin (beyaz, sarı, çifte kavrulmuş, acılı, şekerli onlarca çeşit). Ama Çorum'un asıl zenginliği müzesinde: Çorum Arkeoloji Müzesi, Hattuşa ve Alacahöyük'ten çıkan Hitit eserlerinin önemli bir kısmını barındırıyor — bugün gezdiğin ören yerlerinin 'taşıdığı' parçalar burada. Öğleden sonra müzeyi mutlaka gör, Hitit gününü başka bir açıdan kapatmış olursun. Sonra merkez yürüyüşüne çık: Saat Kulesi (1896, Hamidiye dönemi, şehrin simgesi), Ulu Camii (13. yüzyıl Selçuklu eseri), Çorum Kalesi (Bizans-Selçuklu katmanlı, restore edilmiş). Akşam yemeğinden önce bir leblebi dükkanına uğra, birkaç çeşit tat, bir kese al — eve götürmek için en iyi hediye.