Giresun → Ankara

Birinci günün finalinde Şebinkarahisar'dayız. Şehrin tam üzerinde, dramatik bir kayalık çıkıntının üstüne kurulmuş Şebinkarahisar Kalesi seni karşılıyor; ortaçağda Mavrokastron (Yunanca kara hisar) adıyla anılırdı. Pompey MÖ 1. yüzyılda ele geçirip ona Colonia adını vermiş; sonra Bizans, Selçuklu, Mehmed II 1461'de Osmanlı egemenliğine almış. Aracını ilçe merkezine bırak, kaleye yamaç yolundan çık — son birkaç yüz metre yürü, çünkü tepedeki manzara Avutmuş vadisinin tam üstünden geçiyor. Ben her bu rotayı yaptığımda kalede yarım saat geçiririm, sonra Atatürk Evi Müzesi'ne yarım saat ayırırım. Bu gece Şebinkarahisar'da kalıyoruz; ilçenin gece sessizliği ve sabah ışığı bu rotanın ortasını tam doyurur. Yöresel Şebin cevizi ve dut pekmezi akşam tatlısı için ideal.

Suşehri'ne girer girmez fark edeceksin: ortam bambaşka. Karadeniz nemli yeşilliği geride, etrafında açık step, buğday tarlaları, geniş gökyüzü var. Bu küçük ilçe Sivas'a bağlı, Karadeniz'den iç Anadolu koridoruna geçişin sembolik ara duraklarından biri. Burada büyük tarihi yapı yok ama meydan sıcak ve sakin; aracını çek, bir bardak çay iç. Ben her geçtiğimde Suşehri meydanında otururken Karadeniz'i geride bırakmanın küçük bir kayıp gibi geldiğini hissederim, ama açılan step manzarası kendi sessiz güzelliği ile bunu telafi eder. Yarım saat sonra Sivas yolunda olacaksın.

İkinci günün finalinde Sivas'tayız — Anadolu Selçuklu medrese sanatının başkenti. Şehir merkezinde üç yapı yan yana duruyor ve bu rotanın asıl hediyesi tam burada. Önce Çifte Minareli Medrese'ye git — 1271'de inşa edilmiş, iki minarenin arasındaki dramatik taç kapı seni karşılayacak. Akademik kaynaklar yapıyı Anadolu Selçuklu veya erken İlhanlı dönemine atfeder. Sonra hemen yanındaki Şifaiye Medresesi'ne yürü; 1217'de Anadolu Selçuklu sultanı I. İzzeddin Keykavus tarafından yaptırılmış, dönemin en gelişmiş tıp medreselerinden biri, içinde sultan türbesi de var. Üçüncü olarak Gök Medrese — yine 1271, Sahip Ata Fahrettin Ali'nin yaptırdığı, çini ve taş işçiliği ile ünlü. Bu üç medreseyi yan yana ziyaret etmek bir saatlik bir gezinti gerektirir. Bu gece Sivas'ta kalıyoruz; akşam yemeği için etli ekmek klasiktir. Ben her bu rotayı yaptığımda Sivas'ta aynı şeyi söylerim — Sivas yedi yüz yıl önceki bir uygarlığın taşa kazınmış sözüdür.

Yozgat'a girer girmez göreceksin: ortam bambaşka — geniş Anadolu yaylasının ortasında küçük, sade bir il merkezi. Şehrin asıl ikonu Çapanoğlu Büyük Camii (Cami-i Kebir); 1779'da Çapanoğlu Mustafa Bey tarafından yapımına başlanmış, 1789'da tamamlanmıştır. Çapanoğlu ailesi 18. yüzyılda Bozok bölgesinin mütesellimleri olarak Yozgat'a hakim olmuş, bölgenin idari ve dini yapısını şekillendirmişlerdir. Cami geç Osmanlı barok üslubunda; iç süslemeleri kalem işi ve ahşap işçiliği bakımından zengindir. Aracını cami önündeki meydana çek, on beş dakika içinde dolaşırsın. Hemen yakındaki Yozgat Çamlık Milli Parkı Türkiye'nin ilk milli parkı olarak 1958'de ilan edilmiş; eğer fazla zamanın varsa kısa bir yan gezi olur. Ben her bu rotayı yaptığımda Yozgat'ta bir saat geçiririm — cami + öğle yemeği, sonra Boğazkale'ye yola devam.

Boğazkale'ye girer girmez fark edeceksin: buranın önemi başkadır. Bu küçük ilçenin yanı başında Hattuşaş uzanıyor — MÖ 17. yüzyıldan MÖ 1200'lere kadar Hitit imparatorluğunun başkenti, 1986'da UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmış. Aracını ziyaretçi merkezi otoparkına bırak; antik kent çok geniş, iç ve dış surlar dahil yaklaşık 6 kilometre kare. Bisikletle ya da arabayla gezilen bir ana parkur var; yürüyerek tüm alanı dolaşmak yorucu. Aslanlı Kapı, Sfenksli Kapı, Kraliyet Kapısı sırayla görülecek; bu kapılar Hitit'lerin başkentin savunma sistemine, dini sembolizmine ve sanatına işaret eder. Yakın olarak ayrı bir bilet ile Yazılıkaya açık hava tapınağı'na git — MÖ 13. yüzyılda kayalara işlenmiş Hitit tanrı kabartmaları, özellikle '12 Tanrı Geçidi' tüm Hitit panteonunu görsel olarak sunuyor. Ben her bu rotayı yaptığımda Boğazkale'de en az iki saat geçiririm; çünkü buranın hediyesi tek bir yapı değil, dört bin yıl önceki bir imparatorluğun nefesi.

Kırıkkale'ye girer girmez göreceksin: tam bir Cumhuriyet şehri. Şehir 1925'te Türk Silah Fabrikası'nın kurulması ile gelişmeye başlamış, modern Türkiye'nin ilk planlı sanayi şehirlerinden biridir. 1989'da Ankara ilinden ayrılarak ayrı bir il olmuştur. Burada büyük bir tarihi yapı yok ama coğrafi olarak Ankara'nın doğu kapısı. Aracını ana yol kenarındaki çay bahçesine çek, yirmi dakika dinlen; üç günlük rotanın sonuna yaklaşıyorsun, son 40 kilometre Ankara'ya. Kırıkkale'nin asıl önemi rotada bir nefes alma noktası olması; ben her bu rotayı yaptığımda burada kısa bir mola veririm, sonra yolun son parçasına çıkarım. Yakıt için son rahat istasyon, Ankara'ya girmeden doldur.

Vardık. Üç gün önce Giresun'un sahilindeydik, dört bin yıllık bir Anadolu hikayesi yürüdük, şimdi Türkiye Cumhuriyeti'nin başkentindeyiz. Bu rotanın finalinde iki büyük durak var: Anıtkabir ve Ankara Kalesi. Önce Anıtkabir'e git — 9 Ekim 1944'te yapımına başlanmış, 1 Eylül 1953'te tamamlanmış; mimar Emin Onat ve Orhan Arda'nın eseri. Aslanlı Yol'dan yürü, 24 aslan heykeli seni karşılayacak; sonra Şeref Holü'nde Atatürk'ün lahti önünde bir an dur. Anıtkabir kompleksi içinde Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi de var, bir saatlik bir tur ekle. Sonra Ankara Kalesi'ne çık — Galat, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı katmanlı bir kale; iç hisar Selçuklu dönemi, dış hisar daha eski. Tepedeki manzara şehrin tamamını kapsar. Eğer enerjin varsa Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne ayır yarım gün — Hitit, Frig, Urartu ve Roma dönemlerinin en zengin koleksiyonu, Hattuşaş'tan çıkan eserleri burada görebilirsin. Bu rotada üç günlük bir Anadolu hikayesi yürüdük; Cumhuriyet, geçmişin tüm tabakalarının üzerine bir mühür gibi vurulmuş.