Sivas
Gezi Rehberi
Selçuklu medreselerinin başkenti, Sivas Kongresi'nin (1919) şehri, Divriği Ulu Camii'nin (UNESCO) ve Aşık Veysel'in toprağı
Sivas, Türkiye'nin yüzölçümü bakımından en büyük illerinden biri (28.488 km²); İç Anadolu'nun doğu eşiği olarak Karadeniz, Doğu Anadolu ve Akdeniz'i birbirine bağlayan tarihî kavşak. 4 Eylül 1919'da Mustafa Kemal Paşa burada Sivas Kongresi'ni topladı; Erzurum Kongresi'nin (Temmuz 1919) ardından Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi çatısı Heyet-i Temsiliye altında kuruldu. Atatürk Kongre Müzesi kongrenin yapıldığı eski Sivas Lisesi binasıdır; kongre salonu, sıralar, Atatürk'ün konuştuğu kürsü olduğu gibi durur.
Selçuklu medreselerinin başkenti — Sivas, 13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti'nin en parlak ilim merkezlerinden biri olmuştur. Şifaiye Medresesi (1217 — I. İzzeddin Keykavus), Çifte Minareli Medrese (1271 — Şemseddin Cüveynî), Buruciye Medresesi (1271 — Muzaffer Burucirdî), Gök Medrese (1271 — Sahib Ata Fahreddin Ali) ve Sivas Ulu Camii (1197) — bunların hepsi tek bir şehir merkezinde, yan yana ayakta. Anadolu'da hiçbir başka şehirde böyle yoğun Selçuklu mirası görülmez.
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası — UNESCO Dünya Mirası (1985). Mengücekli emiri Ahmed Şah ve eşi Melike Turan tarafından 1228-1229'da yaptırılan; dünya İslam mimarisinde benzeri olmayan dört taç kapısıyla ünlüdür. Her bir taç kapı farklı bir ustanın elinden çıkmış, bambaşka kompozisyonlar; Cennet Kapısı, Şah Kapısı, Çarşı Kapısı, Darüşşifa Kapısı. Türkiye'nin ilk UNESCO Dünya Mirası listesindeki yapılarından (Hattuşaş, Kapadokya, Nemrut ve Topkapı ile birlikte).
Kızılırmak — Türkiye'nin en uzun nehri (1.355 km) Sivas Kızıldağ'dan doğar; Sivas'ın güney sınırlarındaki kaynaklardan İç Anadolu'yu yarı daire dolaşır, Bafra ovasında Karadeniz'e dökülür. Yıldız Dağı (2.552 m) Karadeniz Bölgesi'nin güneyini görür; kayak merkezi olarak kış sporları sezonu. Tödürge Gölü Hafik ilçesinde tatlı su krater gölü, Hafik Gölü karst kökenli koruma alanı.
Balıklı Kaplıca (Kangal) — Garra rufa "doktor balıkları" psoriasis (sedef hastalığı) tedavisinde dünya çapında bilinir; Kangal Çoban Köpeği Kangal ilçesinde yetişen, dünyanın en güçlü çoban köpek ırklarından biri; Türkiye'nin millî köpeği sayılır. Aşık Veysel Şatıroğlu (1894-1973) Şarkışla Sivrialan köyünde doğdu; Türk halk şiirinin en sevilen aşığı, "Uzun ince bir yoldayım" dizesinin sahibi.
2 Temmuz 1993 Madımak Oteli yangını — Pir Sultan Abdal Şenlikleri için Sivas'ta toplanan aydın ve sanatçılara yönelik linç olayında; Madımak Oteli ateşe verildi, çoğu Alevi sanatçı/yazar 37 kişi hayatını kaybetti. Türkiye tarihinin acı sayfalarından; bugün otelin önünde anma plaketi vardır, yıldönümünde Türkiye genelinde anılır.
Mutfak: Sivas Köftesi (CGİ) yöresel kıyma köftesi; Sivas Katmer Mantısı (CGİ) iri açılan mantı, üzerine yağ ve sumak; Divriği Bekmezi (CGİ) Divriği'nin üzüm pekmezi; Madımak yemeği (yörenin adını verdiği yabanî ot), kangal pirinci, içli köfte, kelle paça, sıkma, yöresel ekmek-tatlı.
Tatilpanosu.net'te sana net söyleyeceğim: Sivas'ı 2-3 günde gez. 1. gün merkez Selçuklu medreseleri (Şifaiye, Çifte Minareli, Buruciye, Gök Medrese, Ulu Cami) + Atatürk Kongre Müzesi; 2. gün Divriği Ulu Camii UNESCO + Kangal Balıklı Kaplıca; 3. gün Yıldız Dağı veya Şarkışla (Aşık Veysel'in evi) + Hafik Gölü. Eylül-Ekim ve Mayıs-Haziran ideal aylar; kış aylarında Yıldız Dağı kayak sezonu.
— Sivas editör notlarından, son ziyarette derlenmiştir.
İmza Ürünler
Sivas Üzerinden Geçen Çağlar
M.Ö. 7. yy – M.S. 395
Hitit, Frig, Kappadokya, Roma Sebasteia'sı
Antik Dönem (Sebasteia)
Sivas, Hitit Krallığı (M.Ö. 17-12. yy) ve sonrasında Frig (M.Ö. 8-7. yy) kültür alanlarının kesiştiği bir bölgedir. Pers İmparatorluğu'nun (M.Ö. 6-4. yy) doğu satraplıklarından, ardından Hellenistik dönemde Pontus Krallığı ve Kapadokya Krallığı arasında el değiştirdi. Roma döneminde "Sebasteia" adıyla anıldı (M.Ö. 64'te Pompeius), Bithynia et Pontus eyaletinin parçası. 320 civarı 40 Sebasteia Şehidi (40 Hıristiyan Roma askerinin buz tutmuş bir gölde donarak şehit olduğu olay) erken Hıristiyan azizler tarihinde önemli yer tutar.
395 – 1408
Selçuklu Medreseleri Şehri
Bizans, Selçuklu, Beylikler
Bizans imparatorluğu döneminde Sebasteia önemli bir piskoposluk merkezi oldu. 1071 Malazgirt sonrası Türklerin eline geçti; 1075 sonrası Danişmend Beyliği, 1175'ten itibaren Anadolu Selçuklu Devleti'nin ikinci büyük şehri oldu. 13. yüzyıl Sivas'ın altın çağıdır: Şifaiye Medresesi (1217), Çifte Minareli Medrese (1271), Buruciye (1271), Gök Medrese (1271), Ulu Camii (1197) ve Eğri Köprü hep bu dönemde yapıldı. 1243 Kösedağ Savaşı sonrası İlhanlılar vasal yaptı; 1402 Ankara Savaşı sonrası Timur Sivas'ı yağmaladı; 1408'de Osmanlı yönetimine kesin geçti.
1408 – 1919
Eyalet Merkezi, Demiryolu Kavşağı
Osmanlı
1408'den itibaren Osmanlı sancağı, 16. yüzyılda Sivas Eyaleti (Beylerbeyilik) merkezi oldu — Anadolu'nun doğu yarısının yönetim merkezi. 18-19. yüzyıllarda Anadolu kervan yollarının kesişim noktası, Bağdat-Tebriz-Trabzon ticaret hattının kavşağı. 1918 Mondros Mütarekesi sonrası işgal edilmedi ama millî mücadele için stratejik konumu nedeniyle Sivas Kongresi'nin yapıldığı şehir oldu. 1930'larda Sivas Demiryolu Atölyesi (TÜLOMSAŞ) Türkiye'nin ilk yerli lokomotif üretim merkezi olarak kuruldu.
4 Eylül 1919 – 1923
Türk Kurtuluş Savaşı'nın Siyasi Çatısı
Cumhuriyet — 1919 Sivas Kongresi
4 Eylül 1919'da Mustafa Kemal Paşa başkanlığında Sivas Kongresi toplandı; Erzurum Kongresi'nin (Temmuz 1919) ardından bütün Anadolu adına ortak karar veren genel kongre. 38 delege "Heyet-i Temsiliye"yi seçti; Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi yapılanması burada şekillendi. Manda ve himaye reddedildi, millî sınırlar içinde tam bağımsızlık ilkesi benimsendi. Atatürk'ün Sivas'taki çalışma odası, kongre salonu, Heyet-i Temsiliye'nin kararları bugün Atatürk Kongre Müzesi'nde özgün haliyle korunur.
1923 – günümüz
Demir Yolu, Üniversite, Madımak Acısı
Cumhuriyet ve Modern Sivas
1923 Cumhuriyet ile vilayet. Sivas Demiryolu Atölyesi (TÜLOMSAŞ — bugün TCDD) Türkiye'nin ilk yerli lokomotif üretim merkezi. Cumhuriyet Üniversitesi (1974), modern hastane ve endüstri. 1985 Divriği Ulu Camii UNESCO Dünya Mirası; Türkiye'nin ilk listelenen kültürel yapılarından. 2 Temmuz 1993 Madımak Oteli yangını — Pir Sultan Abdal Şenlikleri için toplanan aydın ve sanatçılara yönelik linç olayı; otelin ateşe verilmesi sonucu çoğu Alevi sanatçı/yazar 37 kişi hayatını kaybetti. Türkiye tarihinin acı sayfalarından; bugün otelin önünde anma plaketi vardır, yıldönümü Türkiye genelinde anılır.
Coğrafi Mihenkler
Yıldız Dağı (Yıldız Dağları)
Sivas'ın kuzeyinde 2.552 m zirvesiyle Karadeniz Bölgesi'ni gören dağ silsilesi. Aralık-Mart arası kayak merkezi, yaz aylarında yayla turizmi.
En iyi zaman · Aralık-Mart (kayak), Mayıs-Eylül (yayla)
Kızılırmak (TR'nin en uzun nehri)
Türkiye'nin en uzun nehri (1.355 km). Sivas İmranlı civarındaki Kızıldağ'dan doğar, Anadolu'yu yarı daire şeklinde dolaşıp Bafra ovasında Karadeniz'e dökülür. Sivas'tan geçerek Eğri Köprü'nün altından akar.
Tödürge Gölü (Hafik)
Hafik ilçesinde tatlı su krater gölü. Sazlıklı, balıklı; göçmen kuşlar için durak.
Hafik Gölü
Hafik ilçesinde karst kökenli koruma alanı göl. Tabiat parkı statüsünde, sazlık ekosistemi.
Tecer Dağları
Sivas'ın güneyinde 2.260 m zirvesi olan dağ silsilesi. Aşık Veysel'in türkülerinde geçen "Veysel'in dağları"; Şarkışla-Yıldızeli-Hafik üçgeninde uzanır.
4 Eylül Baraj Gölü
Sivas merkezinin kuzeydoğusunda Kızılırmak üzerinde yapay göl. Adını Sivas Kongresi'nin (4 Eylül 1919) tarihinden alır. Su sporları ve balıkçılık.
Sivas'den
geçen 3 rota
Bu şehirden başlayan ya da buraya uğrayan kürate yol rehberlerimiz. Dakika dakika nerede durulur, ne yenir, ne görülür — Tatilpanosu.net editör ekibi yazdı, biz de fiilen sürdük.
Tüm Yollar
Nereler Gezilir?
Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi (Sivas Kongresi Binası)
4 Eylül 1919'da Sivas Kongresi'nin toplandığı eski Sivas Lisesi binası. Mustafa Kemal Paşa başkanlığında 38 delege "Heyet-i Temsiliye"yi kurdu, Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi çatısı burada şekillendi. Kongre salonu, sıralar, Atatürk'ün konuştuğu kürsü, döneme ait fotoğraflar ve belgeler özgün haliyle sergilenir. Üst kat etnografya bölümü Sivas yöresel kültürünü tanıtır.
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (UNESCO Dünya Mirası)
Sivas merkezin yaklaşık 170 km doğusunda Divriği ilçesinde, 1228-1229'da Mengücekli emiri Ahmed Şah ve eşi Melike Turan tarafından yaptırılan dünya İslam mimarisinin başyapıtı. UNESCO Dünya Mirası listesine 1985'te alındı (Türkiye'nin ilk listelenen yapılarından). Dört taç kapısı (Cennet Kapısı, Şah Kapısı, Çarşı Kapısı, Darüşşifa Kapısı) her biri farklı ustanın elinden çıkma, eşsiz taş işçiliği örnekleridir. Cami ve hastane (darüşşifa) yan yana, aynı yapı kompleksinin parçası.
Şifaiye Medresesi
1217'de Anadolu Selçuklu Sultanı I. İzzeddin Keykavus tarafından "darüşşifa" (hastane) ve tıp medresesi olarak yaptırılan, dört eyvanlı, kesme taş yapı. Avlu ortasındaki Selçuklu süs havuzu, taç kapısının arabesk taş işçiliği ve I. İzzeddin Keykavus'un türbesi yapının değerli unsurlarıdır. Bugün kafe-restoran ve kültürel mekan olarak kullanılır; akşamları avluda canlı müzik etkinlikleri yapılır.
Çifte Minareli Medrese
1271'de İlhanlı veziri Şemseddin Cüveynî tarafından yaptırılan, Anadolu'nun en görkemli taç kapılarından birine sahip medrese. Adını taç kapısının iki yanındaki çinili minarelerinden alır. Yapının önyüzü büyük ölçüde ayaktadır; arka kısmı zamana yenilmiş ama taç kapısı Selçuklu sonrası dönemin sembol yapılarındandır. Şifaiye'nin tam karşısındadır, ikisi birlikte Sivas Cumhuriyet Meydanı'nın simetrik kalbidir.
Buruciye Medresesi
1271'de Muzaffer Burucirdî tarafından yaptırılan, dört eyvanlı kesme taş Selçuklu medresesi. Taç kapısının zarif geometrik taş işçiliği, avlu ortasındaki şadırvan ve hücre dizileri korunmuştur. Bugün hediyelik eşya çarşısı ve kafe olarak kullanılır; içeride yöresel el sanatları ürünleri satılır. Şifaiye ve Çifte Minareli'ye yakın aynı meydan kompleksinde.
Gök Medrese
1271'de Anadolu Selçuklu veziri Sahib Ata Fahreddin Ali tarafından yaptırılan; adını çini bezemelerindeki turkuvaz mavi rengin "gök" tonundan alan medrese. Anadolu'nun en zengin Selçuklu taç kapısı süslemesine sahip yapılarından biri olarak kabul edilir. Çifte minareleri kısmen yıkılmış olsa da Avrupa'daki Selçuklu sanat tarihi yayınlarının çoğunda kapağa konan, simgesel bir Sivas yapısıdır.
Sivas Ulu Camii
1197'de Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan döneminde Kuluburalı Hacı İbrahim tarafından yaptırılan, Sivas merkezinin en eski camisi. Çok ayaklı, düz çatılı erken Selçuklu cami planının önemli örneklerinden. Tuğla minare 1213'te eklendi. Şu anki haliyle Anadolu'nun ayakta kalan en eski Selçuklu camilerinden biridir.
Eğri Köprü
Sivas merkezinin güneydoğusunda, Kızılırmak üzerinde 13. yüzyıl Selçuklu döneminden kalma 18 gözlü kesme taş köprü. Adını s şeklinde kıvrımlı planından alır. Kızılırmak'ın geçilen en görkemli tarihi köprülerinden biridir; günümüzde araç trafiği yoktur, yaya gezilir.
Balıklı Kaplıca / Balıklı Çermik (Kangal)
Sivas'ın güneyinde Kangal ilçesinde, sıcak su havuzlarında yaşayan Garra rufa "doktor balıklarının" psoriasis (sedef hastalığı) tedavisinde kullanıldığı dünya çapında bilinen kaplıca. Balıklar hastalıklı ölü deri tabakasını yumuşak bir şekilde yiyerek tedaviye yardımcı olur. Tedavi merkezleri ve oteller mevcuttur; turistik ziyaret de mümkündür.
Yıldız Dağı Kış Sporları Merkezi
Sivas merkezin kuzeyinde 80 km, 2.552 metre rakımdaki Yıldız Dağı'nın güneydoğu yamacında kurulmuş kayak merkezi. Aralık-Mart arası kayak sezonu açıktır; pistler, telesiyej ve konaklama tesisleri mevcuttur. Yaz aylarında trekking, mountain bike ve doğa kampı için tercih edilir. Karadeniz'in güneyini tek bakışta gören manzaralar.
Tödürge Gölü (Hafik)
Hafik ilçesinde, Sivas merkezinin yaklaşık 35 km doğusunda yer alan tatlı su krater gölü. Etrafı sazlık, içinde kuş türleri ve sazan-aynalı sazan balıkları olan koruma alanı. Doğa fotoğrafçıları ve kuş gözlemcileri için sakin bir durak; piknik ve günübirlik gezi noktası.
Aşık Veysel Anıt Mezarı (Şarkışla Sivrialan)
Türk halk şiirinin en sevilen aşığı Aşık Veysel Şatıroğlu (1894-1973) Şarkışla'nın Sivrialan köyünde doğdu, burada hayatını sürdürdü, burada toprağa verildi. Aşık Veysel Anıt Mezarı ve Müzesi köyde; Veysel'in saz, kıyafet, mektup ve fotoğrafları sergilenir. "Uzun ince bir yoldayım" türküsünün doğduğu coğrafya.
Sivas Kalesi (Topraktepe)
Sivas merkezinin kuzeyinde, Topraktepe üzerinde Roma-Bizans ve Selçuklu dönemlerinde kullanılmış kale kalıntıları. Sur duvarlarının bir bölümü ve seyir terasları korunmuştur; merkezi panoramik şekilde gören bir noktadır. Kalenin altında antik Sebasteia (Sivas'ın Roma adı) yerleşim katmanları vardır.
Sivas'in İlçe ve Kasabaları
Sivas Merkez
Sivas il merkezinin kalbi. Atatürk Kongre Müzesi (1919 Sivas Kongresi binası), Şifaiye-Çifte Minareli-Buruciye-Gök Medrese-Ulu Cami beşlemesi tek bir tarihi merkezde. Cumhuriyet Meydanı, Atatürk Caddesi yürünebilir.
- Atatürk Kongre Müzesi
- Şifaiye + Çifte Minareli + Buruciye + Gök Medrese + Ulu Cami
- Cumhuriyet Meydanı
- Sivas Köftesi lokantaları
Divriği
Sivas merkez doğusunda 170 km, Mengücekli Beyliği'nin (1142-1252) merkezi. UNESCO Dünya Mirası Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (1228-1229) burada. Demir madenleri tarihsel kaynağı; Divriği Bekmezi (CGİ) yöresel ürün.
- Divriği Ulu Camii UNESCO
- Divriği Kalesi
- Divriği Bekmezi (CGİ)
- Demir madenleri
Kangal
Sivas'ın güneyinde 100 km, Kangal Çoban Köpeği'nin (Türkiye'nin millî köpeği sayılır) ana yetiştirme bölgesi. Balıklı Kaplıca'sıyla (Garra rufa "doktor balıkları" psoriasis tedavisi) dünya çapında bilinir.
- Kangal Çoban Köpeği
- Balıklı Kaplıca (Garra rufa)
- Kangal pirinci
Şarkışla
Sivas batısında 110 km. Aşık Veysel Şatıroğlu'nun (1894-1973) doğum köyü Sivrialan burada. Türk halk şiirinin "Uzun ince bir yoldayım" dizesinin coğrafyası.
- Aşık Veysel Anıt Mezarı (Sivrialan)
- Aşık Veysel Müzesi
- Halk müziği geleneği
Hafik
Sivas merkezinin doğusunda 35 km. Tödürge Gölü ve Hafik Gölü'nün ilçesi. Tatlı su krater gölleri, sazlıklar, kuş gözlem alanları.
- Tödürge Gölü
- Hafik Gölü
- Sazlık ekosistemi
Suşehri
Sivas'ın kuzeydoğusunda Kelkit Çayı vadisinde, Karadeniz'in iç sınırında ilçe. Tarımsal merkez; doğal güzellikleri ve sakin köy yaşamı.
- Kelkit Vadisi
- Tarım ve hayvancılık
Yıldızeli
Sivas merkez batısında 65 km, Yıldız Dağları'nın eteklerinde. Pir Sultan Abdal'ın (16. yy Alevi şair) yaşadığı yörelerden biri kabul edilir. Banaz köyü Pir Sultan ile özdeşleşmiştir.
- Pir Sultan Abdal coğrafyası
- Banaz köyü
- Yıldız Dağları eteği
Zara
Sivas'ın doğusunda 70 km, Kızılırmak vadisinde. Tarım, hayvancılık ve maden ocaklarıyla yaşayan iç kesim ilçesi.
- Kızılırmak Vadisi
- Tarım
İmranlı
Sivas'ın doğusunda 130 km, Kızılırmak'ın doğduğu Kızıldağ'ın eteğinde. Türkiye'nin en uzun nehrinin başlangıcı bu ilçenin sınırlarındadır.
- Kızılırmak'ın kaynağı (Kızıldağ)
- Yüksek yaylalar
Gemerek
Sivas'ın batısında 145 km, Kayseri sınırına yakın. Tarım ve hayvancılık merkezi; tarihi konaklarıyla bilinir.
- Tarihi konaklar
- Tarım
Sivas'de Ne Yenir?
Sivas Köftesi
CGR İşaretiCoğrafi işaret · Sivas merkez
Türk Patent Coğrafi İşaretli. Sivas'a özgü kıyma köftesi; harcına soğan, sarımsak, baharat (özellikle kekik) ve ekmek içi karılır. Izgara ya da tava kızartmasıyla servis edilir; yanında sumaklı soğan, közlenmiş biber, pilav. Yöresel restoranların imza yemeği.
Sivas Katmer Mantısı
CGR İşaretiCoğrafi işaret · Sivas
Türk Patent Coğrafi İşaretli. Sivas'a özgü iri açılır mantı; klasik Kayseri mantısından farklı şekilde, hamur kalın katman halinde açılır. Üzerine eritilmiş tereyağı, sumak ve kuru nane dökülür; yoğurtla servis edilir.
Divriği Bekmezi
CGR İşaretiCoğrafi işaret · Divriği
Türk Patent Coğrafi İşaretli. Divriği yöresinin geleneksel pekmezi (üzüm bekmezi). Kalın kıvamlı, koyu renkli, doğal şekerleyici. Kahvaltıda tahin ile karıştırılır, hamur işlerinde kullanılır.
Madımak Yemeği
Ana yemek · Sivas (Madımak otu)
Sivas'ın yöresel yabani otu olan madımak (Polygonum cognatum) ile yapılan ot yemeği. Bulgur, soğan, salça, kıyma ile pişer; ekşi tat için bazen sumak suyu eklenir. Sivas'ın imza ot yemeği; il dışında nadiren bulunur.
Sıkma
Sokak lezzeti · Sivas
Sivas'a özgü, ince yufka içine peynir, maydanoz, otlar konulup sıkılarak sacda pişirilen yöresel börek. Sokak yemeği olarak çay yanı; özellikle Sivas merkezdeki sıkma evlerinde sabah pişer.
Kelle Paça
Çorba · Sivas
Koyun kellesi ve paçalarından yapılan yöresel çorba. Sivas'ın geleneksel sabah çorbalarından; kahvaltıda büyük tabaklarda servis edilir, üzerine sarımsaklı sirke ve pul biber dökülür.
Sivas İçli Köftesi
Ana yemek · Sivas
İnce bulgur kabuk, içine soğanlı-cevizli-kıymalı dolgu. Yörede haşlama (sulu) ve kızartma (yağlı) versiyonları yapılır. Sivas'ın özel gün yemeklerinden.
Pancar Yaprağı Sarması
Ana yemek · Sivas
Sivas'ın iç bölgelerinde, taze pancar yaprağı içine bulgur-soğan-baharat sarılarak yapılan sarma. Yoğurt ile servis edilir; iç bölge ev mutfağının klasiği.
Helle Çorbası
Çorba · Sivas
Tarhana, bulgur ve kavurmadan yapılan koyu kıvamlı çorba. Sivas kışlarının ısıtıcı sabah/akşam çorbası; bazen üstüne yumurta da kırılır.
Sivas Eti (Kavurma)
Ana yemek · Sivas
Sivas'ın hayvancılığı (büyükbaş özellikle) güçlüdür; yöresel kavurma kuzu/sığır kuşbaşı etin kendi yağında uzun süre pişirilmesiyle hazırlanır. Sıkma içinde, börek arasında, yumurtalı sahanda kullanılır.
Yöresel lezzetleri tadabileceğin spesifik mekanları bu sayfada listelemiyoruz — yerel tercihler değişkendir, gerçek deneyim için bölge esnafına sormak en iyisi.
Hangi Ay Ne Yapılır?
Tipik İç Anadolu sert karasal iklimi, Sivas Türkiye'nin en soğuk illerinden biridir. Kışlar uzun ve karlı (Aralık-Mart -10°C'ye düşebilir), yazlar serin ve kuru (gündüz 28°C civarı, geceler 12°C). Yıldız Dağı kayak sezonu Aralık-Mart. İlkbahar geç gelir; en iyi ziyaret ayları Mayıs-Eylül.
Ocak
-8 / 0°C, kar yağışlıYıldız Dağı kayak sezonu zirvesi. Şehir merkez medreseleri sessiz; sıkma ve kelle paça soba yanında.
Şubat
-7 / 2°C, karKayak sezonu sürer. Atatürk Kongre Müzesi tek müze gezisi için ideal.
Mart
-2 / 8°C, kış sonuKar yer yer çekilir. Selçuklu medreseleri yine açık. Madımak otu pazarda görünmeye başlar.
Nisan
3 / 14°C, geç baharKızılırmak ve Tödürge Gölü canlanır. Madımak yemeği taze ot sezonu.
Mayıs
8 / 19°C, baharTecer Dağları çiçek açar. Şarkışla'da Aşık Veysel anma günleri (vefatı: 21 Mart, anma genişlemiştir).
Haziran
11 / 23°C, idealYaylalar, Yıldız Dağı yaz yürüyüşü. Tüm gezi rotaları açık.
Temmuz
14 / 27°C, sıcak ve kuru2 Temmuz Madımak Anma Günü — Türkiye genelinde saygıyla anılır. Hafik gölleri serinlik kaçışı.
Ağustos
14 / 28°C, en sıcakDivriği UNESCO ziyareti yaz aylarında ideal. Kangal Çoban Köpeği festivalleri sezonu.
Eylül
9 / 23°C, sonbahar başı4 EYLÜL — SİVAS KONGRESİ YILDÖNÜMÜ. Atatürk Kongre Müzesi merkezde resmi tören.
Ekim
4 / 17°C, sonbaharTödürge Gölü göçmen kuş gözlemi. Şehirde sıkma fırınları ısınır. Divriği Bekmez festivali.
Kasım
-1 / 9°C, kış başıŞehir sessiz, müzeler sıcak. Helle çorbası, kelle paça merkez sofralarında.
Aralık
-5 / 3°C, karlıYıldız Dağı kayak sezonu açılır. Şehirde Selçuklu medreseleri kar altında ayrı bir güzellikte.
Festivaller & Anmalar
Sivas Kongresi Yıldönümü Töreni
1919'den beri4 Eylül 1919 Sivas Kongresi'nin yıldönümünde, Atatürk Kongre Müzesi önünde her yıl resmi tören düzenlenir. Heyet-i Temsiliye'nin kurulmasının ve Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi yapılanmasının anılması.
Aşık Veysel Anma Etkinlikleri
Aşık Veysel Şatıroğlu'nun doğum (25 Ekim 1894) ve vefat (21 Mart 1973) günleri çevresinde Şarkışla Sivrialan köyünde halk müziği konserleri, anma törenleri yapılır.
2 Temmuz Madımak Anma
1993'den beri2 Temmuz 1993 Madımak Oteli yangınında hayatını kaybeden 37 kişinin saygıyla anılması. Otelin önünde her yıl Türkiye genelinde anma etkinlikleri düzenlenir; Türkiye tarihinin acı sayfalarından biri olarak hatırlanır.
Pir Sultan Abdal Şenlikleri (Banaz, Yıldızeli)
16. yüzyılın Alevi-Bektaşi şairi Pir Sultan Abdal'ın yaşadığı kabul edilen Banaz köyünde her yıl yapılan halk şenliği. Türk halk şiiri ve Alevi kültürü etrafında konserler ve okumalar.
Divriği UNESCO Kültür Festivali
Divriği Ulu Camii UNESCO Dünya Mirası alanı çevresinde yapılan yöresel kültür festivali. Mengücekli mirası ve Divriği yöresel ürünleri (bekmez, demir işçiliği) tanıtılır.
Sivas'e Nasıl Gidilir?
Havalimanı
Sivas Nuri Demirağ Havalimanı (VAS) — Sivas merkeze 23 km kuzeybatı. İstanbul ve Ankara seferleri var. Sivas'a havayolu en pratik bağlantı; iç hat dışı sınırlı.
Otobüs
Sivas Otogarı şehir merkezinin doğusunda. İstanbul, Ankara, Kayseri, Erzurum, Samsun doğrudan hatlar; Ankara 440 km ~6 saat, Kayseri 200 km ~2.5 saat, Erzurum 480 km ~6 saat, Samsun 350 km ~5 saat.
Tren
Sivas Garı tarihi yapı; Sivas Türkiye'nin önemli demiryolu kavşaklarından. Doğu Ekspresi (Ankara-Kars), Vangölü Ekspresi (Ankara-Tatvan), Erciyes Ekspresi (Adana-Sivas) Sivas üzerinden geçer. Sivas Demiryolu Atölyesi (TÜLOMSAŞ) Türkiye'nin ilk yerli lokomotif üretim merkezi (1939).
Şehir İçi
Sivas merkez Cumhuriyet Meydanı çevresi yürünebilir — medreseler tek meydanda. Belediye otobüsleri merkez-otogar-üniversite hattında çalışır. Divriği (170 km), Kangal (100 km), Şarkışla (110 km), Yıldız Dağı (80 km) için araç ideal; otobüs ve minibüs seferleri var.
Sivas'i Kaç Günde Gezeyim?
Sivas Hızlı Tur — Selçuklu + Kongre
Hafta sonu, tarih meraklıları
Atatürk Kongre Müzesi (1919)
4 Eylül 1919 Sivas Kongresi'nin yapıldığı eski Sivas Lisesi. Heyet-i Temsiliye'nin kurulduğu salon, Atatürk'ün konuştuğu kürsü, dönem belgeleri özgün halde. Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi çatısı burada şekillendi.
Selçuklu Medreseleri Beşlemesi
Şifaiye Medresesi (1217 — I. İzzeddin Keykavus, darüşşifa) → Çifte Minareli Medrese (1271 — Şemseddin Cüveynî) → Buruciye Medresesi (1271 — Muzaffer Burucirdî) Cumhuriyet Meydanı simetrisinde yan yana. Gök Medrese (1271 — Sahib Ata) ve Ulu Camii (1197) yürüme mesafesinde.
Sivas Köftesi + Sıkma Öğle Yemeği
Yöresel restoranda Sivas Köftesi (CGİ) + Katmer Mantısı (CGİ); sokak lezzeti olarak Sivas sıkma evlerinde sabah/öğle çayı keyfi.
Eğri Köprü + Sivas Kalesi
Eğri Köprü (Selçuklu, 18 gözlü) Kızılırmak üzerinde; Sivas Kalesi Topraktepe kentin panoramik manzarası.
==Divriği Ulu Camii UNESCO Dünya Mirası==
Sivas merkezden Divriği'ye 170 km doğu, ~2.5 saat. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (1228-1229) — UNESCO 1985; dört eşsiz taç kapısı (Cennet, Şah, Çarşı, Darüşşifa). Anadolu'nun en görkemli taş işçiliği, her ustanın eli ayrı bir kompozisyon. Divriği Kalesi + Divriği Bekmezi (CGİ) yöresel ürünler. Akşam dönüş Sivas merkez.
Tam Sivas — Selçuklu + UNESCO + Kangal + Aşık Veysel
Tarih + doğa + halk müziği meraklıları
Sivas Merkez Selçuklu + Kongre
Atatürk Kongre Müzesi + 5 medrese + Ulu Cami + Eğri Köprü; yöresel mutfak akşamı.
Divriği UNESCO + Eğri Vadisi
Divriği Ulu Camii UNESCO; Mengücekli mirası; akşam Sivas merkez dönüşü.
Sivas'tan Kangal'a
Sivas merkez güney 100 km; yol boyunca İç Anadolu yaylaları.
Balıklı Kaplıca + Kangal Köpekleri
Garra rufa "doktor balıkları" psoriasis tedavisi havuzları; Kangal Çoban Köpeği yetiştiriciliği — Türkiye'nin millî köpeği.
Kangal'da Öğle Yemeği
Kangal pirinci ile pilav, kuzu eti, yöresel köfte.
Şarkışla — Aşık Veysel Sivrialan
Sivrialan köyünde Aşık Veysel Anıt Mezarı + Müzesi. =="Uzun ince bir yoldayım" dizesinin coğrafyası; Veysel'in saz, kıyafet, fotoğrafları.
Sivas'a Dönüş
Şarkışla'dan Sivas merkeze 110 km; akşam yemeği son turu — Sivas İçli Köftesi.
Bunu Bilirsen İyi Olur
4 Eylül Sivas Kongresi yıldönümünde Atatürk Kongre Müzesi'nde resmi tören; Türkiye millî tarihinin önemli yıldönümlerinden. Müze haftanın altı günü açık, pazartesi kapalı, Müzekart geçerli.
Sivas Cumhuriyet Meydanı'nda 4 Selçuklu medresesi yan yana — Şifaiye, Çifte Minareli, Buruciye, Gök Medrese; tek meydanda Anadolu'nun en yoğun Selçuklu mirası. Yarım gün ayırın.
Divriği Ulu Camii UNESCO için merkeze 170 km doğu yol var; erken hareket önerilir, 2.5 saat sürüş. Cuma günü cuma namazından önce/sonra bazı bölümleri kapalı olabilir, cumartesi-pazar daha rahat ziyaret.
Balıklı Kaplıca'da Garra rufa balıklarıyla terapi en az 2-3 saat sürer; psoriasis tedavisi için 2-3 hafta yatak konaklamalı paketler. Kısa ziyaret için günübirlik mümkün — mayo şart.
Yıldız Dağı Kış Sporları Merkezi Aralık-Mart kayak sezonu; konaklama tesisleri var. Yaz aylarında trekking, mountain bike, kamp — 2.552 m rakım nedeniyle yazın bile soğuk olabilir.
Şarkışla Sivrialan köyü Aşık Veysel'in evi köy turizmi formunda; köy halkı evlerinde misafir eder. Aşık Veysel'in türküleri yöresel halk müzisyenlerinden dinlenir — en otantik Türk halk şiir deneyimi.
Sivas Köftesi (CGİ) ve Katmer Mantısı (CGİ) yöresel restoranlarda; Cumhuriyet Meydanı çevresi tarihi lokantalar. Sıkma evleri sabah erken pişer, öğle saatinde tükenebilir.
Madımak yemeği için Mayıs-Haziran taze ot sezonu; yöresel ev lokantaları "annemin yemeği" konseptiyle çalışır. Sivas dışında Madımak otu nadiren bulunur, Sivas'a özgü deneyim.
Tödürge Gölü göçmen kuş gözlemi için Mart-Mayıs ve Eylül-Kasım ideal; dürbün şart. Hafik kuş göllerinde sazlık koruma alanları.
Sivas İl Halk Kütüphanesi tarihi binası ve Sivas Kongre Müzesi yakındır; Atatürk'ün Sivas'ta kaldığı evler ve dönem yapıları yürüme mesafesinde.
Madımak Oteli'nin önünde anma plaketi var; 2 Temmuz 1993'te 37 kişinin hayatını kaybettiği yangın yeri. Türkiye tarihinin acı sayfalarından, saygıyla geçilir.
Sivas Hakkında Kısa Notlar
Sivas plaka 58, İç Anadolu Bölgesi, 28.488 km² yüzölçümü ile Türkiye'nin en büyük illerinden.
4 Eylül 1919 Sivas Kongresi; Mustafa Kemal Paşa başkanlığında, Heyet-i Temsiliye'nin kurulduğu, Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi yapılanması.
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası UNESCO Dünya Mirası (1985); Türkiye'nin ilk listelenen kültürel yapılarından, 1228-1229 Mengücekli.
Selçuklu medreselerinin başkenti: Şifaiye (1217), Çifte Minareli (1271), Buruciye (1271), Gök Medrese (1271), Ulu Camii (1197) — hepsi tek bir merkezde.
Kızılırmak — Türkiye'nin en uzun nehri (1.355 km) Sivas İmranlı Kızıldağ'dan doğar.
Yıldız Dağı 2.552 m, kış sporları merkezi; Sivas'ın en yüksek noktası.
Aşık Veysel Şatıroğlu (1894-1973) Şarkışla Sivrialan köyünde doğdu; Türk halk şiirinin en sevilen aşığı, "Uzun ince bir yoldayım".
Kangal Çoban Köpeği — Kangal ilçesinde yetişen, Türkiye'nin millî köpeği sayılan ırk.
Balıklı Kaplıca (Kangal) — Garra rufa "doktor balıkları" psoriasis tedavisinde dünya çapında bilinir.
Rehber Arşivimiz
Sivas Resimleri ve Fotoğrafları
İçanadolu’nun önemli şehirlerinden birisi olan Sivas ile ilgili en güzel resimleri sizlerle paylaşalım istedik. Zaman buldukça eklemesini yaptığımız resimler bulunmaktadır. Bu resimleri titizlikle seçip sizlee en fazla yardımcı olacak ve fikir verecek resimler olmasına özen gösteriyoruz. Sitemizin tatil sitesi olmasından dolayıda resimlerde başlıca aradığımız nokta ise Turizmsel resimler olması oluyor. Yazının devamında sizler için 500 […]
Hitit Dönemleri Hakkında Bilgi
Hint-Avrupa dil ailesine mensup olduklarından dolayı genel kabul Avrupa kökenli bir topluluk olmalarıdır. 1930’larda Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde ortaya atılan Türk Tarih Tezi’ne göreyse bir Türk medeniyetiydi. Bilimsel çevrelerde ise Türk Tarih Tezi, romantik ve milliyetçi yönlerinin olduğu savlarıyla eleştirilmiştir. Bunun dışında, Türkiye Türklerinin kökeninin Orta Asya’ya dayandığı bilgisine karşın, son yapılan genetik araştırmalar Anadolu […]
Sivas Hakkında Merak Edilenler
Sivas Kongresi neden Sivas'ta yapıldı, bugünkü müze nedir?
+
4 Eylül 1919'da Mustafa Kemal Paşa başkanlığında 38 delegenin katıldığı Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi'nin (Temmuz 1919) ardından "bütün Anadolu adına" karar veren genel kongreydi. Sivas, Anadolu'nun coğrafi kalbinde, demiryolu kavşağında, işgal edilmemiş bir şehir olduğu için seçildi. Heyet-i Temsiliye burada kuruldu — Türk Kurtuluş Savaşı'nın siyasi çatısı. Kongrenin yapıldığı eski Sivas Lisesi binası bugün "Atatürk Kongre ve Etnografya Müzesi" olarak ziyarete açıktır; salon, sıralar, kürsü özgün haliyle korunur.
Divriği Ulu Camii'ne nasıl gidilir, ne kadar zaman ayırmalıyım?
+
Sivas merkezinden Divriği'ye 170 km doğu, yaklaşık 2.5 saatlik karayolu yolculuğu. Otomobil en pratik; otobüs/minibüs seferleri de vardır. Caminin içi ve darüşşifası gezisi 1.5-2 saat alır; dört taç kapısının her birini ayrıntılı incelemek için zaman ayırın. Divriği merkez ve kalesi de gezilirse toplam 4-5 saat. Aynı gün Sivas'a dönüş mümkün; konaklamak isteyenler için Divriği'de küçük oteller var.
Sivas'taki Selçuklu medreseleri nasıl gezilir?
+
Cumhuriyet Meydanı'nın çevresinde Şifaiye Medresesi, Çifte Minareli Medrese, Buruciye Medresesi yan yana; yürüme mesafesinde Gök Medrese ve Ulu Camii. Bu beş yapı için yarım gün ayırın. Şifaiye bugün kafe-restoran ve kültür mekanı; Buruciye hediyelik çarşı; Çifte Minareli ve Gök Medrese restorasyon altında olabilir, dış cephe taç kapıları izlenir. Müzekart geçerli müzelerde indirim sağlar.
Kangal Balıklı Kaplıca'sında tedavi nasıl yapılıyor?
+
Sivas merkezinden Kangal'a 100 km güney; balıklı havuzlarda Garra rufa adlı küçük balıklar, psoriasis (sedef hastalığı) ve egzama hastalarının ölü deri tabakasını yumuşak bir şekilde "yiyerek" tedaviye yardımcı olur. Profesyonel tedavi paketleri 2-3 hafta yatak konaklamalı; kısa ziyaret/günübirlik deneyim de mümkün. Otel rezervasyonu önerilir, mayo şart. Tedavi uluslararası bilimsel literatürde de yer alır.
Aşık Veysel'in köyüne gitmek için en iyi zaman?
+
Şarkışla'nın Sivrialan köyü, Sivas merkezinden 110 km batıda. Mayıs-Eylül arası en iyi gezi mevsimi (kar yok, doğa yeşil). Aşık Veysel Anıt Mezarı ve Müzesi her zaman açık; köyde halk müziği ile ilgilenenler için yöresel etkinlikler özellikle 21 Mart (vefat) ve 25 Ekim (doğum) tarihleri çevresinde yapılır. Köy halkı misafirperver — yerel ev pansiyonlarında konaklamak Aşık geleneğini doğrudan yaşatır.
Yıldız Dağı kış aylarında nasıl, kayak için uygun mu?
+
Sivas merkezin 80 km kuzeyinde, 2.552 m rakımdaki Yıldız Dağı'nda kayak merkezi vardır. Aralık-Mart arası kayak sezonu; pistler, telesiyej, küçük oteller mevcuttur. Erciyes veya Uludağ kadar büyük olmasa da yöresel ve sakin bir kayak deneyimi sunar. Yaz aylarında 2.552 m yaylada trekking, mountain bike yapılır. Sıcak günde bile rakım nedeniyle akşamları soğuktur — kalın giysi gerekir.
Sivas'ta kaç gün geçirmek gerekir?
+
Sadece şehir merkezi (medreseler + Atatürk Kongre Müzesi + Eğri Köprü + Ulu Cami) için 1 gün asgari. Divriği UNESCO eklemek için en az 2 gün ideal. Kangal Balıklı Kaplıca + Aşık Veysel Sivrialan + Hafik gölleri eklemek için 3 gün. Yıldız Dağı kayak veya yayla turu eklemek için 4 gün. İl çok büyük olduğundan tam kapsamlı tur 5 gün gerektirir.
Madımak Oteli olayı nedir, ziyaret ediliyor mu?
+
2 Temmuz 1993'te, Pir Sultan Abdal Şenlikleri için Sivas'ta toplanan aydın ve sanatçılara yönelik bir linç olayında Madımak Oteli ateşe verildi; çoğu Alevi sanatçı, yazar ve müzisyen olan 37 kişi yangında ve linç sırasında hayatını kaybetti. Türkiye tarihinin en acı sayfalarından biridir. Otel binası ayaktadır, önünde anma plaketi vardır; her yıl 2 Temmuz'da Türkiye genelinde anma etkinlikleri yapılır. Ziyaret saygı gerektirir, fotoğraf çekiminde dikkat edilmelidir.
Kaynaklar & Atıflar
Son güncelleme: 29 Nisan 2026- [1]Wikipedia — Sivas
- [2]Wikipedia — Sivas Kongresi
- [3]UNESCO World Heritage — Great Mosque and Hospital of Divriği
- [4]Wikipedia — Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası
- [5]Wikipedia — Şifaiye Medresesi
- [6]Wikipedia — Çifte Minareli Medrese (Sivas)
- [7]Wikipedia — Buruciye Medresesi
- [8]Wikipedia — Gök Medrese (Sivas)
- [9]Wikipedia — Sivas Ulu Camii
- [10]Wikipedia — Aşık Veysel
- [11]Wikipedia — Kangal Çoban Köpeği
- [12]Wikipedia — Garra rufa
- [13]Wikipedia — Madımak Oteli olayları
- [14]Türk Patent Coğrafi İşaretler
- [15]Sivas Valiliği
- [16]Kültür ve Turizm Bakanlığı — Sivas
Bu sayfadaki tarih, nüfus ve UNESCO referansları yukarıdaki kamuya açık kaynaklarla doğrulanmıştır. Restoran, otel veya işletme adı barındırmıyoruz; gerçek deneyim için yerel rehbere danışın.