Giresun → Muğla

Birinci günün finalinde Şebinkarahisar'dayız. Şehrin tam üzerinde dramatik bir kayalık çıkıntının üstüne kurulmuş Şebinkarahisar Kalesi seni karşılıyor; ortaçağda Mavrokastron (Yunanca kara hisar) adıyla anılırdı. Pompey MÖ 1. yüzyılda ele geçirip ona Colonia adını vermiş; sonra Bizans, Selçuklu, Mehmed II 1461'de Osmanlı egemenliğine almış. Aracını ilçe merkezine bırak, kaleye yamaç yolundan çık. Bu gece burada kalıyoruz; ilçenin gece sessizliği bu rotanın başını dingin bir şekilde başlatır. Yöresel Şebin cevizi ve dut pekmezi akşam tatlısı için ideal.

İkinci günün finalinde Sivas'tayız — bu rotada Selçuklu mirasıyla ilk gerçek karşılaşman. Şehir merkezinde üç yapı yan yana duruyor. Önce Çifte Minareli Medrese'ye git — 1271'de inşa edilmiş, iki minarenin arasındaki dramatik taç kapı seni karşılayacak. Sonra hemen yanındaki Şifaiye Medresesi'ne yürü; 1217'de Anadolu Selçuklu sultanı I. İzzeddin Keykavus tarafından yaptırılmış, dönemin en gelişmiş tıp medreselerinden biri. Üçüncü olarak Gök Medrese — yine 1271, Sahip Ata Fahrettin Ali'nin yaptırdığı, çini ve taş işçiliği ile ünlü. Bu üç yapıyı bir saatte ziyaret edebilirsin. Akşam etli ekmek klasiktir.

Kayseri'ye girer girmez göreceksin: Erciyes'in silueti şehrin her noktasından görünür — 3.917 metre yüksekliğinde Türkiye'nin en büyük volkanik dağlarından, kar tutmuş zirvesi yaz aylarında bile beyaz. Bu rotanın bu duraktaki asıl hediyesi Hunat Hatun Külliyesi — 1238'de Sultan Alaeddin Keykubad'ın eşi Mahperi Hatun tarafından yaptırılmış, Anadolu'da bir kadın bani tarafından yaptırılan en eski Selçuklu külliyelerinden biri. Külliye cami, medrese, hamam ve türbe'den oluşur. Aracını külliye çevresindeki belediye otoparkına bırak, yürüyerek dolaş; sonra hemen yanındaki Kayseri Kalesi'ne kısa bir bakış. Eğer öğle saati gelmişse Kayseri'nin yöresel mantı'sı denenmelidir; ben bu rotada burada öğle yemeği yer, sonra Konya'ya yola devam ederim.

Üçüncü günün finalinde Konya'dayız — Anadolu Selçuklu İmparatorluğu'nun başkenti (1097-1308 arası), bu rotanın Selçuklu kalbi. Burada üç ana ziyaret noktası var. Önce Mevlana Müzesi'ne git — Mevlana Celaleddin Rumi'nin türbesi (vefatı: 17 Aralık 1273), bugün hâlâ dünya çapında bir manevi ziyaret merkezi. Yeşil çatılı kümbet Konya'nın en bilinen ikonu. Sonra şehrin merkezindeki Alaaddin Tepesi'ne çık — üzerinde Alaaddin Camii var, 1156'dan 1219'a kadar üç Selçuklu sultanı (I. Mesud, I. İzzeddin Kılıç Arslan, I. Alaeddin Keykubad) tarafından genişletilerek inşa edilmiş, Anadolu'nun ayakta kalan en eski Selçuklu camilerinden biri. Avluda sekiz Selçuklu sultanının türbesi vardır. Üçüncü olarak Karatay Medresesi — 13. yüzyıl Selçuklu eseri, çini eserler müzesi olarak işlev görüyor. Bu gece Konya'da kalıyoruz; akşam yemeği için fırın kebabı klasiktir.

Akşehir'e girer girmez fark edeceksin: buranın asıl ikonu küçük ama dünya çapında tanınan bir figürdür. Bu küçük Konya ilçesinde Nasreddin Hoca'nın Türbesi var — 13. yüzyılda yaşamış, vefatı geleneksel olarak 1284'e tarihlenen Türk halk hikayelerinin en bilinen mizah ustası. Türbe Akşehir merkezinde, ana meydanın yakınında; özgün bir kümbet mimarisinde, önünde Hoca'nın eşeği üzerinde tersine binmiş bir heykeli yer alır. Fıkraları Türkçe konuşulan dünyanın her köşesine yayılmış; UNESCO'nun kabulüyle 2009 yılı "Nasreddin Hoca Yılı" ilan edilmiş. Aracını meydana çek, türbe ziyareti yarım saat sürer; sonra meydanda küçük lokantalardan birinde yöresel pide veya kuru fasulye ile öğle yemeği yapabilirsin. Ben bu rotada Akşehir'i her zaman severim — küçük, sade, ama kültürel olarak dünyaya ait bir an buradadır.

Afyonkarahisar'a girer girmez göreceksin: şehrin üstünde dramatik bir kayalık çıkıntı yükselir, 226 metre yüksekliğinde doğal bir bazalt sütun, üstünde Frig dönemine tarihlenen Afyon Kalesi kalıntıları. Şehrin adı bu kayadan gelir — afyon (haşhaş, bölgenin tarihi tarım ürünü) + karahisar (kara hisar). Bu rotanın bu durakta hediyesi Afyon Ulu Camii — 1273'te Selçuklu veziri Sahip Ata Fahrettin Ali tarafından yaptırılmış, Anadolu'nun ahşap direkli camilerinin en önemli erken örneklerinden. Cami 40 ahşap sütun ile taşınır; çatısı orijinal düz toprak damdı (sonradan değişti), iç süslemeleri Selçuklu çini ve ahşap işçiliği gösterir. Aracını ulu cami çevresine bırak; ziyaret yarım saat sürer. Hemen ardından öğle yemeği için Afyon'un yöresel kaymağı ve sucuğu denenebilir; her ikisi de bölgenin imza ihraç ürünleri. Ben bu rotada Afyonkarahisar'ı her zaman bir saat geçer, sonra Pamukkale yoluna devam ederim.

Dördüncü günün finalinde Pamukkale'deyiz — UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde 1988'den beri yer alan, Türkiye'nin en bilinen doğal harikalarından biri. Pamukkale travertenleri — beyaz, basamaklı, sıcak suyla dolu, doğa tarafından oluşturulmuş bir kalsiyum karbonat şelalesi. Termal su 35-100°C sıcaklıkta yer altından çıkar, kalsiyum karbonat çökeltileri on binlerce yıl içinde bu basamaklı yapıyı oluşturmuştur. Hemen yukarısında antik Hierapolis uzanıyor — MÖ 2. yüzyılda Bergama Kralı II. Eumenes tarafından kurulmuş, Roma ve Bizans döneminde önemli bir sağlık merkezi olmuş; bugün antik tiyatro (12.000 kişi kapasiteli, harika korunmuş), Apollon Tapınağı, nekropol (antik kentin geniş mezarlığı) görülür. Cleopatra'nın havuzu olarak bilinen termal antik havuzda yüzme imkanı bile var (ücretli, sıcak su 36°C). Aracını ana ziyaretçi merkezi otoparkına bırak; ziyaret tam 3-4 saat sürer. Bu gece Pamukkale veya yakındaki Karahayit'te (termal kaplıca köyü) konaklayacaksın.

Vardık. Beş gün önce Giresun'un sahilindeydik, şimdi Muğla'nın Saburhane Meydanı'ndayız. Muğla şehri Hisarbaşı yamacının etrafına yayılmış; merkezde Saburhane Meydanı ve etrafındaki yaklaşık dört yüze yakın tescilli geleneksel ev bu rotanın final hediyesidir. Bu evlerin çoğu 18-19. yüzyıllar Osmanlı dönemine tarihlenir; dar arnavut taşı sokaklar, ahşap cumbalar, taş alt katlar karakteristik. Aracını sahile yakın belediye otoparkına bırak; tarihi merkez yaya, içeride araç yok. Saat Kulesi — 1895'te Filivari Usta isimli Rum bir zanaatkar tarafından yapılmış — Saburhane Meydanı'nın ortasında durur, şehrin sembolü. Sonra Hisarbaşı Mahallesi'ne doğru yamaca yürü; sokaklarda her sokak başında küçük bir kafe, her yokuşun başında bir tarihi ev. Muğla antik Yunan döneminde Mobolla olarak anılırdı; Karya bölgesinin önemli bir merkezi olmuştur, sonra Roma, Bizans, Menteşe Beyliği ve Osmanlı egemenliklerine geçmiştir. Bu rotada beş günlük bir Anadolu hikayesi yürüdün; finali bundan daha güzel olamaz. Akşamı Hisarbaşı yamacından şehir manzarası ile bitir.