Gümüşhane → Giresun

Şiran'a girer girmez fark edeceksin: bu küçük Gümüşhane ilçesi coğrafi olarak bir geçiş eşiği. Karadeniz nemli ormanları artık tamamen geride kaldı; etrafında geniş dağ yaylaları, ufukta dağ silsileleri uzanır. Şiran rakımı yaklaşık 1.350 metre, küçük ama dingin bir ilçe merkezi. Burada büyük bir tarihi yapı yok ama meydan sıcak ve sakin; aracını çek, otuz dakika nefes al, bir bardak çay iç. Ben her bu rotayı yaptığımda Şiran'da kısa bir mola veririm çünkü buradan Alucra ve Şebinkarahisar'a doğru yol giderek daha sessiz oluyor — şehir kalabalığı tamamen geride kalır, sadece dağ ve yayla ile baş başa kalırsın. Yöresel kuru fasulye ya da buğday ekmeği denenebilir; meydan çevresindeki küçük lokantalar otantik.

Şebinkarahisar'a girer girmez gözünü yukarı çevir; çünkü buranın ikonu hemen kendini gösterir — Şebinkarahisar Kalesi, dramatik bir kayalık çıkıntının üstüne kurulmuş, ortaçağda Mavrokastron (Yunanca kara hisar) adıyla anılırdı. Pompey MÖ 1. yüzyılda ele geçirip ona Colonia adını vermiş; sonra Bizans, Selçuklu, Mehmed II 1461'de Osmanlı egemenliğine almış. Aracını ilçe merkezine bırak, kaleye yamaç yolundan çık — son birkaç yüz metre yürü, çünkü tepedeki manzara Avutmuş vadisinin tam üstünden geçiyor. Ben her bu rotayı yaptığımda kalede yarım saat geçiririm. Eğer öğle saati gelmişse ilçe meydanındaki küçük lokantalardan birinde yöresel pide veya Şebin cevizli tatlı denenebilir; Şebin cevizi bölgenin imza ihraç ürünü, küçük bir paket yola tatlı atıştırmalık olur. Atatürk Evi Müzesi isteğe bağlı yarım saat ekstra.

Doğankent'e girer girmez fark edeceksin: buranın doğası başka. İlçe Harşit Çayı'nın kayalık vadisine yerleşmiş; etrafında dik kayalık duvarlar, vadi tabanında akan nehir, evler yamaçlara tutunmuş. Bu küçük Giresun ilçesi tarihte kromit madenleri ile bilinmiş; 20. yüzyıl başında önemli bir madencilik merkeziydi, bugün maden faaliyetleri büyük ölçüde durmuş ama kasaba canlılığını koruyor. Burada büyük bir tarihi yapı yok ama coğrafya çarpıcı — Doğankent kanyonundan geçmek bu rotanın görsel hediyesidir. Aracını çek, yirmi dakika nefes al, vadiye bir bakış at; eğer fotoğraf seviyorsan kayalık duvarların önünde durup birkaç kare çek. Bundan sonra Espiye üzerinden Karadeniz sahiline iniş başlar; deniz kokusunu yarım saat sonra duyacaksın.

Vardık. Sabah Gümüşhane'nin 1.150 metre rakımındaki Harşit kıyısından çıkmıştık, şimdi Karadeniz'in deniz seviyesindeki sahilinde, Giresun'un Atapark'ındayız. Sahile yürü, ufka bak — küçük adacık Giresun Adası, antik kaynaklarda Aretias, Amazonların efsanevi sığınağı. Türkiye'nin Doğu Karadeniz'deki tek yerleşik adası; Apollonios Rhodios'un Argonautika destanında Argonotlar Kolhis'e giderken bu adaya uğramışlar, Areios tapınağında konaklamışlar. Her 20 Mayıs Aksu Festivali'nde balıkçı tekneleri adanın etrafında üç tur döner — binlerce yıl önceki bir bereket ritüeli, bugün hâlâ aynı sahilde tekrar ediyor. Eğer enerjin varsa Giresun Kalesi'ne tırmanıp yamacın üstünden gün batımını izle; tepeden sahil ve ada ayağının altında uzanır. Akşam yemeği için sahil çevresindeki küçük lokantalarda Karadeniz balığı (mevsime göre hamsi, lüfer) klasiktir. Bu rotada bir günde Doğu Anadolu yaylasından Karadeniz sahiline indin — iklim, manzara ve atmosfer üç kez değişti.