Erzincan → Muğla

Sivas akşamı. Şehir meydanında üç Selçuklu medresesi yan yana duruyor. Şifaiye Medresesi 1217 tarihli — I. İzzeddin Keykâvus tarafından Anadolu'nun ilk tıp medresesi olarak kurulmuş; 800+ yıl önce bu taş avluda hekim öğrencileri Galen ve İbn-i Sina okuyordu. Karşısındaki Çifte Minareli Medrese 1271 İlhanlı Şemseddin Cüveyni, sadece cephesi ayakta. Gök Medrese 1271 Sahip Ata Fahreddin Ali — mavi çinili cephesi ile Sivas'ın en süslü yapısı. Ulu Cami 1197 Danişmendli dönemi, 50 ayak üzerine oturmuş ahşap tavanlı. Eğer 1 gün fazlan varsa 170 km güneydoğudaki Divriği Ulu Camii'ni (UNESCO 1985 ref 358, Mengücek Beyliği 1228-1229) kaçırma.

Kayseri'ye girerken Erciyes'in 3.917 metrelik karlı zirvesi güneyde. Hunat Hatun Külliyesi 1238 — I. Alaeddin Keykubad'ın eşi Mahperi Mualime Hatun yaptırmış; cami, medrese, hamam, türbe. Anadolu Selçuklu'da bir kadın bani tarafından inşa edilen ilk büyük külliye. Dokun taşına — 800 yıl önce bir hatunun emriyle büyütülen mermer blokları. Kayseri Kalesi merkezde Erciyes lavından siyah volkanik taş. Öğle için mantı (elde yapılmış). Kayseri pastırması ve sucuk coğrafi işaret tescilli.

Sultan Hanı'na vardığında büyük taç kapı önünde dur. 1229 yılında I. Alaeddin Keykubad yaptırdığı bu kervansaray Anadolu'nun en büyük Selçuklu hanı — 4.866 m² kapalı alan, yazlık ve kışlık iki bölüm. Mimarı Mehmed bin Havlan (Şamlı). Taç kapının geometrik taş oymasına dokun — 800 yıl önce buradan geçen İpek Yolu tüccarları günde yüzlerce deve ile konaklıyordu, Selçuklu sultanları 3 gün ücretsiz konaklama + yemek + veteriner garantisi vermiş. Eğri Minare 13. yy, zeminden 27° eğim — Türkiye'nin Pisa Kulesi. Dilersen 60 km güneyde Ihlara Vadisi (14 km kanyon, Bizans kaya kiliseleri).

Konya'ya girdiğinde Anadolu Selçuklu başkentinin düzlüğü seni sarar. Mevlana Müzesi — Yeşil Kubbe dört fil ayağı sütun üzerinde, turkuaz çinili. 1273'te ölen Mevlana Celaleddin Rumi'nin sandukası içerideki sessizlikte; 1926'dan bu yana müze, 2024'te 3 milyon 48 bin ziyaretçi ile Türkiye'nin 2. en çok ziyaret edilen müzesi. İçeri girdiğinde başın eğilir, 750 yıl önce başlayan sessizlik seni karşılar. Karatay Medresesi (1251 Celaleddin Karatay) — kubbesi mavi-beyaz çini kakma, Çini Müzesi. Alaeddin Camii (1220 II. Kılıçarslan-Alaeddin Keykubad) Selçuklu sultanlarının türbeleri.

Afyonkarahisar'a girdiğinde şehrin üzerinde 226 metre yükselen siyah volkanik kayanın silueti karşında — Karahisar adı buradan. Ulu Camii 1272 Selçuklu dönemi, 40 ahşap direk üzerine oturmuş tavanı ile Anadolu ahşap direkli cami geleneğinin önemli örneklerinden. Minber tamamen ahşap, çivisiz bağlantılar, sedir ağacı; 750 yıl'dır ayakta. Dokun direklere — 13. yüzyıl marangoz eli hâlâ senin altında. Kaymak + bal + ekmek kadayıfı Afyon klasik.

Pamukkale'ye vardığında bembeyaz bir dağ karşında yükselir — aslında bir yamacın 2.700 metre genişliğinde beyaz traverten (kalsiyum karbonat) örtüsü. UNESCO Dünya Mirası 9 Aralık 1988'de tescil edilmiş, ref 485, karma kriter iii+iv+vii (nadir — sadece 40 civarı Dünya Mirası alanında var). Ayakkabını çıkar (zorunlu, mineral korunur), 36 °C termal suyun üzerinde yürü. Yukarıda Hierapolis — MÖ 2. yy Pergamon Kralı II. Eumenes kuruluşu; 9.500 kişilik Roma tiyatrosu yamaca yaslanmış, Apollon Tapınağı Plutonion mağarasının üstünde. Kleopatra Havuzu dibinde Roma sütunları suya gömülmüş; 36-57 °C termal.

Muğla'ya vardığında 1.300 km önce Erzincan'ın Fırat vadisinde başlayan yol Ege'nin batı ucunda sonlanır. Saburhane Mahallesi'nde dar taş döşeli sokaklar, iki katlı beyaz evler, meşhur Muğla bacaları (evlerin damlarında kırmızı kiremit kümeleri) — hepsi Osmanlı ve 1923 mübadelesi öncesi Rum sivil mimarisinin izleri. Muğla Ulu Camii 1344 tarihli, Menteşe Beyi İbrahim Bey tarafından yaptırılmış — beylikler dönemi Anadolu cami mimarisinin nadir örneklerinden. Kurşunlu Cami (1493 Osmanlı) ve 18. yy Osmanlı hamamı Saburhane Meydanı'nda. Akşam Muğla köftesi ve tarhana çorbası. 25 km güneyde Akyaka koyu (Gökova) — sazlıklar, Kadınazmağı deresi, sakin plaj.