Gümüşhane → İzmir

İlk günün finalinde Erzincan'dayız. Şehre girer girmez farklı bir Türkiye seni karşılayacak; geniş bulvarlar, modern düzen. Bunun bir sebebi var: 27 Aralık 1939 sabaha karşı saat 02:00 civarında 7.8 büyüklüğünde bir deprem şehri yerle bir etti; resmi rakamlara göre 32.962 can kaybı. Bugünkü Erzincan o depremden sonra yeniden inşa edilmiş bir şehir. Bu gece Erzincan'da kalıyoruz; akşam yemeği için Erzincan tulum peyniri yöresel imza tat.

İkinci günün finalinde Sivas'tayız — Anadolu Selçuklu medrese sanatının başkenti. Şehir merkezinde üç yapı yan yana duruyor. Önce Çifte Minareli Medrese'ye git — 1271'de inşa edilmiş, iki minarenin arasındaki dramatik taç kapı seni karşılayacak. Sonra Şifaiye Medresesi'ne yürü; 1217'de Anadolu Selçuklu sultanı I. İzzeddin Keykavus tarafından yaptırılmış, dönemin en gelişmiş tıp medreselerinden biri. Üçüncü olarak Gök Medrese — yine 1271, Sahip Ata Fahrettin Ali'nin yaptırdığı. Akşam etli ekmek klasiktir.

Üçüncü günün finalinde Ankara'dayız — Türkiye Cumhuriyeti'nin başkenti. Akşamı dinlenmeye ayır; ertesi sabah Anıtkabir seni bekliyor — 9 Ekim 1944'te yapımına başlanmış, 1 Eylül 1953'te tamamlanmıştır; mimar Emin Onat ve Orhan Arda'nın eseri. Aslanlı Yol'dan yürü, 24 aslan heykeli seni karşılayacak. Sonra Şeref Holü'nde Atatürk'ün lahti önünde bir an dur. Eğer enerjin varsa Ankara Kalesi'ne çık — Galat, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı katmanlı.

Gordion'a girer girmez fark edeceksin: bu basit bir antik kalıntı değil, tam bir Anadolu efsanesi. Şehir Yassıhöyük köyü yakınında. MÖ 9-6. yüzyıllar arasında Frigya krallığının başkentiydi; 2023'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı. Asıl ikon Midas Tümülüsü — yaklaşık MÖ 740 dolaylarına tarihlenen 53 metre yüksekliğinde yapay bir tepe; içinde bir kralın ahşap kabirinin korunduğu dünyanın en eski ahşap yapısı sayılır. Tümülüsün adı Kral Midas'a atfedilse de mezarın aslında babası Gordias'a ait olabileceği yönünde akademik tartışma vardır. Aracını ziyaretçi merkezine bırak; içeride dar bir tünel seni mezar odasına götürür.

Eskişehir'e girer girmez fark edeceksin: buranın atmosferi başkadır. Türkiye'nin en genç ruhlu şehirlerinden biri, üniversite kalbi, Porsuk Çayı boyunca uzanan modern bulvarlar. Ama bu modern dokunun yanında Odunpazarı var — şehrin tarihi merkezi, 17-19. yüzyıl Osmanlı ahşap evlerinin korunduğu kentsel sit alanı. Aracını Odunpazarı çevresindeki belediye otoparkına bırak. Eskişehir Türkiye'nin en önemli lületaşı üretim merkezidir; lületaşı pipo, biblo ve takı yapımında kullanılan beyaz, yumuşak, işlenebilir bir mineral. Sonra Porsuk Çayı boyunca yürü.

Dördüncü günün finalinde Bursa'dayız — Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk başkenti (1326-1453 arası). Şehir Uludağ'ın eteğine yamaca tutunmuş. İki ana yapı: önce Ulu Camii'ye git — 1396'da Yıldırım Bayezid tarafından Niğbolu Savaşı zaferi anısına yapımına başlanmış, 1399'da tamamlanmıştır. Yirmi kubbe ile örtülü. Sonra Yeşil Camii ve Yeşil Türbe'ye yürü — 1419-1424 arasında I. Mehmed (Çelebi Mehmed) zamanında yapılmış, mimarı Hacı İvaz Paşa, taş ve çini işçilik erken Osmanlı sanatının zirvesidir. Akşam yemeği için İskender kebap klasiktir — şehrin imza yemeği, 1867'de İskender Efendi tarafından icat edildiği rivayet edilir.

Balıkesir'e girer girmez fark edeceksin: artık Ege'ye iyice yaklaştık. Bu il merkezi tarihte Karesi Beyliği'nin başkentiydi; Karesi Beyliği 1297'de kurulmuş, 1345'te Osmanlı egemenliğine geçmişti. Bu rotada Balıkesir'de uzun mola vermiyoruz, sadece bir nefes alma noktası — yirmi dakika çay molası, sonra İzmir'e doğru. Aracını ana yol kenarındaki istasyona çek; meydan çevresindeki çayhanelerden birinde bir bardak çay iç. Balıkesir'in yöresel imza yemeği höşmerim (peynirli tatlı), küçük bir paket yola alabileceğin tatlı atıştırmalık.

Manisa'ya girer girmez fark edeceksin: ortam Ege'ye iyice yaklaştı — yumuşak yamaçlar, zeytin ağaçları, ufukta Spil Dağı'nın yüksek silueti. Şehrin antik adı Magnesia ad Sipylum. Antik Yunan mitolojisinde Niobe efsanesi tam burada Spil Dağı'nın yamacında yaşandığı varsayılır; bugün Niobe Ağlayan Kayası olarak anılan doğal kaya oluşumu hâlâ görülebilir. Aracını Sultan Camii çevresine bırak; 1522'de Kanuni Sultan Süleyman'ın annesi Ayşe Hafsa Sultan tarafından yaptırılmıştır. Burada kestane şekeri yöresel imza tatlardan, küçük bir paket yola al.

Vardık. Beş gün önce Gümüşhane'nin Harşit kıyısındaydık, şimdi İzmir'in Konak Meydanı'nda Ege rüzgarı yüzümüze çarpıyor. İlk olarak Saat Kulesi'ne git — 1901'de II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıldönümünde yapılmış, mimar Raymond Charles Père, neogotik üslupta tasarlanmış; Konak Meydanı'nın merkezinde 25 metre yüksekliğinde İzmir'in ikonu olmuştur. Hemen yakındaki Yalı Camii 1755'te yapılmış. Sonra Kemeraltı Çarşısı'na yürü; 17. yüzyıldan beri İzmir'in ticaret kalbi. Çarşının içinde Hisar Camii'ne gir (1597'de yapılmış, İzmir'in en eski camisi). Eğer enerjin varsa Kadifekale'ye çık — antik Smyrna'nın yukarı kalesi, İskender'in komutanları tarafından MÖ 4. yüzyılda kurulmuş. Akşamı Kordon'da yürüyerek bitir.