Trabzon
Gezi Rehberi
Karadeniz'in başkenti — Komnenos İmparatorluğu (1204-1461), Sümela'nın kayalık manastırı, Uzungöl ve hamsi-mıhlama-Akçaabat köftesi sofrası
Trabzon, Doğu Karadeniz'in başkenti; 257 yıl boyunca müstakil bir imparatorluğa, Trabzon Komnenoslarına başkentlik etmiş efsanevi liman şehri. Antik adıyla Trapezus, M.Ö. 7. yüzyılda Miletli kolonistler tarafından kuruldu; adını yamacın "trapez" şeklinden alır. Bizans imparatorluğunun Karadeniz'deki en zengin liman kentlerinden biri, 13. yüzyıl başında bir başkente dönüştü.
1204'te IV. Haçlı Seferi Konstantinopolis'i alınca, Bizans hanedanından Komnenoslar Trabzon'a kaçtı; Trabzon Komnenos İmparatorluğu (1204-1461) kuruldu. Aleksios I Megas Komnenos'tan başlayıp David Komnenos'a kadar 21 imparator hüküm sürdü; Karadeniz ipek yolu, Trabzon-Tebriz ticaret hattı, Floransa-Cenova-Venedik ticaretiyle zenginleşti. 1461'de Fatih Sultan Mehmet, son imparator David Komnenos'tan kenti kan dökmeden teslim aldı; Karadeniz'de Türk fethinin son halkası. Bu olay aynı zamanda Yunan-Bizans imparatorluk geleneğinin son halkasının düşüşüdür — 1453 İstanbul'un fethinden 8 yıl sonra.
Sümela Manastırı (Maçka) — Trabzon'un en sembol yapısı; 386 metre yükseklikte dik bir kayalık yamaca asılı, "uçan manastır". 4. yüzyılda kurulduğu, asıl mimari yapısının 14. yüzyıl Komnenos döneminde geliştirildiği kabul edilir. Meryem Ana'ya adanmış, "kara dağ" anlamına gelen Sümela adıyla anılan, Bizans-Komnenos manastır geleneğinin Anadolu'daki en görkemli örneği. 1923 mübadelesi sonrası terk edildi; 2000'ler sonrası kayadan düşen taşlar nedeniyle restore edildi, 2018-2024 arası kapsamlı yenileme tamamlandı. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.
Ayasofya Camii (eski Hagia Sophia, 13. yy Bizans) Komnenos dönemi en güzel fresk koleksiyonuna sahip dini yapılardan biri; batı revakı freskleri, kuzey kapısı ikonografisi 13. yüzyıl Anadolu Bizans sanatının zirvesi. 1583'ten 1964'e kadar cami olarak kullanıldı, 1964-2013 arası müze, 2013'ten beri yeniden cami statüsü. Trabzon Kalesi Bizans-Komnenos dönemi sur yapısı, kentin tarihi merkezini sarar. Boztepe Trabzon'u kuş bakışı görür; Atatürk Köşkü 1903'te Yunan tüccar Konstantin Kabayanidis tarafından yaptırılan, Atatürk'ün 1924, 1930, 1937 Trabzon ziyaretlerinde kaldığı yazlık — bugün müze.
Uzungöl (Çaykara) — Türkiye'nin en bilinen dağ göllerinden; 1090 m rakımda, etrafı çam ormanlarıyla çevrili buzulkar gölü. 1929'da heyelan sonucu vadinin kapanmasıyla oluştu; yıllık milyonlarca ziyaretçi çeker. Hıdırnebi Yaylası (Akçaabat), Karaca Mağarası (Torul-Düzköy sınırına yakın Akçaabat), Zigana Geçidi (1.940 m, antik İpek Yolu kavşağı), Hamsiköy (Maçka) süt ve sütlaç köyü, Sürmene-Of-Çaykara hattı yöresel köy yaşamı Trabzon'un dış kuşağını oluşturur.
Akçaabat (Ortamahalle Pontus mimari evleri), Vakfıkebir Ekmeği (CGİ) 2 kg'a kadar yöresel ekmek; Akçaabat Köftesi (CGİ) Türkiye'nin imza yöresel köftelerinden; Hamsiköy Sütlacı (CGİ) kazan sütlü sütlaç, Trabzon Tereyağı (CGİ), Trabzon Tel Kadayıfı (CGİ), hamsi tava, kalkan, mıhlama (kuymak), karalahana çorbası, pestil-köme. Trabzon mutfağı Karadeniz'in en zengin yerel sofralarından.
Trabzonspor (1967 kuruluş); Türkiye Süper Lig'in büyük 4 takımından, 7 şampiyonluk. "Karadeniz Fırtınası" lakabı; bordo-mavi formanın sembolik şehri.
Tatilpanosu.net'te sana net söyleyeceğim: Trabzon'u 3-4 günde gez. 1. gün merkez (Ayasofya + Atatürk Köşkü + Boztepe + Trabzon Kalesi + Akçaabat Ortamahalle); 2. gün Sümela Manastırı (Maçka) + Hamsiköy + Zigana; 3. gün Uzungöl (Çaykara) + Of yöresel köyler; 4. gün Vakfıkebir + Karaca Mağarası. Mayıs-Haziran ve Eylül-Ekim ideal aylar; Temmuz-Ağustos en yoğun ama yağışlı; kasım-şubat hamsi sezonu lokantalarda zirve.
— Trabzon editör notlarından, son ziyarette derlenmiştir.
İmza Ürünler
Trabzon Üzerinden Geçen Çağlar
M.Ö. 7. yüzyıl – M.S. 1204
Yunan Kolonisi, Pontus, Roma, Bizans
Antik Trapezus
Trabzon'un kuruluşu M.Ö. 7. yüzyıla, Miletli kolonistlerin Trapezus adıyla kurduğu kıyı şehrine uzanır. Adı, kente bakan yamacın "trapez" şeklinden gelir. M.Ö. 4. yüzyılda Ksenofon'un "On Bin'in Geri Çekilişi" sırasında Trapezus'a varışı ünlü bir antik kayıttır. Pontus Krallığı (M.Ö. 281 - M.S. 62) döneminde önemli liman; Roma'nın "Pontus Polemoniacus" eyaletinde başkent, Bizans'ta piskoposluk merkezi. 6. yüzyılda Justinianus döneminde sur duvarları büyük ölçüde yenilendi. 8-9. yy Arap akınları; 11. yüzyılda Trabzon teması (Bizans askeri-yönetim birimi) kuruldu.
1204 – 1461
257 Yıllık Müstakil İmparatorluk
Trabzon Komnenos İmparatorluğu
1204'te IV. Haçlı Seferi Konstantinopolis'i yağmalayınca, Bizans hanedanından Komnenoslar Trabzon'a kaçtı; Trabzon Komnenos İmparatorluğu (1204-1461) kuruldu. Aleksios I Megas Komnenos'tan David Komnenos'a 21 imparator hüküm sürdü; Karadeniz ipek yolu ticaretiyle, Trabzon-Tebriz hattıyla, Floransa-Cenova-Venedik bağlantılarıyla zenginleşti. Bu dönemin sembol yapıları: Ayasofya Kilisesi (13. yy I. Manuel Komnenos), Sümela Manastırı'nın asıl mimari yapısı, Panagia Chrysokephalos (bugünkü Fatih Camii). 1461'de Fatih Sultan Mehmet, son imparator David Komnenos'tan kenti kan dökmeden teslim aldı — Karadeniz'de Türk fethinin son halkası, Yunan-Bizans imparatorluk geleneğinin son düşüşü.
1461 – 1923
Yavuz Sultan Selim'in Çocukluğu, Karadeniz Eyaleti
Osmanlı (Trabizon)
Fatih sonrası Trabzon Osmanlı sancağı oldu; Karadeniz'in en önemli liman ve ticaret merkezi. 1470'lerde Yavuz Sultan Selim'in (Sultan I. Selim) doğum/çocukluk şehri; babası II. Bayezid'in Trabzon valiliği döneminde. 16-17. yy'da liman ticareti zirve; Türk-Pers, Türk-Avrupa ticaretinde merkez. 18-19. yüzyıl yöresel ekonomi: Karadeniz balıkçılığı, fındık-çay tarımı, dağ köyleri ekonomisi. 20. yüzyıl başında çok kültürlü liman şehri; Rum, Ermeni, Türk toplulukları yan yana yaşıyordu. 1923 nüfus mübadelesi sonrası Rum nüfus Yunanistan'a göç etti; Sümela Manastırı bu dönemde terk edildi.
1923 – günümüz
Atatürk Ziyaretleri, Trabzonspor, Sümela Restorasyonu
Cumhuriyet ve Modern Trabzon
1923 Cumhuriyet ile vilayet. 1924, 1930, 1937'de Atatürk Trabzon'u ziyaret etti; Atatürk Köşkü Boztepe'de Atatürk'ün kaldığı yazlık eve dönüştü. 1939 sonrası Karadeniz Sahil Yolu projesinin merkezi; modern liman, 1971'den beri Trabzon Havalimanı. 1967'de Trabzonspor kuruldu; 1976'da Türkiye'nin ilk taşra şampiyonu; 7 şampiyonluk, "Karadeniz Fırtınası" lakabı. Karadeniz Teknik Üniversitesi (1955) Türkiye'nin köklü üniversitelerinden. 2010'lar sonrası Sümela Manastırı kapsamlı restore edildi; 2018-2024 arası restorasyon tamamlandı, ziyaretçi yoğunluğu yeniden zirvede. Akçaabat Köftesi, Vakfıkebir Ekmeği, Hamsiköy Sütlacı, Trabzon Tereyağı, Trabzon Tel Kadayıfı Türk Patent Coğrafi İşaret tescili aldı — yöresel ürünlerin uluslararası bilinirliği güçlendi.
Coğrafi Mihenkler
Karadeniz Kıyısı
Trabzon'un yaklaşık 135 km Karadeniz kıyısı; Akçaabat-Vakfıkebir-Beşikdüzü-Of-Sürmene hattı. Yaz aylarında deniz suyu 22-24°C, mavi bayraklı plajlar.
En iyi zaman · Haziran-Eylül
Uzungöl
Çaykara'da, 1090 m rakımda heyelan sonucu (1929) oluşmuş dağ gölü. Çam ormanları arasında, Trabzon'un imza doğa noktası.
En iyi zaman · Mayıs-Ekim
Soğanlı Dağı (Doğu Karadeniz Dağları)
Trabzon'un güneyini Bayburt-Gümüşhane'den ayıran Doğu Karadeniz dağ sırasının zirvesi 3349 m. Yaylacılık ve yöresel köyler için temel yaşam alanı.
Altındere Vadisi (Maçka)
Sümela Manastırı'nın bulunduğu, Maçka ilçesi içinden geçen vadisi. Çam ormanları, dik kayalıklar, akarsular.
Sera Gölü
Trabzon merkezinin batısında 12 km'de heyelan sonucu oluşmuş tabiat parkı gölü. Mesire alanları, tekne turları.
En iyi zaman · Mayıs-Eylül
Zigana Geçidi
Trabzon-Gümüşhane karayolunun en yüksek noktası, 1940 m. Antik İpek Yolu kavşağı; modern Yeni Zigana Tüneli (14.5 km) Türkiye'nin en uzun tünellerinden.
Trabzon'den
geçen 6 rota
Bu şehirden başlayan ya da buraya uğrayan kürate yol rehberlerimiz. Dakika dakika nerede durulur, ne yenir, ne görülür — Tatilpanosu.net editör ekibi yazdı, biz de fiilen sürdük.
Tüm Yollar
Nereler Gezilir?
Sümela Manastırı (UNESCO Geçici Liste)
Maçka ilçesinde, Altındere Vadisi'nin dik kayalık yamacında 386 metre yükseklikte yer alan Bizans-Komnenos manastırı. 4. yüzyılda kurulduğu, asıl mimari yapısının 14. yüzyıl Komnenos döneminde geliştirildiği kabul edilir. Meryem Ana'ya adanmış; freskler 18. yüzyıl yenilemeli, ana yapı 13. yy. 1923 mübadelesi sonrası terk edildi, 2010'lar sonrası restore edildi. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde. Türkiye'nin en spektaküler dini yapılarından.
Ayasofya Camii (eski Hagia Sophia)
13. yüzyıl Trabzon Komnenos İmparatorluğu döneminde I. Manuel Komnenos tarafından yaptırılan kilise; bugün cami. Komnenos döneminin en zengin Bizans freskleri (batı revakı, kuzey kapısı, içeride apsis) korunmuş haliyle. 1583'ten 1964'e kadar cami olarak kullanıldı, 1964-2013 müze, 2013'ten beri yeniden cami statüsü. Anadolu Bizans sanatının önemli yapıtlarından.
Atatürk Köşkü
Trabzon'un yüksek bir tepesi olan Soğuksu mevkiinde, 1903'te Yunan tüccar Konstantin Kabayanidis tarafından yaptırılan beyaz mermer cepheli neoklasik villa. Atatürk'ün 1924, 1930 ve 1937 Trabzon ziyaretlerinde kaldığı yazlık ev olarak biliniyor; Atatürk burada hastalandı. 1937'de kendisi tarafından Hazine'ye bağışlanmıştır. Bugün müze; içeride Atatürk'ün eşyaları, fotoğrafları ve dönem mobilyaları sergilenir.
Trabzon Kalesi
Trabzon merkezinin tarihi yarımadasını saran Bizans-Komnenos dönemi sur sistemi. Aşağı, orta ve yukarı kale olmak üzere üç bölümden oluşur; kapıları, kuleleri ve sur duvarlarının önemli bölümü ayaktadır. Kale içi tarihi sokakları (Tabakhane, Pazarkapı) Komnenos İmparatorluğu döneminin somut izleri.
Boztepe
Trabzon merkezinin güneyinde 1300 m'ye varan yamacı; kentin Karadeniz'e ve liman yarımadasına bakan en güzel panoramik manzarasını sunar. Üzerinde çay bahçeleri, restoranlar ve günbatımı seyir noktaları vardır. Atatürk Köşkü'nün de bulunduğu Soğuksu mahallesi Boztepe yamaçlarındadır.
Trabzon Müzesi (Kostaki Konağı)
20. yüzyıl başında Yunan tüccar Konstantin Kabayanidis (Kostaki) tarafından yaptırılan üç katlı görkemli neoklasik konak; bugün Trabzon Müzesi olarak hizmet verir. İçeride antik Trapezus dönemi buluntular, Bizans-Komnenos eserleri, Osmanlı el sanatları ve Karadeniz etnografyası. Konağın orijinal tavan freskleri ve mobilyaları da sergilenir.
Fatih Camii (Panagia Chrysokephalos)
Trabzon'un eski şehir merkezinde, 10. yüzyıl Bizans dönemi Panagia Chrysokephalos (Altın Başlı Meryem) Kilisesi olarak yaptırılan; 1461 fethinden sonra Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye çevrilen yapı. Trabzon Komnenos imparatorlarının taç giyme kilisesiydi. Bizans plan ve apsisleri büyük ölçüde korunmuştur.
Uzungöl (Çaykara)
Çaykara ilçesinin Şerah köyünde, 1090 metre rakımda, etrafı çam ormanlarıyla çevrili dağ gölü. 1929'da heyelan sonucu vadinin kapanmasıyla oluştu. Türkiye'nin en bilinen göllerinden, yıllık milyonlarca ziyaretçi çeker. Yöresel köyler, balıkçı pansiyonlar, mıhlama ev kahvaltıları, tekne turları. Sümela ile birlikte Trabzon'un imza doğa noktası.
Hıdırnebi Yaylası
Akçaabat ilçesinin güneyinde 1700-1800 m rakımda Karadeniz yaylacılık geleneğinin önemli temsilcilerinden. Yöresel ahşap evler, çiçekli çayırlar, otlak alanları. Yaz aylarında köyler şenlikleri (Hıdırnebi Yayla Şenliği) yapılır.
Zigana Geçidi (1940 m)
Trabzon-Gümüşhane karayolunun en yüksek noktası, 1940 metre rakım. Antik İpek Yolu güzergâhının eski kollarından biri; Trabzon-Tebriz ticaret hattının tarihi geçidi. Modern karayolu tüneli açıldı (Yeni Zigana Tüneli, 14.5 km uzunluğunda Türkiye'nin en uzun tünellerinden) ama eski geçit panoramik manzaralar için açık.
Hamsiköy (Maçka — Sütlaç Köyü)
Maçka ilçesinde Zigana Dağı eteğinde, ünlü Hamsiköy Sütlacı'nın (Türk Patent CGİ) doğduğu köy. Yöresel hayvancılık, taze süt ve büyük kazanlarda fırınlanan fırın sütlacı. Köy meydanında kahve-restoranlar yöresel sütlaç servisi yapar; Trabzon-Sümela rotasının klasik öğle molasıdır.
Karaca Mağarası
Akçaabat ilçesi sınırlarında, sarkıt-dikit ve damlataş zenginliği ile bilinen yer altı mağarası. Aydınlatılmış ve gezi platformları yapılmış; mağara içi sıcaklık yıl boyu sabit. Ziyaret 30-45 dakika sürer.
Akçaabat Ortamahalle
Akçaabat ilçesinde, 19. yüzyıl Pontus Rum mimari geleneğinden kalma cumbalı taş evler dizisi. UNESCO koruma listelerine aday olmuş, yöresel sokakları yürünebilir; bazı evler restorasyon sonrası butik kafe ve pansiyon olarak hizmet veriyor. Türkiye'nin korunmuş Pontus mimari hatlarından.
Vakfıkebir
Trabzon'un batısında ünlü "Vakfıkebir Ekmeği"nin (CGİ) doğduğu ilçe. 2 kg'a kadar uzayan, taşfırında pişen ve Karadeniz'in iç kesimlerine kadar yöresel ün kazanmış ekmeğin asıl evi. İlçede taşfırınların büyük gözlerinde ekmek pişimi izlenebilir.
Trabzon'in İlçe ve Kasabaları
Ortahisar (Trabzon Merkez)
Trabzon il merkezinin ana ilçesi. Ayasofya Camii, Atatürk Köşkü, Trabzon Kalesi, Boztepe, Trabzon Müzesi, Fatih Camii, sahil promenadı tek bir merkezde toplanır.
- Ayasofya Camii
- Atatürk Köşkü
- Trabzon Kalesi
- Boztepe
- Trabzon Müzesi (Kostaki)
Maçka
Trabzon'un güneyinde Sümela Manastırı'nın bulunduğu Altındere Vadisi'nin ilçesi. Hamsiköy bu ilçenin köyüdür; Zigana Geçidi sınır içinde.
- Sümela Manastırı
- Hamsiköy (Sütlaç)
- Zigana Geçidi
- Altındere Vadisi
Akçaabat
Trabzon'un batısında 14 km. Ortamahalle'sinde Pontus mimarisi taş evler; ünlü Akçaabat Köftesi (CGİ) burada doğdu. Karaca Mağarası ve Hıdırnebi Yaylası ilçenin doğa hattı.
- Akçaabat Köftesi (CGİ)
- Ortamahalle Pontus evleri
- Karaca Mağarası
- Hıdırnebi Yaylası
Çaykara
Trabzon'un en güneydoğu ilçesi; Uzungöl'ün bulunduğu ilçe. Solaklı Vadisi, dağ köyleri, yöresel ahşap mimari.
- Uzungöl
- Solaklı Vadisi
- Yayla turizmi
Of
Trabzon'un doğusunda 50 km, Solaklı Çayı'nın denize döküldüğü ilçe. Geleneksel ofli (Of'lu) erkekleriyle tanınır; çay tarlaları ve yöresel köy yaşamı.
- Solaklı Çayı
- Çay tarlaları
- Yöresel köy yaşamı
Sürmene
Trabzon doğusunda 35 km, balıkçılık ve sahil köyleri. Sürmene Memişağa Konağı (19. yy Osmanlı sivil mimari) önemli yapıdır.
- Memişağa Konağı
- Balıkçılık
- Sahil köyleri
Vakfıkebir
Trabzon batısında 60 km. Vakfıkebir Ekmeği'nin (CGİ) asıl evi; 2 kg'a kadar uzayan taşfırın ekmeği geleneği.
- Vakfıkebir Ekmeği (CGİ)
- Karadeniz sahili
Beşikdüzü
Trabzon batısında 65 km, Karadeniz kıyısında küçük balıkçı sahil ilçesi.
- Sahil
- Balıkçılık
Yomra
Trabzon merkezin doğusunda 12 km, Trabzon Havalimanı'nın bulunduğu ilçe. Sera Gölü buraya yakındır.
- Trabzon Havalimanı
- Sera Gölü
Düzköy
Trabzon güneybatısında, Karaca Mağarası'nın bir bölümünün sınırlarında bulunduğu yayla ilçesi.
- Yaylacılık
- Karaca Mağarası civarı
Trabzon'de Ne Yenir?
Akçaabat Köftesi
CGR İşaretiCoğrafi işaret · Akçaabat
Türk Patent Coğrafi İşaretli. Trabzon'un Akçaabat ilçesinde doğan, yöresel kıyma köftesi. İnce şişlere dizilerek kömür ızgarada pişer; yanında piyaz, ekmek arası servisi de yaygın.
Vakfıkebir Ekmeği
CGR İşaretiCoğrafi işaret · Vakfıkebir
Türk Patent Coğrafi İşaretli. Vakfıkebir ilçesinin taş fırın ekmeği; 2 kg'a kadar büyük gözlerde, kalın kabuklu, içi pamuk gibi. Karadeniz'in iç kesimlerine kadar yöresel ün kazanmıştır.
Hamsiköy Sütlacı
CGR İşaretiCoğrafi işaret · Hamsiköy (Maçka)
Türk Patent Coğrafi İşaretli. Maçka'nın Hamsiköy köyünde, yöresel taze sütle hazırlanan ve büyük kazanlarda fırınlanarak üstü karamelize edilen geleneksel sütlü tatlı.
Trabzon Tereyağı
CGR İşaretiCoğrafi işaret · Trabzon yaylaları
Türk Patent Coğrafi İşaretli. Trabzon yaylalarında geleneksel yöntemle, sarısı koyu, yoğun aromalı tereyağı. Mıhlama ve yöresel ekmek altı için.
Trabzon Tel Kadayıfı
CGR İşaretiCoğrafi işaret · Trabzon
Türk Patent Coğrafi İşaretli. Trabzon'un yöresel tel kadayıf tatlısı; ince tel hamur, fıstık veya ceviz dolgu, şerbet. Yöresel pastanelerde.
Mıhlama (Kuymak)
Kahvaltı · Trabzon (Karadeniz)
Karadeniz mutfağının başyapıtı; Trabzon Tereyağı + telli peynir + mısır unu birlikte tavada karıştırılarak pişer. Bakır sahanda servis edilir; sıcak ekmekle daldırarak.
Karadeniz Hamsisi
Ana yemek · Trabzon kıyıları
Hamsi tava, hamsili pilav, hamsili ekmek (hamsi pidesi), hamsi buğulama gibi onlarca tarif Trabzon sofrasında karşınıza çıkar. Sezonun zirvesi kasım-şubat aralığıdır.
Karalahana Çorbası ve Sarması
Çorba · Trabzon
Doğu Karadeniz'in iklim hediyesi olan karalahananın çorbası (kavurmalı, mısır unlu) ve sarması (bulgur-kıymalı). Trabzon ev mutfağının kış imzaları.
Pestil ve Köme
Tatlı · Trabzon ve çevresi
Karadeniz'in geleneksel kuru meyve tatlıları; pestil (üzüm/dut sıkıntısı kuru levha), köme (içine ceviz/fındık doldurulmuş pestil ruloları). Kış erzakı.
Hamsi Pidesi (Hamsili Ekmek)
Sokak lezzeti · Trabzon
Hamsinin pide hamuruna sıralanıp soğan-baharatla fırınlandığı Karadeniz sokak lezzeti. Trabzon'un kış lokantalarında klasik ara öğün.
Yöresel lezzetleri tadabileceğin spesifik mekanları bu sayfada listelemiyoruz — yerel tercihler değişkendir, gerçek deneyim için bölge esnafına sormak en iyisi.
Hangi Ay Ne Yapılır?
Tipik Doğu Karadeniz iklimi: yıl boyu yağışlı (~830 mm), yumuşak kış, serin yaz. Sahilde yaz aylarında 20-26°C, deniz suyu 22-24°C; iç kesim yaylalar (Hıdırnebi, Çaykara, Maçka) yaz bile serin (10-15°C). Sümela ve yaylalar için Mayıs-Eylül ideal; Uzungöl yıl boyu açık.
Ocak
4-11°C, yağmurluHamsi sezonu zirvesi. Yöresel lokantalarda hamsi tava, hamsili pilav, hamsi pidesi.
Şubat
4-11°C, ince yağışlıHamsi sezonu sürer. Müzeler (Atatürk Köşkü, Trabzon Müzesi) sakin ziyaret.
Mart
5-13°C, bahar başıTrabzon'un yağmurlu bahar başlangıcı; Sümela rotası karlı yamaçlarla.
Nisan
8-16°C, yumuşakSümela ziyaretine ideal başlangıç. Boztepe çiçek açar.
Mayıs
12-20°C, idealSümela tam açık, yaylalar canlanıyor. Hıdırnebi yayla şenlikleri.
Haziran
15-23°C, yaz başıUzungöl, Hamsiköy, Çaykara hattı zirvede. Yayla turizmi açılışı.
Temmuz
18-25°C, en yoğunUzungöl ve Sümela zirve sezonu. Erken hareket önerilir, kalabalık.
Ağustos
19-26°C, en sıcakUzungöl trafik yoğunluğu. Akçaabat Köftesi festivali bazı yıllar bu ayda.
Eylül
15-22°C, ideal sonbaharKalabalık çekilir, yaylalar hâlâ açık; Karadeniz iklim yağmuru başlıyor.
Ekim
12-18°C, sonbahar zirvesiSümela ve Altındere Vadisi sonbahar renkleri. Yöresel pestil-köme döneminin başlangıcı.
Kasım
8-14°C, yağışlıHamsi sezonu yeniden açılır. Yöresel lokantalar hamsi-mıhlama ile dolar.
Aralık
5-12°C, ılık kışHamsi zirvesi. Trabzon limanı sahil yürüyüşü çay molası.
Festivaller & Anmalar
Akçaabat Müzik ve Halk Oyunları Festivali
Akçaabat ilçesinde her yıl yapılan uluslararası halk oyunları ve müzik festivali. Karadeniz'in en köklü halk müziği etkinliklerinden; horon, kemençe ve yöresel tarifler tanıtılır.
Hıdırnebi Yayla Şenlikleri
Akçaabat Hıdırnebi Yaylası'nda her yıl mayıs sonunda başlayan yayla şenliği. Ateş atlama, dilek dileme, yöresel halk müziği konserleri.
Sümela Meryem Ana Bayramı
15 Ağustos Meryem Ana'nın göğe yükselişi (Hıristiyanlık) gününde Sümela Manastırı'nda yapılan ayin. Türkiye'de yaşayan Hıristiyanlar ve Yunanistan'dan gelen mübadele torunları için sembolik gündür; 2010'dan beri yıllık ayin yapılır.
Uzungöl Doğa ve Kültür Festivali
Çaykara Uzungöl'de yöresel mutfak, halk müziği ve doğa etkinlikleriyle yapılan festival. Yıllarına göre tarih değişir.
Trabzon'e Nasıl Gidilir?
Havalimanı
Trabzon Havalimanı (TZX) — Trabzon merkeze 6 km doğu (Yomra). İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya gibi şehirlere yoğun seferli; uluslararası seferler de var. Karadeniz'in en yoğun havalimanlarından.
Otobüs
Trabzon Otogarı şehir merkezinin batısında. İstanbul, Ankara, Erzurum, Samsun, Rize doğrudan hatlar; İstanbul ~1050 km ~14 saat, Ankara ~750 km ~10 saat, Samsun ~320 km ~4-5 saat, Rize ~75 km ~1 saat. İlçelere düzenli minibüs.
Feribot
Trabzon Limanı'ndan Soçi (Rusya) feribot seferi var; yaz aylarında yoğun. Trabzon-Sumesa-Maçka Sümela rotası belediye otobüsleri.
Şehir İçi
Trabzon merkez sahil promenadı yürünebilir. Belediye otobüsleri (Trabbus) merkez-Boztepe-Atatürk Köşkü-Akçaabat-Yomra hattında çalışır. Sümela için Maçka üzerinden minibüs ve tur servisleri; Uzungöl için tur otobüsleri ya da otomobil, Çaykara karayolu virajlı.
Trabzon'i Kaç Günde Gezeyim?
Trabzon Klasik Tur — Sümela + Uzungöl + Merkez
İlk ziyaret, Karadeniz tutkunları
Trabzon Merkez — Ayasofya + Atatürk Köşkü + Boztepe
Ayasofya Camii (Hagia Sophia 13. yy Komnenos) — Bizans freskleri. Atatürk Köşkü Boztepe'de yazlık ev; panoramik Trabzon manzarası.
Akçaabat Ortamahalle + Akçaabat Köftesi
Akçaabat Pontus mimari taş evler; Akçaabat Köftesi (CGİ) öğle yemeği. İnce şişlere dizilmiş kömür ızgara.
Trabzon Kalesi + Trabzon Müzesi (Kostaki)
Bizans-Komnenos sur duvarları kale içi Tabakhane mahallesi; Trabzon Müzesi Kostaki Konağı neoklasik konak.
Hamsi + Mıhlama Akşam Yemeği
Sahilde balıkçı lokantası: hamsi tava, mıhlama, karalahana sarması; Vakfıkebir Ekmeği ile.
Sümela Manastırı (Maçka)
Trabzon'dan Maçka'ya 45 km, Altındere Vadisi 16 km. Sümela Manastırı UNESCO Geçici — 386 m kayalık manastır, 14. yy Komnenos. Yürüyüş + manastır içi 2-3 saat; freskler restorasyon sonrası canlandı.
Hamsiköy Sütlacı
Maçka'da Hamsiköy köyü; Hamsiköy Sütlacı (CGİ) kazan fırın sütlaç. Köy meydanı kahve.
Zigana Geçidi (1940 m)
Trabzon-Gümüşhane karayolu, antik İpek Yolu; Yeni Zigana Tüneli alternatifi.
Uzungöl (Çaykara)
Trabzon'dan Uzungöl'e 90 km doğu, ~1.5-2 saat. 1090 m rakım, çam ormanları, dağ gölü. Tekne turu, yöresel kahvaltı (mıhlama + tereyağı + bal), göl etrafı yürüyüş. Akşam Trabzon dönüşü.
Tam Trabzon — Antik + Doğa + Mutfak + Yayla
Tam Karadeniz deneyimi
Trabzon Merkez
Ayasofya + Atatürk Köşkü + Boztepe + Trabzon Kalesi + Müze + Akçaabat akşamı.
Sümela + Hamsiköy + Zigana
Sümela Manastırı UNESCO — Hamsiköy Sütlacı — Zigana panoramı.
Uzungöl + Çaykara
Uzungöl 1090 m dağ gölü + Solaklı Vadisi yöresel köyler.
Vakfıkebir + Vakfıkebir Ekmeği
Trabzon batı 60 km; Vakfıkebir Ekmeği (CGİ) taş fırın. Yöresel pazar.
Karaca Mağarası
Akçaabat-Düzköy sınırı; aydınlatılmış damlataş mağara. Sarkıt-dikit gezisi.
Hıdırnebi Yaylası
Akçaabat güneyi 1700-1800 m yayla; çiçekli çayırlar, ahşap evler, mıhlama kahvaltı.
Trabzon'a Dönüş + Trabzon Tel Kadayıfı
Akşam yöresel pastanede Trabzon Tel Kadayıfı (CGİ); son akşam yemeği.
Bunu Bilirsen İyi Olur
Sümela Manastırı için sabah erken hareket edin; kalabalık, otopark ve gezi süresi nedeniyle. Yürüyüş 30-40 dk; vadiyi yukarı takip ederek alternatif patikalardan çıkış, hava soğuk olabilir, kapüşonlu giyin.
Uzungöl için Trabzon'dan otomobil ya da tur otobüsü; karayolu virajlı, 1.5-2 saat. Yaz aylarında çok kalabalık, hafta içi tercih edilir.
Hamsiköy Sütlacı (CGİ) için köy meydanındaki klasik kahveler; kazan-fırın sütlaç en otantik halinde Hamsiköy'de. Sümela'ya gidip geliyorsanız öğle molası ideal.
Akçaabat Köftesi (CGİ) için Akçaabat ilçe merkezindeki yöresel köfteciler; ince şişlere dizilmiş kömür ızgara, ekmek arası ya da tabak servisi. Trabzon merkezde de bulunur ama ilçede otantik.
Vakfıkebir Ekmeği (CGİ) 2 kg'a kadar uzar; taş fırınların büyük gözleri saatler ısıtır. Yöresel hediyelik için tek başına yarım ekmek bile yeter.
Atatürk Köşkü'nde Atatürk'ün eşyaları orijinal sergileniyor; pazartesi kapalı. Müzekart geçerli.
Ayasofya Camii (eski Hagia Sophia) freskleri restorasyon sonrası canlandı; cami statüsünde olduğu için namaz vakitleri dışı ziyaret. Komnenos dönemi en güzel Anadolu Bizans frescoleri.
Karadeniz iklimi yıl boyu yağışlı; yağmurluk ve şemsiye şart. Yaz aylarında bile yaylalarda akşam soğuk olabilir, kazak gerek.
Hamsi sezonu kasım-şubat; yöresel lokantalarda hamsi tava, hamsili pilav, hamsi pidesi. Yaz aylarında dondurulmuş hamsi servis edilebilir, taze için kasım sonrası.
Trabzon Havalimanı (TZX) merkeze 6 km, çok rahat; iç hat ve uluslararası seferler. Sahil yolundan otobüs ya da taksi.
Zigana Geçidi'nin yeni tüneli açıldı (Yeni Zigana Tüneli, 14.5 km, Türkiye'nin en uzun karayolu tünellerinden); eski geçit panoramik manzaralar için tercih edilir; kış aylarında kar yağışlı kar lastiği şart.
Trabzon Hakkında Kısa Notlar
Trabzon plaka 61, Karadeniz Bölgesi (Doğu Karadeniz); 4.628 km² yüzölçümü, ~135 km kıyı.
Trabzon Komnenos İmparatorluğu (1204-1461) — 257 yıl boyunca müstakil bir imparatorluk; 1461'de Fatih Sultan Mehmet kan dökmeden teslim aldı.
Sümela Manastırı UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde; 386 m kayalık yamaca asılı, 4-14. yy Bizans-Komnenos manastırı.
Ayasofya Camii (Hagia Sophia) 13. yüzyıl Komnenos dönemi; Anadolu Bizans freskolarının en zengin örneklerinden.
Atatürk Köşkü 1903 yapımı; Atatürk'ün 1924, 1930, 1937 ziyaretlerinde kaldığı yazlık.
Uzungöl (Çaykara) 1929'da heyelan sonucu oluştu; 1090 m rakımda dağ gölü, Türkiye'nin en bilinenlerinden.
Akçaabat Köftesi, Vakfıkebir Ekmeği, Hamsiköy Sütlacı, Trabzon Tereyağı, Trabzon Tel Kadayıfı — 5 Türk Patent Coğrafi İşaretli ürün.
Trabzonspor 1967'de kuruldu; 7 şampiyonluk, "Karadeniz Fırtınası", Türkiye'nin büyük 4 takımından.
Yavuz Sultan Selim (Sultan I. Selim) 1470'lerde Trabzon'da doğdu/çocukluğunu geçirdi; babası II. Bayezid'in vali olduğu dönemde.
Komşu İller
Rehber Arşivimiz
Trabzon Resimleri – Trabzon Fotoğrafları
Karadeniz ile ilgili olarak bir kaç yerleşim yerimiz hakkında bilgi ve fotoğraflar paylaştık. Fakat bu zamana kadar Karadeniz’in en büyük şehri Trabzon ile ilgili bir bilgi paylaşmamıştık. Bu konuda uyarı maili atan arkadaşın telkinleriyle sitemize Trabzon resimleri ekleyelim istedik. Bu konuda en güzel Trabzon resimlerini derleyip sitemize ekledim. Yazının devamında şehrimize ait resim karelerine ulaşabilirsiniz. […]
No Highway Hareketi Nedir? Türkiye’yi Anayoldan Değil, Arka Sokaklardan Keşfet
Bir soru soracağım: İstanbul’dan Antalya’ya kaç kez gittin? Peki o gidişlerin kaçında Burdur’un gölünü gördün, Isparta’nın gül tarlalarının arasından geçtin, Eğirdir’in kıyısında bir çay içtin? Cevabı zaten biliyorum: hiç. Çünkü sen her seferinde otoyoldan gittin; Türkiye’nin en güzel sayfalarını 140 km/s hızla geçip gittin. İşte No Highway Hareketi tam da bu yüzden var. No Highway […]
Snowboard Rehberi – Türkiye’de En İyi Nerede Yapılır?
Snowboard ile kara hakim olmaya başladığınız andan itibaren sizin için vazgeçilmez bir hobiye dönüşecek, karın üzerinde başlayan bu keyifli macera Dünya’nın en büyük kış sporu olarak kabul edilir, peki snowboard nasıl yapılır? Hangi ekipmanlara ihtiyacınız olur? Türkiye’de nerelerde yapılabilir? Bu sorular aklınızı kurcalıyorsa gelin cevaplarını bulalım; Snowboard yapmaya başlamak için öncelikle düşmekten korkmamanız gerekli çünkü […]
Artvin’de Gezilecek Yerler
Artvin, Karadeniz’in en bakir, aydın incisi. Dağları, ormanları enfes de biz en çok buranın açık fikirli ve tatlılık abidesi insanını sevdik. Kime yol sorarsanız sorun, “Buyrun bir çayımızı içip soluklanın”, “Gece yol yapmayın, bizde kalın” diyecek. Misafirperverliğin ülkemizde en had safhada yaşandığı yerlerden. Araba yıkamacısından dağdaki bakkalına kime konuk olursanız olun duvarında bir yerde Atatürk’ün […]
İstanbul Anadolu Yakası Gezilecek 20 Yer
İlginç bir bilgiyle yazıya başlamak istiyorum. İstanbul Türkiye Cumhuriyeti‘nin ilk yıllarında 2 ayrı şehirdi. Avrupa Yakası‘nın adı İstanbul iken, Anadolu Yakası’nın adı ise Üsküdar’dı. Yani; Kadıköy ve diğer semtler Üsküdar‘a bağlıydı. Bizde bu konumuzda eski adı Üsküdar, şimdi ise İstanbul Anadolu Yakası’nda bulunan ve mutlaka görmeniz gereken yerlere değineceğiz. Üsküdar – Kız Kulesi Anadolu yakasında […]
Onur Air – Onurair.com.tr
Turizm ile birinci dereceden alakalı olan sektörler ve sektör kuruluşları hakkında yazdığımız makalelere ülkemizin özel havayolu şirketi Onur Air hakkında detaylı bilgileri aktararak devam edelim istedik. Ulaşım sektörü adına bir çok kademede faaliyeti bulunan Onur Air araba kiralama, otobüs ulaşımı ve havayolu taşımalığı yapmaktadır. Kendi tanımlarına görede Türkiye’nin en büyük özel havayolu işletmesidir. Ülkemizde EN9110:2005 […]
Trabzon Hakkında Merak Edilenler
Sümela Manastırı'na nasıl gidilir, ne kadar zaman ayırmalıyım?
+
Trabzon merkezden Maçka'ya 45 km, Maçka'dan Altındere Vadisi içinden Sümela'ya 16 km daha. Otomobil pratik; tur otobüsü ya da Maçka'dan minibüs/dolmuş seferleri var. Otoparktan manastıra yürüyüş 30-40 dakika sürer (orta zorluk patika). Manastır içi gezisi 1-1.5 saat. Toplamda yarım gün ayırmanız önerilir. UNESCO Geçici Liste'de olması nedeniyle restorasyon sonrası ziyaretçi yoğunluğu yüksek; sabah erken hareket önerilir.
Uzungöl'e en iyi gitme zamanı?
+
Mayıs-Ekim arası en güzel zaman: hava ılık, çevredeki yaylalar yeşil, göl mavisi belirgin. Temmuz-Ağustos en yoğun ay, kalabalık olabilir; eylül-ekim sonbahar renkleri muhteşem ve sakin. Kış aylarında karla kapalı, gizemli ama ulaşım zor. Trabzon merkezden 90 km doğu, ~1.5-2 saat sürüş. Çaykara karayolu virajlı, deneyim isteyen sürüş.
Trabzon mutfağında mutlaka denemeniz gereken nedir?
+
Akçaabat Köftesi (CGİ — kömür ızgara), Hamsiköy Sütlacı (CGİ — kazan fırın), Vakfıkebir Ekmeği (CGİ — 2 kg taş fırın), mıhlama (kuymak — Trabzon Tereyağı + telli peynir + mısır unu), hamsi tava (kasım-şubat sezonu), karalahana çorbası, pestil-köme. Her birinin kendi yöresi var; Akçaabat ve Hamsiköy gibi ilçelerde otantik versiyonları bulunur.
Komnenos İmparatorluğu nedir, Trabzon'la ilgili ne anlatır?
+
1204'te IV. Haçlı Seferi Konstantinopolis'i ele geçirince, Bizans hanedanından Komnenoslar Trabzon'a kaçtı. Aleksios I Megas Komnenos'un kurduğu Trabzon Komnenos İmparatorluğu 257 yıl (1204-1461) bağımsız bir devlet olarak hüküm sürdü. Karadeniz ipek yolu, Tebriz ticareti, Floransa-Cenova bağlantılarıyla zenginleşti. Ayasofya Camii (Hagia Sophia), Sümela Manastırı'nın asıl yapısı ve Fatih Camii (Panagia Chrysokephalos) bu dönemden kalmadır. 1461'de Fatih Sultan Mehmet son imparator David Komnenos'tan kenti kan dökmeden aldı; bu, Yunan-Bizans imparatorluk geleneğinin son düşüşüdür.
Trabzon'a İstanbul'dan en hızlı nasıl gidilir?
+
En pratik yol uçak: Trabzon Havalimanı (TZX) İstanbul'dan 1.5 saat, sık sefer. Otomobil ile Karadeniz Sahil Yolu üzerinden ~1050 km, ~14 saat — fazla yorucu, sadece doğu seyahati planı varsa anlamlı. Otobüs benzer süre. Türk Hava Yolları, AnadoluJet, Pegasus düzenli sefer yapar.
Atatürk Köşkü'nde ne görülür?
+
1903'te Yunan tüccar Konstantin Kabayanidis tarafından yaptırılan beyaz mermer cepheli neoklasik villa. Atatürk'ün 1924, 1930, 1937 Trabzon ziyaretlerinde kaldığı yazlık. 1937'de kendisi tarafından Hazine'ye bağışlandı. İçeride orijinal mobilyalar, Atatürk'ün eşyaları, kıyafetleri, fotoğrafları sergileniyor. Boztepe yamaçlarında konumu nedeniyle Trabzon'a panoramik manzara da var. Müzekart geçerli.
Hamsiköy nerede, neden gidilir?
+
Maçka ilçesinin Zigana Dağı eteğindeki köyü; Trabzon-Sümela rotasında, merkeze ~50 km güney. Türk Patent Coğrafi İşaretli "Hamsiköy Sütlacı"nın doğduğu yer; geleneksel kazanlarda fırın sütlü sütlaç yapımı asıl evi. Köy meydanındaki kahveler ve restoranlar yöresel sütlaç servisi yapar. Sümela'ya gidip geliyorsanız öğle molası klasiğidir.
Trabzon'da kaç gün geçirmek gerekir?
+
Sadece merkez (Ayasofya + Atatürk Köşkü + Trabzon Kalesi + Akçaabat) için 1 gün asgari. Sümela + Hamsiköy + Zigana eklemek için 2 gün ideal. Uzungöl + Çaykara eklemek için 3 gün. Vakfıkebir + Karaca Mağarası + Hıdırnebi Yaylası eklemek için 4 gün. Of, Sürmene gibi sahil ilçeleri eklenirse 5 gün. Karadeniz turunda Trabzon-Rize-Artvin hattında 5-6 gün ayrılabilir.
Kaynaklar & Atıflar
Son güncelleme: 29 Nisan 2026- [1]Wikipedia — Trabzon
- [2]Wikipedia — Trabzon Rum İmparatorluğu (Komnenos)
- [3]Wikipedia — Sümela Manastırı
- [4]UNESCO Tentative List — Sumela Monastery (Trabzon)
- [5]Wikipedia — Ayasofya Camii (Trabzon)
- [6]Wikipedia — Atatürk Köşkü (Trabzon)
- [7]Wikipedia — Trabzon Kalesi
- [8]Wikipedia — Uzungöl
- [9]Wikipedia — Maçka
- [10]Wikipedia — Akçaabat
- [11]Wikipedia — Vakfıkebir
- [12]Wikipedia — Trabzonspor
- [13]Wikipedia — Karaca Mağarası
- [14]Türk Patent Coğrafi İşaretler
- [15]Trabzon Valiliği
- [16]Kültür ve Turizm Bakanlığı — Trabzon
Bu sayfadaki tarih, nüfus ve UNESCO referansları yukarıdaki kamuya açık kaynaklarla doğrulanmıştır. Restoran, otel veya işletme adı barındırmıyoruz; gerçek deneyim için yerel rehbere danışın.